| YouTube Channel

चम्पा (campA)

 
Apte
English
चम्पा [campā],
f.
The capital of the country of Aṅga i. e. Bhagalapur.
Monier Williams Cologne
English
चम्पा a
f.
N.
 of a town in Aṅga (the modern Bhāgalpur or a place in its vicinity
residence of Karṇa,
MBh.
 xii, 134 ff.
of Brahma-datta,
Buddh.
 ),
MBh.
&c.
चम्पा b
f.
 of °प, q.v.
Macdonell
English
चम्पा campā,
f.
 N. of a town of the Aṅgas: 🞄-vatī,
f.
 id..
Benfey
English
चम्पा चम्पा,
f.
 The name of a
town, Rām. 1, 17, 35.
Apte Hindi
Hindi
चम्पा
स्त्री*
 - चम्प् - अच् - टाप्
"गंगा के किनारे एक प्राचीन नगर, अंगदेश की राजधानी, वर्तमान भागलपुर"
चम्पा
स्त्री*
 - -
अङ्गदेश की राजधानी
Shabdartha Kaustubha
Kannada
चम्पा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಂಗದೇಶಾಧಿಪತಿಯಾದ ಕರ್ಣನ ರಾಜಧಾನಿ /ಚಂಪಾನಗರ
चम्पा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣಿನ ಒಂದು ಭಾಗ
चम्पा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಲೋಮಪಾದ ಋಷಿಯು ವಾಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಪಟ್ಟಣ
चम्पा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಾಲಿನಿ ನದಿ
विस्तारः - > "चम्पा तु मालिनी । लोमपादकर्णयोः पूः" - अभि० चि० ।
L R Vaidya
English
caMpA {% f. %} Name of an ancient city, the capital of the Angas. (It is identifier with the modern Bhagalpur.)
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
चम्पा N. °einer Kuh, Kaṃs. III, 22a.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
lcam be
चम्पा
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
पाटलिपुत्रं कुसुमपुरं चम्पा तु मालिनी ॥ ९७६ ॥
लोमपादकर्णयोः पूर्देवीकोट उमावनम् ।
कोटीवर्षं बाणपुरं स्याच्छोणितपुरं च तत् ॥ ९७७ ॥
-wordlist-
पाटलिपुत्र (क्ली), कुसुमपुर (क्ली), चम्पा (स्त्री), मालिनी (स्त्री), लोमपादपुरी (स्त्री), कर्णपुरी (स्त्री), देवीकोट (पुं), उमावन (क्ली), कोटीवर्ष (क्ली), बाणपुर (क्ली), शोणितपुर (क्ली)
Mahabharata
English
Campā, the metropolis of the Aṅgas. § 370 (Tīrthayātrāp.): III, 84, 8141 (atha Campāṃ samāsādya Bhagīrathyāṃ kṛtodakaḥ | Daṇḍārttam abhigatvā tu gosahasraphalaṃ labhet)
85, 8156 (tathā Campāṃ samāsādya Bhagīrathyāṃ kṛtodakaḥ | Daṇḍākhyam abhigamyaiva, etc.).--§ 391 (Ṛshyaśṛṅga): III, 113, 10084 (the city of king Lomapāda).--§ 547 (Karṇa): III, 308, 17151 (on Gaṅgā, the city of Adhiratha).--§ 621 (Rājadh.): XII, 5, 135 (ruled by Karṇa).--§ 743b (Vipulop.): XIII, 42, 2359 (the abode of the ṛshi Devaśarman), 2376. Cf. Mālinī.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
चम्पा,
स्त्री,
 (चम्पा नदी विद्यतेऽस्यामिति ।“अर्श आदिभ्योऽच् ।” ५ । २ । १२७ । इत्यच् ।यद्वा, चम्पेन राज्ञो हरिश्चन्द्रस्य प्रपौत्त्रेणनिर्म्मिता या पुरी । यदुक्तं भागवते । ९ । ८ । १ ।“हरितो रोहितसुतश्चम्पस्तस्माद्बिनिर्म्मिता ।चम्पा पुरी…॥
”)कर्णपुरी । अधुना भागलपुर इति ख्याता ।तत्पर्य्यांयः । मालिनी २ लोमपादपूः ३ कर्णपूः ४ ।इति हेमचन्द्रः । ४ । ४२ ॥
चम्पावती ५ चम्पा-पुरी ६ । इति शब्दरत्नावली ॥
(इयन्तु अङ्ग-देशान्तर्गता । यदुक्तं हेमचन्द्रेण । ४ । २३ ।“वङ्गास्तु हरिकेलीया अङ्गाश्चम्पोपलक्षिताः ॥
”तथा च महाभारते । १२ । ५ । ६ -- ७ ।“प्रीत्या ददौ स कर्णाय मालिनीं नगरीमथ ।अङ्गेषु नरशार्द्दूल ! स राजासीत् सपत्नजित् ॥
पालयामास चम्पाञ्च कर्णः परबलार्द्दनः ।दुर्य्योधनस्यानुमते तवापि विदितं तथा ॥
”इयमेव पुरा राज्ञो लोमपादस्य राजधानीआसीत् । इति रामायणम् ॥
अङ्गदेशस्थनदी-विशेषः ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
चम्पा स्त्री चम्प--अच् । कर्णपुर्य्यासङ्गदेशस्थे १ पुरीभेदे ।(चाँपाइ) ख्याते तन्निटस्थे २ नदीभेदे ३ पनसावयवभेदे ।(चाँपि) शब्दार्थचि०
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“चपि गत्याम्”@} 2 3 चम्पकः-म्पिका
4 चिचम्पयिषकः-षिका, 5 चम्पकः-म्पिका, चिचम्पिषकः-षिका, 6 चाचम्पकः-म्पिका
चम्पयिता-त्री, चिचम्पयिषिता-त्री, चम्पिता-त्री, चिचम्पिषिता-त्री, चाचम्पिता-त्री
चम्पयन्-न्ती, चिचम्पयिषन्-न्ती 7 चम्पन्-न्ती, चिचम्पिषन्-न्ती
-- चम्पयिष्यन्-न्ती-ती, चिचम्पयिषिष्यन्-न्ती-ती चम्पिष्यन्-न्ती-ती, चिचम्पिषिष्यन्-न्ती-ती
-- चम्पयमानः, चिचम्पयिषमाण
-- चाचम्प्यमानः
चम्पयिष्यमाणः, चिचम्पयिषिष्यमाणः, -- चाचम्पिष्यमाणः
8 चन्-चम्पौ-चम्पः
-- -- -- -- चम्पितम्-तः, चिचम्पयिषितः, चम्पितः, चिचम्पिषितः, चाचम्पितः-तवान्
चम्पः, चिचम्पयिषुः, चम्पः, चिचम्पिषुः, चाचम्पः
चम्पयितव्यम्, चिचम्पयिषितव्यम्, चम्पितव्यम्, चिचम्पिषितव्यम्, चाचम्पितव्यम्
9 चम्पनीयम्, चिचम्पयिषणीयम्, चम्पनीयम्, चिचम्पिषणीयम्, चाचम्पनीयम्
चम्प्यम्, चिचम्पयिष्यम्, चम्प्यम्, चिचम्पिष्यम्, चाचम्प्यम्
ईषच्चम्पः-दुश्चम्पः-सुचम्पः
-- -- -- चम्ष्यमानः, चिचम्पयिष्यमाणः, चम्प्यमानः, चिचम्पिष्यमाणः, चाचम्प्यमानः
10 प्रचम्पः, चिचम्पयिषः, चम्पः, चिचम्पिषः, चाचम्पः
चम्पयितुम्, चिचम्पयिषितुम्, चम्पितुम्, चिचम्पिषितुम्, चाचम्पितुम्
चम्पना, चिचम्पयिषा, चम्पा, चिचम्पिषा, चाचम्पा
चम्पनम्, चिचम्पयिषणम्, चम्पनम्, चिचम्पिषणम्, चाचम्पनम्
चम्पयित्वा, चिचम्पयिषित्वा, चम्पित्वा, चिचम्पिषित्वा, चाचम्पित्वा
प्रचम्प्य, प्रचिचम्पयिष्य, प्रचम्प्य, प्रचिचम्पिष्य, प्रचाचम्प्य
चम्पम् २, चम्पयित्वा २, चिचम्पयिषम् २, चिचम्पयिषित्वा २, चम्पम् २, चम्पित्वा २, चिचम्पिषम् २, चिचम्पिषित्वा २, चाचम्पम् २
चाचम्पित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (४९९)
02
=>
 (१०-चुरादिः-१६२०। सक। सेट्। उभ।)
03
=>
 [[३। ‘इदितो नुम् धातोः’ (७-१-५८) इति नुम्। ‘णेरनिटि’ (६-४-५१) इति णिलोपः।]]
04
=>
 [[४। ण्यन्तात् सनि, द्वित्वे, णेर्गुणायादेशौ। एवमुत्तरत्रापि बोध्यम्।]]
05
=>
 [[५। इदित्त्वेन णिचो वैकल्पिकत्वात्, णिजभावपक्षे रूपाणि लिखितानि।]]
06
=>
 [[६। अस्य धातोरिदित्त्वेन, ‘अनिदिताम् --’ (६-४-२४) इति यङ्निमित्तकः नलोपो न।]]
07
=>
 [[७। णिजभावपक्षे, ‘शेषात् कर्तरि--’ (१-३-७८) इति परस्मैपदमेव।]]
08
=>
 [[८। पदान्तनिमित्तके संयोगान्तलोपे रूपम्।]]
09
=>
 [पृष्ठम्०४८१+ २१]
10
=>
 [[आ। ‘सुघ्राजितेन मनसा परिमार्ग्य एषां तोषं व्यशुल्कयदसौ नयनप्रचम्पैः।।’ धा। का। ३-२३।]]