| YouTube Channel

चन्द्रिका (candrikA)

 
शब्दसागरः
English
चन्द्रिका
f.
(-का)
1. Moonlight.
2. A small fish, commonly Chanda,
(Chanda of var. species, HAM.)
3. Large cardamoms.
E.
चन्द्र the
moon, चन्द्रोऽस्ति अस्याः आश्रयत्वेन ठन् चदि दीप्तौ रक् ततः स्वार्थे कवा
Yates
English
चन्द्रिका (का) 1.
f.
Moonlight
small
fish
large cardamoms.
Spoken Sanskrit
English
चन्द्रिका - candrikA -
f.
- moonlight
ज्योत्स्न - jyotsna -
n.
- moonlight
कौमुदी - kaumudI -
f.
- moonlight
कौसुदी - kausudI -
f.
- moonlight
ज्योत्स्ना - jyotsnA -
f.
- moonlight
अकल्का - akalkA -
f.
- moonlight
कामवल्लभा - kAmavallabhA -
f.
- moonlight
कैरवी - kairavI -
f.
- moonlight
चन्द्रगोलिका - candragolikA -
f.
- moonlight
चन्द्रकान्ति - candrakAnti -
f.
- moonlight
चन्द्रप्रभा - candraprabhA -
f.
- moonlight
चान्द्री - cAndrI -
f.
- moonlight
चन्द्रिमा - candrimA -
f.
- moonlight
दीपिका - dIpikA -
f.
- moonlight
शातपत्त्रकी - zAtapattrakI -
f.
- moonlight
सितयामिनी - sitayAminI -
f.
- moonlight
हेला - helA -
f.
- moonlight
अन्द्रकान्ति - andrakAnti -
m.
- moonlight
चन्दक - candaka -
m.
- moonlight
शातपत्त्रक - zAtapattraka -
m.
- moonlight
चन्द्रिका - candrikA -
f.
- moonlight
चन्द्रिका - candrikA -
f.
- cultivated fenugreek [ Trigonella Foenum Graecum - Bot. ]
चन्द्रिका - candrikA -
f.
- kind of measure
चन्द्रिका - candrikA -
f.
- java devil pepper plant [ Rauvolfia serpentina - Bot. ]
चन्द्रिका - candrikA -
f.
- cardamoms
चन्द्रिका - candrikA -
f.
- kind of white-blossoming kaNTakArI
चन्द्रिका - candrikA -
f.
- chanda fish
चन्द्रिका - candrikA -
f.
- moonshine
चन्द्रिका - candrikA -
f.
- wild spider flower [ Cleome gynandra - Bot. ]
चन्द्रिका - candrikA -
f.
- elucidation
चन्द्रिका - candrikA -
f.
- splendour
चन्द्रिका - candrikA -
f.
- jasmine [ Jasminum sambac - Bot. ]
चन्द्रिका - candrikA -
f.
- illumination
चन्द्रिका - candrikA -
f.
- utpalinI metre
चन्द्रिका - candrikA -
f.
- baldness
चन्द्रिका candrikA
f.
baldness
खलति khalati
m.
baldness [ Med., alopecia ]
मौण्ड्य mauNDya
n.
baldness
खलति khalati
m.
baldness on
केशघ्न kezaghna
n.
morbid baldness
खालत्य khAlatya
n.
morbid baldness
सुरेन्द्रलुप्त surendralupta
adj.
extreme baldness of head
सुरेन्द्रलुप्त surendralupta
adj.
morbid baldness of the head
इन्द्रलुप्त indralupta
m.
n.
morbid baldness of the head
इन्द्रलुप्तक indraluptaka
n.
morbid baldness of the head
ऐन्द्रलुप्तिक aindraluptika
adj.
afflicted with morbid baldness of the head
चन्द्रिका candrikA
f.
utpalinI metre
चन्द्रिका candrikA
f.
chanda fish
चन्द्रिकातुल्य candrikAtulya
m.
chanda fish
चन्द्रिका candrikA
f.
chanda fish
चन्द्रिकातुल्य candrikAtulya
m.
chanda fish
Wilson
English
चन्द्रिका
f.
(-का)
1 Moonlight.
2 A small fish, commonly Cāndā, (Canda of var. species, HAM.)
3 Large cardamoms.
E.
चन्द्र the moon, and वुन्
aff.
Apte
English
चन्द्रिका [candrikā], 1 Moonlight, इतः स्तुतिः का खलु चन्द्रिकाया यदब्धिमप्युत्तरलीकरोति
N.*
3.3.116
R.*
19.39
कामुकैः कुम्भीलकैश्च परिहर्तव्या चन्द्रिका
M.*
4.
(At the end of
comp.
) Elucidation, throwing light on the subject treated
अलङ्कारचन्द्रिका, काव्यचन्द्रिका
cf.
कौमुदी.
Illumination.
A large cardamom.
The river Chandrabhāgā.
The Mallikā creeper.
Comp.
-अम्बुजम् the white lotus opening at moonrise. -द्रावः the moonstone. -पायिन्
m.
the Chakora bird.
Apte 1890
English
चंद्रिका 1 Moonlight
इतः स्तुतिः का खलु चंद्रिकाया यदब्धिमप्युत्तरलीकरोति N. 3. 116
R. 19. 39
कामुकैः कुंभीलकैश्च परिहर्तव्या चंद्रिका M. 4.
2 (At the end of comp.) Elucidation, throwing light on the subject treated
अलंकारचाद्रिका, काव्यचांद्रिका
cf. कौमुदी.
3 Illumination.
4 A large cardamom.
5 The river Chandrabhāgā.
6 The Mallikā creeper.
Comp.
अंबुजं the white lotus opening at moonrise.
द्रावः the moon-stone.
पायित् m. the Chakora bird.
Monier Williams Cologne
English
चन्द्रिका a
f.
moonlight,
Megh.
Ragh.
Bhartṛ.
&c.
ifc. splendour,
Vcar.
v, 37
ifc. illumination, elucidation (of a work or subject, e. g. अलंकार-, कातन्त्र-,
&c.
)
N.
of a Comm. on Kāvyād.
‘moonshine’, baldness,
Gal.
the Chanda fish,
L.
cardamoms,
L.
=
चन्द्रशूर,
Bhpr.
Gynandropsis pentaphylla,
L.
Jasminum Zambac,
L.
Trigonella foenum graecum
a kind of white-blossoming Kaṇṭakārī,
L.
the Utpalinī metre
(in music) a kind of measure
N.
of Dākṣāyaṇī,
MatsyaP.
xiii
of a woman,
Mālav.
iv, 6/7
of a Surāṅganā, Siṃhās.
of the Candra-bhāgā river,
L.
चन्द्रिका b
f.
of °द्रक, q.v.
Macdonell
English
चन्द्रिका candr-ikā,
f.
moonlight
N..
Benfey
English
चन्द्रिका चन्द्रिका, see चन्द्रक।
Chandas
Sanskrit
सम-वृत्तम्,
अक्षराणि-
52,
पादेऽक्षराणि-
13
मात्राः - 18
सङ्ख्याजातिः - अतिजगती
मात्रा-विन्यासः
द। दा दा दा दा दा
यतिः -
लक्षण-मूलम् - वृत्तरत्नाकरः
सम-वृत्तम्,
अक्षराणि-
52,
पादेऽक्षराणि-
13
मात्राः - 18
सङ्ख्याजातिः - अतिजगती
मात्रा-विन्यासः
दा। दा दा दा दा
यतिः -
लक्षणम् - तुरगरसयतिर्नौ ततौ गः क्षमा ७४
लक्षण-मूलम् - वृत्तरत्नाकरः
उदाहरणम् - चकितमृगदृशा नेक्षितो लीलया त्रिवलितवदनश्रीचयाहं मुहुः सुरतटिनी क्षमा चाश्रिता गतमिदमधुना जीवितं मे वृथा ७४
Apte Hindi
Hindi
चन्द्रिका
स्त्री*
- चन्द्र - ठन् - टाप्
"चाँदनी, ज्योत्सना"
चन्द्रिका
स्त्री*
- -
"विशदीकरण, प्रस्तुत विषय पर प्रकाश डालना"
चन्द्रिका
स्त्री*
- -
जगमगाहट
चन्द्रिका
स्त्री*
- -
बड़ी इलायची
चन्द्रिका
स्त्री*
- -
चन्द्रभागा नामक नदी
चन्द्रिका
स्त्री*
- -
मल्लिका लता
Shabdartha Kaustubha
Kannada
चन्द्रिका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಂದ್ರನ ಪ್ರಕಾಶ /ಚಂದ್ರಿಕೆ /ಬೆಳದಿಂಗಳು
निष्पत्तिः - > "ठन्" (५-२-११५)
व्युत्पत्तिः - > चन्द्रः आधारत्वेनास्त्यस्याः
प्रयोगाः - > "अन्वभुङ्क्त सुरतश्रमापहां मेघयुक्तविशदां चन्द्रिकाम्"
उल्लेखाः - > रघु० १९-३९
चन्द्रिका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದೊಡ್ಡ ಜಾತಿಯ ಯಾಲಕ್ಕಿ ಗಿಡ
चन्द्रिका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಂದ್ರಭಾಗಾ ನದಿ
चन्द्रिका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಲ್ಲಿಗೆ ಗಿಡ
चन्द्रिका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಿಳಿ ಹೆಗ್ಗುಳ್ಳ
चन्द्रिका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೆಂತ್ಯ
चन्द्रिका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬೆಳದಿಂಗಳಂತೆ ಆಹ್ಲಾದವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಹೆಂಗಸು
L R Vaidya
English
caMdrikA {% f. %} 1. Moonlight, अन्वभुक्तं सुरतश्रमापहां मेघमुक्तविशदां चंद्रिकाम् R.xix.89
2. illumination
3. a large cardamom
4. the river Chandrabhāgā
5. the mallikā creeper. (It means ‘elucidation, when used at the end of the title of a work, e.g. अलंकारचंद्रिका).
Bopp
Latin
चन्द्रिका f. (a चन्द्र s. इक in fem.) lunae lumen. RAGH.
19. 39.
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
चन्द्रिका dh. Oppert 7755. See Ācāracandrikā, Smṛti-
candrikā. Quoted by Mādhavācārya Oxf. 270^a, in
Saṃskārakaustubha, Smṛtyarthasāgara, by Raghu-
nandana and Kamalākara, and others.
चन्द्रिका vedānta, See Tātparyacandrikā.
चन्द्रिका Kāvyādarśaṭīkā by Bhīma. Hall p. 63.
चन्द्रिका Paribhāṣārthasaṃgrahaṭīkā gr. by Svayamprakā-
śānanda. Bik. 269.
चन्द्रिका Prabodhacandrodayaṭīkā, composed by the minister
of a king called Nādillayappa. BP. 55.
चन्द्रिका gr. Pheh 7.
--by Kṛṣṇācārya. Oppert 2601. II, 5935. See Pada-
candrikā.
--by Rāmāśrama. K. 80. See Siddhāntacandrikā.
--by Śrīkāntamiśra. K. 80.
--bṛhatī, by Somanātha. K. 80.
चन्द्रिका (Mādhva doctrine) by Vyāsarāya i. e. Vyāsatīrtha.
Hz. 1533 (inc). This is probably a CC. to Ānanda-
tīrtha's Brahmasūtrabhāṣya.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
चन्द्रिका f. = °चन्द्रिकात्वेनाध्यवसितं स्मितम्, Padyac. VII, 44a.
चन्द्रिका f. N. °einer Kuh, Kaṃs. III, 22a.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
चन्द्रकिरणः, चन्द्रपादः, शशिपादः, चन्द्ररश्मिः, शशिकिरणः, शशिकरः, शशिमयूखः, अंशुः, सोमांशुः, चन्द्रांशुः, चन्द्रिका, चन्द्रमरीचिः, पूर्णानकम्
noun
चन्द्रस्य किरणः।
"चन्दकिरणैः सरोवरः शोभते।"
Synonyms:
एला, बह्वलगन्धा, ऐन्द्री, द्राविडी, कपोतपर्णी, बाला, बलवती, हिमा, चन्द्रिका, सागरगामिनी, गन्धालीगर्भः, एलिका, कायस्था
noun
एकः सांवत्सरः वृक्षः यस्य फलेभ्यः प्राप्तानि सुगन्धितानि बीजानि व्यञ्जने प्रयुज्यन्ते।
"अस्यां वाटिकायां एलायाः वृक्षाणि सन्ति।"
Synonyms:
खल्वाटत्वम्, खलतिः, मौण्ड्यम्, मुण्डता, अकेशत्वम्, इन्द्रलुप्तिः, इन्द्रलुप्तकम्, सुरेन्द्रलुप्ति, चन्द्रिका
noun
शिरसि केशस्य अभावः।
"खल्वाटत्वात् तस्य आयुः अधिका भाति।"
Synonyms:
मेथिनी, मेथी, दीपनी, बहुपुत्रिका, बोधिनी, गन्धबीजा, ज्योतिः, गन्धफला, वल्लरी, चन्द्रिका, मन्था, मिश्रपुष्पा, केरवी, कुञ्चिका, बहुपर्णी, पीतबीजा
noun
एकस्य क्षुपविशेषस्य बीजम्।
"मेथिन्याः उपयोगः व्यञ्जनरूपेण क्रियते।"
Synonyms:
मेथिका, मेथिनी, मेथी, दीपनी, बहुपुत्रिका, बोधिनी, गन्धबीजा, ज्योतिः, गन्धफला, वल्लरी, चन्द्रिका, मन्था, मिश्रपुष्पा, केरवी, कुञ्चिका, बहुपर्णी, पीतबीजा
noun
एकः क्षुपः यस्य पर्णानां शाकं क्रियते।
"सः गृहस्य पृष्ठभागे एकस्मिन् लघुखण्डे मेथिकाम् अवपत्।"
Synonyms:
एला, एलीका, बहुलगन्धा, ऐन्द्री, द्राविडी, कपोतपर्णी, बाला, बलवती, हिमा, चन्द्रिका, सागरगामिनी, गन्धालीगर्भः, कायस्था, उपकुञ्चिका, तुत्था, कोरङ्गी, त्रिपुटा, त्रुटिः
noun
फलविशेषः-तत् फलं यस्य सुगन्धितानि बीजानि उपस्कररुपेण उपयुज्यन्ते।
"मोहनः स्वादाय कषाये एलां योजयति।"
Synonyms:
सती, दाक्षायणी, चन्द्रिका
noun
दक्षस्य कन्या।
"सत्याः विवाहः शिवेन सह अभवत्।"
Synonyms:
ज्योत्स्ना, चन्द्रिका, कौमुदी, चान्द्री, कामवल्लभा, चान्द्रातपः, चन्द्रकान्ता, शीता, अमृततरङ्गिणी, मालती
noun
चन्द्रस्य प्रकाशः।
"यदा अहं गृहात् निर्गतः तदा निरभ्रे आकाशे कौमुदी आसीत्।"
Synonyms:
चन्द्रिका
noun
एका नदी
"चन्द्रिकायाः उल्लेखः कोशे वर्तते"
Synonyms:
चन्द्रिका
noun
स्त्रीनामविशेषः
"चन्द्रिका इति नैकासां स्त्रीणां नाम अस्ति"
Synonyms:
चन्द्रिका
noun
एका सुराङ्गना
"चन्द्रिकायाः उल्लेखः विक्रमादित्यचरित्रे वर्तते"
Synonyms:
चन्द्रिका
noun
एका टीका
"चन्द्रिका इति काव्यदर्शस्य टीका वर्तते"
Synonyms:
गर्दभी, सितकण्टकारिका, श्वेता, क्षेत्रदूती, लक्ष्मणा, सितसिंही, सितक्षुद्रा, क्षुद्रवार्ताकिनी, सिता, सिक्ता, कटुवार्ताकिनी, क्षेत्रजा, कपटेश्वरी, निःस्नेहफला, वामा, सितकण्ठा, महौषधी, चन्द्रिका, चान्द्री, प्रियङ्करी, नाकुली, दुर्लभा, रास्ना श्वेतकण्टकारी
noun
एका लता अस्या गुणाः रुच्यत्वं कटुत्वं कफवातनाशित्वं चक्षुष्यत्वं दीपनत्वं रसनियामकत्वं
"गर्दभ्याः उल्लेखः कोशे वर्तते"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
षोडशोंऽशः कला चिह्नं लक्षणं लक्ष्म लाञ्छनम्
अङ्कः कलङ्कोऽभिज्ञानं चन्द्रिका चन्द्रगोलिका १०६
चन्द्रातपः कौमुदी ज्योत्स्ना बिम्बं तु मण्डलम्
-wordlist-
कला (स्त्री), चिह्न (क्ली), लक्षण (क्ली), लक्ष्मन् (क्ली), लाञ्छन (क्ली), अङ्क (पुं), कलङ्क (पुं), अभिज्ञान (क्ली), चन्द्रिका (स्त्री), चन्द्रगोलिका (स्त्री), चन्द्रातप (पुं), कौमुदी (स्त्री), ज्योत्स्ना (स्त्री), बिम्ब (पुंक्ली), मण्डल (त्रि)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
चन्द्रिका
चन्द्रिका, कौमुदी, ज्योत्स्ना, चन्द्रातप
चन्द्रिका कौमुदी ज्योत्स्ना तथा चन्द्रातपः स्मृतः
verse 1.1.1.43
page 0006
Tamil
Tamil
சந்த்3ரிகா : நிலவு, வெளிச்சம், பெரிய ஏலக்காய், மல்லிகைக் கொடி.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
चन्द्रिका,
स्त्री,
(चन्द्र आश्रयत्वेनास्त्यस्याः ।“अत इनिठनौ ।” ११५ इति ठन् ।)ज्योत्स्ना इत्यमरः १६
(यथा, रघुः १९ ३९ ।“अन्वभुङ्क्त सुरतश्रमापहांमेघमुक्तविशदां चन्द्रिकाम्
”)स्थूलैला चन्द्रकमत्स्यः चन्द्रभागानदी ।इति शब्दरत्नावली
कर्णस्फोटा मल्लिका ।श्वेतकण्टकारी मेथिका सूक्ष्मैला इतिराजनिर्घण्टः
चन्द्रशूरम् इति भावप्रकाशः
(पीठस्थदेवीविशेषः सा तु हरिश्चन्द्रे विरा-जते यथा, देवीभागवते ३० ६७ ।“सह्याद्रावेकवीरा तु हरिश्चन्द्रे तु चन्द्रिका
”छन्दोविशेषः तल्लक्षणं यथा, छन्दोमञ्जर्य्याम् ।“ननततगुरुभिश्चन्द्रिकाऽश्वर्त्तुभिः
”वासपुष्पा अस्याः पर्य्याया यथा, --“चन्द्रिका चर्म्महन्त्री पशुमेहनकारिका ।नन्दिनी कारवी भद्रा वासपुष्पा सुवासरा
”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे प्रथमे भागे
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
चन्द्रिका स्त्री चन्द्रोऽस्त्यस्याः आश्रयत्वेन ठन् चदि--दीप्तौरक् ततः स्वार्थे वा ज्योत्स्नायाम् अमरः स्थू-लैलायां (चाँदा) मत्स्यभेदे चन्द्रभागानद्याञ्च शब्दर० ।५ कर्ण्णस्कोटालतायां मल्लिकाया० श्वेतकण्टकार्य्यां८ मेथिकायां स्थूलैलायां राजनि० १० चन्द्रसूरे भावप्र० ।“मेधमुक्तविशदां चनिद्रकाम्” रघुः “नवचनिद्रका-कुसुमकीर्ण्णतमः” माघः “न कस्य कुरुते चित्तभ्रमंचनिद्रका” सा० द० चन्द्रि चन्द्रयुक्तं कं शिरोऽस्य११ शिवे
पु०
“चन्द्रिकानुप्रभावेन कृता दत्तकचनिद्रका”१२ ज्योत्स्नाया इव आह्लादिकायां स्त्रियां स्त्री स्मृति-चन्द्रिका अलङ्कारचन्द्रिका इत्यादि
Burnouf
French
चन्द्रिका चन्द्रिका
f.
(sfx. इक) clair de lune.
Esp.
de poisson, le zeus oblongus.
Petit cardamome, bot.
Stchoupak
French
चन्द्रिका-
f.
clair de lune
ifc. splendeur, clarté
n.
d'une femme.