चातुर्वर्ण्य (cAturvarNya)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishYates
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
Englishचातुर्वर्ण्य - cAturvarNya - - four castes
Wilson
EnglishApte
Englishचातुर्वर्ण्य [cāturvarṇya], [चतुर्वर्ण-ष्यञ्] Suited to the four tribes, or belonging to them.
र्ण्यम् The aggregate of the four original castes of the Hindus
एवं सामासिकं धर्मं चातु- र्वर्ण्ये$ब्रवीन्मनुः 1.63
चातुर्वर्ण्यं मया सृष्टं गुणकर्मविभागशः 4.13.
The duties of these four castes.
Apte 1890
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
EnglishMacdonell
EnglishApte Hindi
Hindiचातुर्वर्ण्यम्
- चतुर्वर्ण - ष्यञ्
हिन्दूजाति के मूल चार वर्णों की समष्टि
चातुर्वर्ण्यम्
- -
इन चार वर्णों का धर्म या कर्तव्य
Shabdartha Kaustubha
Kannadaचातुर्वर्ण्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮೊದಲಾದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳು
निष्पत्तिः - > "ष्यञ्" (वा० ५-१-१२४)
प्रयोगाः - > "चातुर्वर्ण्यं मया सृष्टं गुणकर्मविभागशः"
उल्लेखाः - > गीता- ४-१३
चातुर्वर्ण्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾದಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳ ಧರ್ಮ
निष्पत्तिः - > "ष्यञ्" (५-१-१२४)
व्युत्पत्तिः - > चतुर्वर्णस्य भावः
L R Vaidya
Englishअभिधानचिन्तामणिः
Sanskritचातुर्वर्ण्यं द्विजक्षत्त्रवैश्यशूद्रा नृणां भिदः ।
चातुर्वर्ण्य (क्ली), वर्ण (पुं), द्विज (पुं), क्षत्र (पुं), वैश्य (पुं), शूद्र (पुं)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritवाचस्पत्यम्
Sanskritचातुर्वर्ण्य चत्वारो वर्ण्णाएव चतुर्वर्णा० स्वार्थे ष्यञ् ।ब्राह्मणादिषु चतुर्षु वर्णेषु “चातुर्वर्ण्यं मया सृष्टंगुणकर्मविभागशः गीता ।
चातुर्वर्ण्य चत्वारो व्राह्मणादयोवर्णा एव स्वार्थे ष्यञ् ।ब्राह्मणादिषु चतुर्षु १ वर्णेषु “चातुवर्ण्यं मया सृष्टमिति”गीता । भावे--ष्यञ् । २ चतुर्वर्णधर्म्मे । वर्णभेदेन धर्म्म-भेदाः शङ्खेन दर्शिताः यथा ।“चातुर्वर्ण्यहितार्थाय शङ्खः शास्त्रमथाकरोत् । यजनंयाजनं दानं तथैवाध्यापनक्रियाम् । प्रतिग्रहञ्चाध्ययनंविप्रः कर्माणि कारयेत् । दानमध्ययनञ्चैव यजनञ्चयथाविधि । क्षत्रियस्य तु वैश्यस्य कर्मेदं परिकीर्त्तितम् ।क्षत्रियस्य विशेषेण प्रजानां परिपालनम् । कृषिगोरक्षबाणिज्यं वैश्यस्य परिकीर्त्तितम् । शूद्रस्य द्विज-शुश्रूषा सर्व्वशिल्पानि चाप्यथ । क्षमा सत्यं दमःशौचं सर्व्वेषामविशेषतः । ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यस्त्रयोवर्णा द्विजातयः । तेषां जन्म द्वितीयन्तुविज्ञेयं मौञ्जबन्धनम् । आचार्य्यस्तु पिता प्रोक्तःसावित्री जननी तथा । ब्रह्मक्षत्रविशाञ्चैव मोञ्जी-बन्धनजन्मनि । विप्राः शूद्रसमास्तावद्विज्ञेयास्तु विच-क्षणैः । यावद्वेदे न जायन्ते द्विजाज्ञेया स्तु तत्परम्” ।“ब्राह्मणः क्षत्रियोवैश्यः शूद्रश्चेति वर्णाश्चत्वारः ।तेषामाद्याद्विजातयः । तेषां निषेकाद्यः श्मशानान्तोमन्त्रवत् क्रियासमूहः । तेषाञ्च धर्माः, ब्राह्मणस्याध्यापनंक्षत्रियस्य शस्त्रनिष्ठता वैश्यस्य पशुपालनं शूद्रस्यद्विजातिशुश्रूषा । द्विजानां यजनाध्ययने । अथैतेषांवृत्तयः ब्राह्मणस्य याजनप्रतिग्रहौ, क्षत्रियस्य क्षिति-त्राणं, कृषिगोरक्षवाणिज्यकुसीदयोनिपोषणानि वैश्यस्य, शूद्रस्य सर्वशिल्पानि । आपद्यनन्तरा वृत्तिः” विष्णुस० ।
Burnouf
FrenchNo entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.