| YouTube Channel

चन्द्रगुप्त (candragupta)

 
शब्दसागरः
English
चन्द्रगुप्त
m.
 (-प्तः)
1. The registrar of YAMA'S court.
2. CHANDRAGUPTA
a king of Pataliputra.
Capeller Eng
English
चन्द्रगुप्त
m.
N.
 of
sev.
 kings.
Yates
English
चन्द्र-गुप्त (प्तः) 1.
m.
 Registrar of Ya-
ma's court
Sandrokottus.
Wilson
English
चन्द्रगुप्त
m.
 (-प्तः)
1 The registrar of YAMA'S court.
2 SANDROKOPTUS king of Pāṭaliputra.
Monier Williams Cologne
English
चन्द्र—गुप्त
m.
 ‘moon-protected’,
N.
 of a renowned king (Σανδρο-κυπτος or Σανδρο-κοττος reigning at Pāṭali-putra about 315 B.C. as the founder of a new dynasty
installed by the Brāhman Cāṇakya after causing the death of Nanda),
Inscr.
Pāṇ.
 i, 1, 68,
Vārtt.
 7,
Pat.
BhP.
 xii, 1, 12
Kathās.
Mudr.
N.
 of two kings of the Gupta dynasty
for चित्र-ग्°, q.v.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
चन्द्रगुप्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಾಟಲಿಪುತ್ರದ ರಾಜನಾದ ಮೌರ್ಯವಂಶದ ಒಬ್ಬ ದೊರೆ
प्रयोगाः - > "नवनन्दान् द्विजः कश्चित् प्रपन्नानुद्धरिष्यति । तेषामभावे जगतीं मौर्यां भोक्ष्यन्ति वै कलौ । स एष चन्द्रगुप्तं वै द्विजो राज्येऽभिषेक्ष्यति ॥"
उल्लेखाः - > भाग० १२-१-१२, १३
पुराणम्
English
चन्द्रगुप्त १ / CANDRAGUPTA I. Second son of rāvaṇa. Once when śrī rāma was King, candragupta abducted the daughter o! sugrīva and the daughter-in-law of vibhīṣaṇa. Hanumān released them both as ordered by Śrī rāma. (kampa rāmāyaṇa uttara Kāṇḍa
also see Sahasramukha rāvaṇa).
चन्द्रगुप्त २ / CANDRAGUPTA II. A minister of kārtavīryārjuna. kārtavīryārjuna was once fed sumptuously by jamadagni at his āśrama with the help of Śuśīlā, the devasurabhi (divine cow). candragupta, at the instance of kārtavīryārjuna tried to capture suśīlā by force, which disappeared immediately in the sky. Kārtavīryārjuna's servants then forcibly took away its calf. candragupta thrashed to death jamadagni, who tried to obstruct their action. (See kārtavīrya, para 9).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
चन्द्रगुप्तः,
पुं,
 (चन्द्रेण गुप्तः रक्षितः । चन्द्र-वदाह्लादजनकरूपगुणवत्त्वात्तथात्वं वा ।) राज-विशेषः । (यथा, भागवते । १२ । १ । ११ -- १२ ।“नवनन्दान् द्विजः कश्चित् प्रपन्नानुद्धरिष्यति ।तेषामभावे जगतीं मौर्य्या भोक्ष्यन्ति वै कलौ ।स एव चन्द्रगुप्तं वै द्विजो राज्येऽभिषेक्ष्यति ॥
”)चित्रगुप्तः । इति केचित् ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
चन्द्रगुप्त
पु०
 मौर्य्यवंश्ये राजभेदे तद्राज्याभिषेककथावृहत्कथायां विस्तरतो दृश्या । “नव नन्दान् द्विजकश्चित् प्रपन्नानुद्धरिष्यति । तेषामभावे जगतीं मौर्य्याभोक्ष्यन्ति वै कलौ । सएव चन्द्रगुप्तं वै द्विजो राज्येऽभिषेक्ष्यति” भाग० १२ । १ । ७ । श्लो० । “द्विजः कश्चित्चाणक्यः” श्रीधर० “ततोऽपि द्विसहस्रेषु दशाधिकशत-त्रये । भविष्यं नन्दराज्यञ्च चाणक्योयान् हनिष्यतीति”स्कन्दपुराणेकवाक्यत्वात् तत्रार्थता ।
Capeller
German
चन्द्रगुप्त
m.
 N. mehrerer Könige.