| YouTube Channel

चपयित्वा (capayitvA)

 
Kridanta Forms
Sanskrit
चि (चि꣡ञ् चयने - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = चपनम् / चयनम्
अनीयर् = चपनीयः / चयनीयः - चपनीया / चयनीया
ण्वुल् = चपकः / चयकः - चपिका / चयिका
तुमुँन् = चपयितुम् / चययितुम्
तव्य = चपयितव्यः / चययितव्यः - चपयितव्या / चययितव्या
तृच् = चपयिता / चययिता - चपयित्री / चययित्री
क्त्वा = चपयित्वा / चययित्वा
ल्यप् = प्रचपय्य / प्रचयय्य
क्तवतुँ = चपितवान् / चयितवान् - चपितवती / चयितवती
क्त = चपितः / चयितः - चपिता / चयिता
शतृँ = चपयन् / चययन् - चपयन्ती / चययन्ती
शानच् = चपयमानः / चययमानः - चपयमाना / चययमाना
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“चप परिकल्कने”@} 2 मित्।
ज्ञपादिः।
‘चह परिकल्कने’ इत्यस्य मैत्रेयरक्षितसम्मतं पाठान्तरमिदम्।
3 चपकः-पिका, चिचपयिषकः-षिका
चपयिता-त्री, चिचपयिषिता-त्री
चपयन्-न्ती, चिचपयिषन्-न्ती
चपयिष्यन्-न्ती-ती, चिचपयिषिष्यन्-न्ती-ती
चपयमानः, चिचपयिषमाणः
चपयिष्यमाणः, चिचपयिषिष्यमाणः
सुचप्-सुचपौ-सुचपः
-- चपितम्-तः, चिचपयिषितः-तवान्
चपः, चिचपयिषुः
चपयितव्यम्, चिचपयिषितव्यम्
चपनीयम्, चिचपयिषणीयम्
चप्यम्, चिचपयिष्यम्
4 ईषच्चपः-दुश्चपः-सुचपः
-- चप्यमानः, चिचपयिष्यमाणः
चपः, चिचपयिषः
चपयितुम्, चिचपयिषितुम्
चपना, चिचपयिषा
चपनन्, चिचपयिषणम्
चपयित्वा, चिचपयिषित्वा
5 प्रचपय्य, प्रचिचपयिष्य
6 चपम् २, चापम् २, चपयित्वा २, चिचपयिषम्
चिचपयिषित्वा।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(४९८)
02
=>
(१०-चुरादिः-१६२७। सक। सेट्। उभ।)
03
=>
[[३। ‘ज्ञपादयो मितः’ (गणसूत्रम् चुरादौ) इति मित्संज्ञायाम्, ‘अत उपधायाः’ (७-२-११६) इति वृद्धौ सत्यां ‘मितां ह्रस्वः’ (६-४-९२) इति णावुपधाया ह्रस्वः।]]
04
=>
[पृष्ठम्०४८०+ २१]
05
=>
[[१। ‘ल्यपि लघुपूर्वात्’ (६-४-५६) इति णेरयादेशः।]]
06
=>
[[२। ‘चिण्णमुलोर्दीर्घोऽन्यतरस्याम्’ (६-४-९३) इति णमुल्परे णौ दीर्थविकल्पः।]]
1 {@“चिञ् चयने”@} 2 ज्ञापादिः मित्संज्ञकश्च।
3 अस्य धातोः ञित्करणसामर्थ्याण्णिचो वैकल्पिकत्वं बोध्यते।
णिजभावपक्षेऽपि शतृ-शानचौ भवतः ञित्करणात्।
णिजभावपक्षे धातोः हलादित्वात् एकाच्त्वाच्च यङि--चेचीयकः इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि स्वादिगणपठितचिनोतेरिव 4 बोध्यानि।
तथा सन्नन्तेऽपि चिचीषकः-षिका, चिकीषकः-षिका
इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि ज्ञेयानि।]] 5 चपकः-पिका, चयकः-यिका, चिचपयिषकः-चिचययिषकः-षिका, 6 चायकः-यिका
चपयिता-चययिता-त्री, चिचपयिषिता-चिचययिषिता-त्री, चेता-त्रीः
7 प्रणिचपयन्-प्रनिचययन्-न्ती, चिचपयिषन्-चिचययिषन्-न्ती, चयन्-न्ती
चपयिष्यन्-चययिष्यन्-न्ती-ती, चिचपयिषिष्यन्-चिचययिषिष्यन्-न्ती-ती, चेष्यन्-न्ती-ती
चपयमानः-चययमानः, चिचपयिषमाणः-चिचययिषमाणः, चयमानः
चपयिष्यमाणः-चययिष्यमाणः, चिचपयिषिष्यमाणः-चिचययिषिष्यमाणः, चेष्यमाणः
8 विचत्-विचतौ-विचतः, चप्-चपौ-चपः
चपितः-चयितः, चिचपयिषितः-चिचययिषितः, चितम्-तः-तवान्
चपः-चयः, चिचपयिषुः-चिचययिषुः, चयः
चपयितव्यम्-चययितव्यम्, चिचपयिषितव्यम्-चिचययिषितव्यम्, चेतव्यम्
चपनीयम्-चयनीयम्, चिचपयिषणीयम्-चिचययिषणीयम्, चयनीयम्
9 चप्यम्-चय्यम्, चिचपयिष्यम्-चिचययिष्यम्, चेयम्
ईषच्चयः-दुश्चयः-सुचयः, ईषच्चपः-दुश्चपः-सुचपः
चप्यमानः-चय्यमानः, चिचपयिष्यमाणः-चिचययिष्यमाणः चीयमानः
चपः-चयः, चिचपयिषः-चिचययिषः, चयः
चपयितुम्-चययितुम्, चिचपयिषितुम्-चिचययिषितुम्, चेतुम्
चपना-चयना, चिचपयिषा-चिचययिषा, चितिः
चपनम्-चयनम्, चिचपयिषणम्-चिचययिषणम्, चयनम्
चपयित्वा-चययित्वा, चिचपयिषित्वा-चिचययिषित्वा, चित्वा
10 संचपय्य-संचयय्य, प्रचिचपयिष्य-प्रचिचययिष्य, प्रचित्य
11 चापम् -चपम् २, चपयित्वा २, चिचपयिषम् -चिचययिषम् २, चिचपयिषित्वा -चिचययिषित्वा २, चायम्
चित्वा २। चायम् -चयम् -चययित्वा २, चिचपयिषम् -चिचययिषम् २, चिचपयिषित्वा -चिचययिषित्वा २, चित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(५२०)
02
=>
(१०-चुरादिः-१६३०। सक। सेट्। उभ।)
03
=>
[[[अ]
04
=>
(५१९)
05
=>
[[१। ‘चिस्फुरोर्णौ’ (६-१-५४) इत्यात्वविकल्पः। आत्वपक्षे, आदन्तलक्षणे पुगागमे, ज्ञपादिपञ्चकपाठेन मित्त्वात्, णौ उपधायाः ‘मितां ह्रस्वः’ (६-४-९२) इति ह्रस्वः। आत्वाभावपक्षे, वृद्धौ, आयादेशे ह्रस्वे रूपम्। एवं ण्यन्ते सर्वत्र रूपद्वयस्यो- पपत्तिर्ज्ञेया।]]
06
=>
[[२। ञित्करणसामर्थ्याण्णिचो वैकल्पिकत्वेन णिजभावपक्षे शुद्धाद्धातोः चायकः-यिका इत्यादीनि रूपाणि प्रदर्शितानि।]]
07
=>
[[३। ‘शेषे विभाषाऽकखादावषान्त उपदेशे’ (८-४-१८) इति नेः णत्वविकल्पः।]]
08
=>
[[४। अत्र यकारस्य वलि लोपे, ‘ह्रस्वस्य पिति कृति--’ (६-१-७१) इति तुगागमः। स्थानिवद्भावः शङ्क्यः
\n\n यलोपे तन्निषेधात्।]]
09
=>
[पृष्ठम्०५०६+ २३]
10
=>
[[१। ‘ल्यपि लघुपूर्वात्’ (६-४-५६) इति णेरयादेशः।]]
11
=>
[[२। ‘चिण्णमुलोर्दीर्घोऽन्यतरस्याम्’ (६-४-९३) इति णमुल्परे णौ दीर्घविकल्पः।]]