चाटु (cATu)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 चाटु mn.  (-टुः-टु)
	 1. Pleasing or grateful discourse.
	 2. Distinct speech.
3. Flattery.
 E.
  चट् to break,  (anger, ) Unadi affix ञुण्
 also चटु.

Capeller Eng

English

 चाटु m.
  n.
  courtesy,  flattery,  politeness. 

Yates

English

 चाटु (टुः-टु) 2.
m.
  n.
  Pleasing or
grateful discourse
 flattery.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

चाटु 	-	 cATu 	-	 adj.
  	-	  pleasing
चाटु 	-	 cATu 	-	 adj.
  	-	  speaking distinctly
चाटु 	-	 cATu 	-	 m.
  	-	  flattery
चाटु 	-	 cATu 	-	 m.
  n.
  	-	  pleasing discourse

Wilson

English

 चाटु
mn.  (-टुः-टु)
1 Pleasing or grateful discourse.
2 Distinct speech.
3 Flattery.
E.
  चट to break,  (anger, ) Uṇādi affix ञुन्
 also चटु.

Apte

English

चाटुः [cāṭuḥ] टु [ṭu],  टु n.
 

[चट्-उण्] Pleasing or agreeable words,  sweet or coaxing speech,  flattery (especially of a lover to his sweet-heart)
 प्रियः प्रियायाः प्रकरोति चाटुम् Ṛs.*
  6.14
 विरचितचाटुवचनरचनं चरणरचितप्रणिपातम् Gīt.*
  11
 Amaru.*
  83
 Pt.*
  1.175
 Śānti.3.14
 Ch. P.*
   2
 (the greater part of the 1th canto of गीतगोविन्द consists of such coaxing)

Distinct or clear speech.

Endearing words or acts
 Māl.
 1.1. Comp.
   -उक्तिः f.
 

flattering or coaxing language.

service. -उल्लोल,  -कार a.
  speaking agreeably or sweetly,  flatterer
 शिप्रावातः प्रियतम इव प्रार्थनाचाटुकारः Me.*
  31
 सो$भवद्विटबन्द्यादिचाटुकारविधेयधीः Rāj. T.5.352. -पटु a.
  skilful in using flattering or coaxing language,  an accomplished flatterer. -बटुः a jester,  buffoon.  -लोल a.
  elegantly tremulous. -शतम् a hundred entreaties,  repeated coaxing
 पटुचाटुशतैरनुकूलम् Gīt.*
  2
 गजपुङ्गवस्तु धीरं विलोकयति चाटुशतैश्च भुङ्क्ते Bh.*
  2.31.

Apte 1890

English

 चाटुः,  
टु n. 1 [चट्-उण्] Pleasing or agreeable words,  sweet or coaxing speech,  flattery (especially of a lover to his sweet-heart)
 प्रियः प्रियायाः प्रकरोति चाटुं Rs. 6. 14
 विरचितचाटुवचनरचनं चरणरचितप्रणिपातं Gīt. 11
 Amaru. 83
 Pt. 1. 175
 Śānti. 3. 14
 Ch. P. 20
 (the greater part of the 10th canto of गीतगोविंद consists of such coaxing). 
2 Distinct or clear speech. 
3 Endearing words or acts
 Māl. 10. 1. 
Comp. 
उक्तिः f. {1} flattering or coaxing language. {2} service. 
उल्लोल,  
कार a. speaking agreeably or sweetly,  flatterer
 शिप्रावातः प्रियतम इव प्रार्थनाचाटुकारः Me. 31. 
पटु a. skilful in using flattering or coaxing language,  an accomplished flatterer. 
बटुः a jester,  buffoon. 
लोल a. elegantly tremulous. 
शतं a hundred entreaties,  repeated coaxing
 पटुचाटुशतैरनुकूलं Gīt. 2
 गजपुंगवस्तु धीर विलोकयति चाटुशतैश्च भुंक्ते Bh. 2. 31. 

Monier Williams Cologne

English

 चाटु m.
  n.
  sg. and pl.
  (cf.   चटु) pleasing or graceful words or discourse,  flattery,  Hariv.
  1144
 Pañcat.
 
 Kād.
 
 Hcar.
  &c.
  

 =
  पिचिण्ड,  L.
 

 चाटु mfn.
   pleasing (?),  Rājat.
  i,  213

 speaking distinctly,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 चाटु चाटु,  उस्,  उ,  m. n. (said to be fr. rt. चट्), 
pleasing or grateful words or discourse,  flattery, 
flattering,  coaxing
 distinct or clear speech
 [cf.
चतु।]
—चाटु-कार,  अस्,  ई,  अम्,  speaking agreeably
or kindly,  flattering,  complying with a request, 
humouring,  complaisant
 (अस्),  m. a flatterer.
—चाटु-
कारिन्,  ई,  इणी,  इ,  speaking agreeably,  flattering.
—चाटु-पटु,  उस्,  m. a jester,  a buffoon,  one who
makes compliments (?).
—चाटु-लोल,  अस्,  आ,  अम्, 
elegantly tremulous.
—चाटु-वटु,  उस्,  m. a jester
[cf. चाटु-पटु।]
—चाटु-शत,  अम्,  n. repeated coax-
ing,  a hundred entreaties.
—चाटूक्ति (°टु-उक्ति),  इस्, 
f. agreeable language,  flattery,  service.

Macdonell

English

 चाटु cāṭu,  m.
  n.
  coaxing,  blandishment
 🞄courteous act
 pretty speech
 a.
  agreeable (?): 🞄-ka,  m.
  id.
 -kāra,  m.
  flatterer
 u‿artham,  🞄for the sake of doing a kindness.

Benfey

English

 चाटु चाटु,  m.
  and n.
  Pleasing, 
flattering discourse,  Ṛt. 6,  14.

Apte Hindi

Hindi

चाटुः
पुं*
  - चट् -  उण्
"मधुर तथा प्रिय वचन,   मीठी बात,   चापलूसी,  ठकुरसुहाती"

चाटुः
पुं*
  - -
स्पष्ट भाषण

चाटु
नपुं*
   - चट् -  उण्
"मधुर तथा प्रिय वचन,   मीठी बात,   चापलूसी,  ठकुरसुहाती"

चाटु
नपुं*
   - -
स्पष्ट भाषण

Shabdartha Kaustubha

Kannada

चाटु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಿಯವಚನ /ಸಂತೋಷಪಡಿಸುವ ಮಾತು
निष्पत्तिः - > चट (भेदने) - "ञुण्" (उ० १-३)
प्रयोगाः - > "अस्मादृशां चाटुरसामृतानि" । "चाटु चाकृतकसम्भ्रममासां कार्मणत्वमगमन्" ।
उल्लेखाः - > नैष०३-१६,  माघ० १०-३७

L R Vaidya

English

 cAwu {% m.n. %} 1. Pleasing or agreeable words,  sweet discourse,  (e.g. of a lover to the lady of his heart),  चाटूनि कुर्वन्नपि Am.S.83,  Rt.vi.15
 (as a fine instance of such a coaxing discourse may be cited the very popular Ashṭapadī,  Git.G.x. which begins with वदसि यदि किंचिदपि दंतरुचिकौमुदी हरति दरतिमिरमतिघोरम्)
 2. flattery,  ब्रूषे न चाटुं मृषा Sant.S.i.14.

Bopp

Latin

 चाटु m. n. (r. चट् convincere? s. उ) gratus sermo, 
blandimentum,  blanditiae. BH. 2. 26. ĆAUR. 24.

Indian Epigraphical Glossary

English

 cāṭu (IA 15),  probably,  a spoon.
(EI 32),  a eulogistic stanza.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
चटु चाटु प्रियप्रायं प्रियसत्यं तु सूनृतम् ।
-wordlist-
 
चटु (पुंक्ली),  चाटु (पुंक्ली),  प्रियप्राय (क्ली),  सूनृत (क्ली),  प्रियसत्य (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

चटु
चटु,  चाटु
चटु चाटु प्रियं वाक्यं हृद्यार्थं हृदयङ्गमम् ।
verse 1.1.1.146
page 0018

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 चाटुः,  पुं,
   क्ली,
   (चटति भिनत्ति मनस्तोषामोद-वाक्येनेति । चट + “दृसनीति ।” उणां १ । ३ ।इति ञुण् ।) प्रियवाक्यम् । तत्पर्य्यायः । चटुः २प्रियप्रायम् ३ । इति हेमचन्द्रः ॥
 स्फुटवादी ।इति संक्षिप्तसारे उणादिवृत्तिः ॥
 मिथ्याप्रिय-वाक्यम् । इति महाभारतम् ॥
 खोशामदियाकथा इति भाषा ॥
 (यथा,  गीतगोविन्दे ।२ । १२ ।“प्रथमसमागमलज्जितयापटुचाटुशतैरनुकूलम् ॥
”चाटूक्त्यादौ त्रि । यथा,  राजतरङ्गिण्याम् ।१ । २१३ ।“उपनिन्ये च संगृह्य पुटकैश्चाटुसीत्कृतैः ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 चाटु पु०
  न०
  चट--ञुण् । १ प्रियवाक्ये २ मिथ्याप्रियवाक्ये(खोसामुदेरकथा) च । “कुर्वन् चाटुसहस्राणि अव्यक्तक-लया गिरा” हरिवं० २० । “नो चाटुश्रवणं कृतं नच दृशा हारोऽन्तिके वीक्षितः” सा० द० । स्वार्थे क ।अत्रैवार्थे “विश्रब्धचाटुकशतानि रतान्तरेषु” सा० द०

Capeller

German

 चाटु m.
  n.
  Freundlichkeit,  Artigkeit.

Burnouf

French

 चाटु चाटु m.
  n.
  (चट्) langage séducteur, 
flatteries
		 paroles agréables.
चाटुपटु m.
  un plaisant,  un bouffon. 
चाटुलोल a. (लुल्) qui s'agite gracieusement.
चाटुवटु m.
  mms. que चाटुपटु।
चाटूक्ति f.
  (ऊक्ति,  de वच्) flatterie
 paroles
agréables ou séductrices.

Stchoupak

French

 चाटु-
 m.
  nt. (sg. pl.
 ) propos aimables,  mots d'amour,  flatterie 
-क- m.
  pl.
  id.
°कार- m.
  diseur de compliments,  flatteur.
°वचन- nt. propos flatteur,  compliment 
 चाटूक्ति- f.
  id.
°शत- nt. centaine de compliments,  de supplications.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.