| YouTube Channel

चमर (camara)

 
शब्दसागरः
English
चमर
n.
(-रं)
1. A Chowri or long brush, most usually made of the
tail-hairs of the Yak or Bos Grunniens, and employed to whisk off
insects, flies, &c.
2. The name of a demon,
f.
(-री) A compound
pedicle.
mf. (-रः-री) A kind of deer, or rather the Bos Grunniens,
erroneously classed by the Hidu writers amongst the deer.
E.
चम्
to eat or be eaten, अरच्
aff.
Capeller Eng
English
चमर
m.
f.
the Yak (Bos Grunniens)
m.
n.
the
chowrie, a long brush made of the tail of the Yak.
Yates
English
चमर (रं) 1.
n.
The
chauri used to
wisk off flies, &c.
m.
f.
Bos grun-
niens.
f.
Compound pedicle.
Spoken Sanskrit
English
चमर { - री } - camara { - rI } -
m.
,
f.
- yak
आलुक - Aluka -
n.
- yak
आरुक - Aruka -
n.
- yak
ग्रामणी - grAmaNI -
m.
- yakSa
निधानेश - nidhAneza -
m.
- yakSa
भिषायक - bhiSAyaka -
m.
- yakSa
राजन् - rAjan -
m.
- yakSa
यक्षिणी - yakSiNI -
f.
- of yakSin
यक्षकूप - yakSakUpa -
m.
- yakSa-tank
स्थूलशिरस् - sthUlaziras -
m.
- of a yakSa
स्थूण - sthUNa -
m.
- of a yakSa
पूर्वयक्ष - pUrvayakSa -
m.
- first yakSa
महायक्ष - mahAyakSa -
m.
- great yakSa
यक्षी - yakSI -
f.
- female yakSa
यक्षिणी - yakSiNI -
f.
- female yakSa
पुण्यजनेश्वर - puNyajanezvara -
m.
- lord of yakSas
यक्षराज - yakSarAja -
m.
- yakSa-tank-king
भीमसेन - bhImasena -
m.
- name of a yakSa
यक्षाङ्गना - yakSAGganA -
f.
- yakSa-tank woman
वालप्रिय - vAlapriya -
m.
- domesticated yak [ Bos grunniens - Zoo. ]
चमर camara
m.
kind of ox called the Yak
चमर { - री } camara { - rI }
m.
,
f.
yak
चमर camara
m.
n.
particular high number
चमर camara
m.
n.
bushy tail of the Yak
Wilson
English
चमर
n.
(-रं)
1 A Chowri or long brush, most usually made of the tail-hairs of the
Yak or Bos Grunniens, and employed to whisk off insects, flies, &c.
2 The name of a demon.
f.
(-री) A compound pedicle.
mf. (-रः-री) A
kind of deer, or rather the Bos Grunniens, erroneously classed by the
Hindu writers amongst the deer.
E.
चम to eat or be eaten, अर
aff.
Apte
English
चमरः [camarḥ], [चम्-अरच्
Uṇ.*
3.31] A kind of deer. -रः, -रम् A chowrie most usually made of the tail of Chamara.
री A shoot, sprout (मञ्जरी).
The female Chamara
यस्यार्थयुक्तं गिरिराजशब्दं कुर्वन्ति बालव्यजने- श्चमर्यः
Ku.*
1.13, 48
Śi.*
4.6
Me.*
53
केशेषु चमरीं हन्ति सीम्नि पुष्करको हतः Udb.
cf.
चमरं चामरे स्त्री तु मञ्जरीमृग- भेदयोः Medinī.
Comp.
-पुच्छम् the tail of Chamara used as a fan. (-च्छः) a squirrel.
Apte 1890
English
चमरः [चम्-अरच् Uṇ. 3. 31] A kind of deer.
रः,
रं A chowrie most usually made of the tail of Camara.
री 1 A shoot, sprout (मंजरी).
2 The female Camara
यस्याथर्युक्तं गिरिराजशब्दं कुर्वंति बालव्यजनैश्चप्तर्यः Ku. 1. 13, 48
Śi. 4. 60
Me. 53.
Comp.
पुच्छं the tail of a Camara used as a fan. (
च्छः) a squirrel.
Monier Williams Cologne
English
चमर
m.
a kind of ox called the Yak (Bos grunniens),
MBh.
R.
&c.
चमर mn. the bushy tail of the Yak (employed as chowrie or long brush for whisking off insects, flies,
&c.
one of the insignia of royalty
cf.
चाम्°),
MBh.
ii, xii
Bhartṛ.
Kathās.
lix, 42
a particular high number,
Buddh.
चमर
m.
N.
of a Daitya,
L.
Monier Williams 1872
English
चमर, अस्, ई, m. f. (fr. rt. चम्, in the sense of
eating), a kind of deer, or rather the Bos Grunniens
(erroneously classed by the Hindū writers amongst
deer), highly valued for its bushy tail
(अस्, अम्), m.
n. a chowrie or long brush, most usually made of the
tail of the Yak or Bos Grunniens, and employed to
whisk off insects, flies, &c.
it is also one of the
insignia of royalty [cf. चामर]
a particular high
number
(अस्), m., N. of a Daitya
(ई), f. a com-
pound pedicle.
—चमर-पुच्छ, अम्, n. the tail
of the Bos Grunniens
(अस्), m. a small animal with
a bushy tail living in holes, a squirrel or perhaps
fox (कोकड).
Macdonell
English
चमर cam-ara,
m.
(i,
f.
) yak (bos grunniens)
🞄m.
n.
yakʼs tail, used as a fly whisk, one of the 🞄insignia of royalty: -vāla,
m.
N. of a prince.
Benfey
English
चमर चमर,
I.
m.
Bos grunniens,
Rām. 3, 49, 24.
II.
m.
and
n.
The tail
of the Bos grunniens, used to whisk off
insects, flies, etc.
one of the insignia of
royalty, MBh. 2, 1861
Vikr. d. 76.
Apte Hindi
Hindi
चमरः
पुं*
- चम् - अरच्
एक प्रकार का हरिण
चमरः
पुं*
- -
चौरी
चमरम्
नपुं*
- -
चौरी
Shabdartha Kaustubha
Kannada
चमर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಜಿಂಕೆ
चमर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಮರೀ ಮೃಗ
निष्पत्तिः - > चमु (अदने)- "अरः" (उ० ३-१३२)
चमर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಬ್ಬ ದೈತ್ಯ
चमर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಾಮರ
विस्तारः - > "चमरश्चामरे दैत्ये चमरी तु मृगान्तरे" - हेम० "गोकर्णपृषतैणर्श्यरोहिताश्चमरो मृगः" - अम०
L R Vaidya
English
camara {% (I) m. %} A kind of deer.
camara {% (II) m.n. %} A chowrie most usually made of the tail of chāmara.
Bopp
Latin
चमर (r. चम्?) bos grunniens. Wils.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
camara, m., a high number: Mvy 〔7787〕 = Tib. rgod-yas (mg.?).
Sanskrit Tibetan
Tibetan
rgod yas
१) चमर २) थवन
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
मृगभेदा रुरुन्यङ्कुरङ्कुगोकर्णशम्बराः १२९३
चमूरुचीनचमराः समूरैणर्श्यरौहिषाः
कदली कन्दली कृष्णसारः पृषतरोहितौ १२९४
-wordlist-
रुरु (पुं), न्यङ्कु (पुं), रङ्कु (पुं), गोकर्ण (पुं), शम्बर (पुं), चमूरु (पुं), चीन (पुं), चमर (पुं), समूर (पुं), एण (पुं), ऋश्य (पुं), रौहिष (पुं), कदली (स्त्री), कन्दली (त्रि), कृष्णसार (पुं), पृषत (पुं), रोहित (पुं), मृग (पुं)
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskrit
--source--
राज्ञश्छत्त्रे नृपलक्ष्म चमरः स्यात्तु चामरे १३९
-wordlist-
नृपलक्ष्मन् (क्ली), चमर (पुं)
पुराणम्
English
चमर / CAMARA. (CAMARĪ). An animal whose tail is its most important and valued organ. In the course of its movements in the forest if the tail gets entangled anywhere it is supposed to lie down there till the tail is freed by itself. About the origin of camara, the following story is told in the vālmīki rāmāyaṇa. krodhavaśā, daughter of Dakṣaprajāpati and wife of kaśyapa had ten daughters, viz. mṛgī, Mṛgamadā, hari, Bhadramadā, mātaṅgī, śārdūlī, Śvetī, surasā, surabhi and kadrū. To Mṛgamadā the Sṛmaras and Camaras owe their origin. (vālmīki rāmāyaṇa, araṇya Kāṇḍa, Canto 14).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
चमरं,
क्ली,
(चमरस्येदम् चमर + अण् अत्रन वृद्धिः ।) चामरम् इति मेदिनी रे, १५२
चमरः,
पुं,
(चमति भक्षयतीति चम + “अर्त्ति-कमिभ्रमिचमीति ।” उणां १३२ इतिअरच् ।) चमरगौः तत्पर्य्यायः व्यजनी २वन्यः धेनुगः वालधिप्रियः इति राज-निर्घण्टः
(यथा, हेः रामायणे २९ ।“चमराः सृमराश्चैव ये चान्ये वनचारिणः
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
चमर पुंस्त्री चम--अरच् महिषाकृतौ मृगभेदे, यस्य पु-च्छेन चामराख्यं व्यजनं भवति, स्त्रियां जातित्वात् ङीष् ।“कुर्व्वन्ति बालव्यजनैश्चमर्य्यः” “बालप्रियत्व शिथिलंचमर्य्यः” कुमा० “स्फुरति चानुवनं चमरीचयः”माघः दैत्यभेदे
पु०
चमरबालजाते चामरे
न०
Capeller
German
चमर
m.
Yak (f. weibchen)
m.
n.
Wedel (aus dem Schweife des Yak).
Burnouf
French
चमर चमर
m.
[f. ई] le yak ou bos grunniens. -- N.
chasse-mouches fait avec la queue du yak.
Np. d'un démon.
चमरिक
m.
(sfx. इक) bauhinia variegata ou ébène de
montagne.
Stchoupak
French
चमर-
m.
sorte de buffle, yack
m.
nt. queue de yack qui sert de
chasse-mouche (insigne de royauté)
-ई-
f.
femelle de yack.
°वाल-
m.
n.
d'un prince.