| YouTube Channel

चाणक्यः (cANakyaH)

 
Apte
English
चाणक्यः [cāṇakyḥ],
N.
of a celebrated writer on civil polity
also known as विष्णुगुप्त, कौटिल्य
see कौटिल्य.
Apte 1890
English
चाणक्यः N. of a celebrated writer on civil polity
also known as विष्णुगुप्त, कौटिल्य
see कौटिल्य.
Apte Hindi
Hindi
चाणक्यः
पुं*
- चणक - यञ्
"नागर राजनीति के प्रख्यात प्रणेता विष्णुगुप्त, ‘कौटिल्य’ भी इन्हीं का नाम है"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
चाणक्यः,
पुं,
(चणकस्य गोत्रापत्यम् “गर्गा-दिभ्यो यञ् ।” १०५ इति यञ् ।)मुनिविशेषः तत्पर्य्यायः द्रोमिणः अंशुलः३ इति त्रिकाण्डशेषः
(अयमेव द्विजस्त्वभ-चारक्रियायोगेन योगनन्दराजं मारयन् नन्दौ-रसात् क्षौरकारपत्नीगर्भे जातं स्वशिष्यं चन्द्रगुप्तंराज्येऽभिषेचयंश्चतस्यामात्यपदवीमप्यङ्गीचकार ।एतद्विवरणं मुद्राराक्षसविष्णुपुराणभागवता-दिषु विशेषतो दर्शनीयम् इत्यत्र क्वचिन्मत-भेदोऽपि दृश्यते यथाच, कथासरित्सागरे ।५ १२१ -- २३ ।“स चाणक्यो द्विजः क्वापि गत्वा कृत्यामसाधयत् ।तद्वशाद्योगनन्दोऽथ दाहज्वरमवाप्य सः
सप्तमे दिवसे प्राप्ते पञ्चत्वं समुपागमत् ।हत्वा हिरण्यगुप्तञ्च शकटालेन तत्सुतम् ।पूर्व्वनन्दसुते लक्ष्मीश्चन्द्रगुप्ते निवेशिता
”चाणक्येन प्रोक्तमित्यण् ।) ग्रन्थविशेषे, क्ली ।यथा, तत्रैव ।“नानाशास्त्रोद्धृतं वक्ष्ये राजनीतिसमुच्चयम् ।सर्व्वबीजमिदं शास्त्रं चाणक्यं सारसंग्रहम्