चन्द्रोदयः (candrodayaH)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Apte Hindi
Hindiचन्द्रोदयः
चन्द्रः-उदयः -
चन्द्रमा का उगना
Wordnet
Sanskrit चन्द्रोदयः
चन्द्रस्य उद्गमनस्य क्रिया।
"कानिचन व्रतानि चन्द्रोदयाद् अनन्तरं समाप्यन्ते।"
चन्द्रोदयः
रसज्ञस्य एका सज्जता ।
"चन्द्रोदयस्य वर्णनं कोशे वर्तते"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritचन्द्रोदयः, (चन्द्रस्य उदयः ।) आकाशेचन्द्रस्य प्रकाशः । स च यद्दिने सार्द्धप्रहरद्वय-व्यापिनी या तिथिस्तत्तिथ्यनुसारेण भवति ।तस्य प्रमाणं यथा, पुराणसमुच्चये ।“गवां क्रीडादिने यत्र रात्रौ दृश्येत चन्द्रमाः ।सोमो राजा पशून् हन्ति सुरभीपूजकांस्तथा ॥
तदुदयसम्भावनञ्च निर्णयामृते निर्णीतम् ।प्रतिपद्यापराह्णिकत्रिमुहूर्त्तव्यापिन्यां द्बितीयायांचन्द्रदर्शनं सम्भाव्यते । तदुक्तमग्न्याघानविषयेवृद्धशातातपेन ।द्वितीया त्रिमुहूर्त्ता चेत् प्रतिपद्यापराह्णिकी ।अग्न्याधानं चतुर्द्दश्यां परतः सोमदर्शनादिति ॥
अपराह्णश्च पञ्चधाविभक्तस्याह्नश्चतुर्थो भागः ।ततश्च यत्र प्रतिपदि षण्मुहूर्त्तव्यापिनी द्बितीयातत्र चन्द्रदर्शनसम्भावनमिति ।” इति श्रीहरि-भक्तिविलासे १६ विलासः ॥
(चन्द्रस्य वस्त्र-खण्डादिरचितचन्द्राकृतेरातपो यत्र ।) चन्द्रा-तपः । औषधविशेषः । इति हेमचन्द्रः । ३ । ३४५ ॥
स तु मकरध्वजाख्यरससिन्दूरम् । यथा, --“पलं मृदु स्वर्णदलं रसेन्द्रंपलाष्टकं षोडश गन्धकस्य ।शोणैः सुकार्पासभवैः प्रसूनैःसर्व्वं विमर्द्द्याथ कुमारिकाद्भिः ॥
तत्काचकुम्भे निहितं सुगाढेमृत्कर्पटैस्तद्दिवसत्रयञ्च ।पचेत् क्रमाग्नौ सितकाख्ययन्त्रेततो रजः पल्लवरागरम्यम् ॥
निगृह्य चैतस्य पलं पलानिचत्वारि कर्पूररजस्तथैव ।जातीफलं सोषणमिन्द्रपुष्पंकस्तूरिकाया इह शाण एकः ॥
* ॥
चन्द्रोदयोऽयं कथितस्तु माषोभुक्तोऽहिवल्लीदलमध्यवर्त्ती ।मदोन्मदानां प्रमदाशतानांगर्व्वाधिकत्वं श्लथयत्यकाण्डे ॥
घृतं घनीभूतमतीव दुग्धंमृदूनि मांसानि समस्तकानि ।माषान्नपिष्टानि भवन्ति पथ्या-न्यानन्ददायीन्यपराणि चात्र ॥
* ॥
वलीपलितनाशनस्तनुभृतां वयःस्तम्भनःसमस्तगदखण्डनः प्रचुररोगपञ्चाननः ।गृहेषु रसराडयं भवति यस्य चन्द्रोदयःस पञ्चशरदर्पितो मृगदृशां भवेद्दुर्ल्लभः ॥
”इति सारकौमुदी सुखबोधश्च ॥
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.