चन्द्रकूट (candrakUTa)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritचन्द्रकूटः, (चन्द्राख्यः कूटः पर्व्वतः । यद्बा, चन्द्रःकूटे शृङ्गे यस्य । प्रतिदने चन्द्रप्रदक्षिणकरणा-देवास्य तथात्वम् ।) कामरूपस्थपर्व्वतभेदः ।यथा, --“पूर्व्वं वायुगिरेः शैलश्चन्द्रकूट इति स्मृतः ।त्रिकोणस्ताम्रसङ्काशस्तदूर्द्ध्वे चन्द्रमण्डलम् ॥
द्वितीयवर्गस्याद्यन्तु बिन्द्विन्दुभ्यामलङ्कृतम् ।चन्द्रबीजमिति प्रोक्तं तेन चन्द्रं प्रपूजयेत् ॥
अद्यापि प्रतिदर्शे तु पर्व्वतं तं निशापतिः ।प्रदक्षिणीकरोत्येव दशभी रश्मिभिर्युतः ॥
तस्यैव पूर्व्वभागे तु सोमकुण्डाह्वयं सरः ।तत्र स्नात्वा च पीत्वा च नरः कैवल्यमश्नुते ॥
स्वर्गादषभृतश्चन्द्रः कामाख्यासेवने यदा ।तदा तद्रश्मिसंघातनिःसृतास्तोयराशयः ॥
तैस्तोयैर्व्वासवः कुण्डमकरोदिन्द्रचन्द्रयोः ।मध्ये पुण्यतमस्थाने स्वयं ब्रह्मशिलोपरि ॥
चन्द्ररश्मिसमुद्भूत ! चन्द्रकुण्ड ! महोदधे ! ।सुधास्रवण ! साह्लाद ! त्वं चन्द्र ! कलुषं हर ॥
इत्यनेन तु मन्त्रेण सुस्नाय चन्द्रपाथसि ।चन्द्रकूटं समारुह्य पूजयेद्यस्तु तं नरः ॥
अविच्छिन्ना सन्ततिस्तु सुकान्ता तस्य जायते ।परत्र चन्द्रभवनं भित्त्वा याति परं पदम् ॥
तोरे तु चन्द्रकूटस्य नन्दनो नाम वै गिरिः ।तस्मिन् वसति शक्रस्तु कामाख्यासेवने रतः ॥
न्यञ्चभावं समासाद्य सर्व्वदेवेश्वरो हरिः ।सेवितुं त्रिदशेशानीं सततं वर्त्तते नरः ॥
चन्द्रकूटस्य तु गिरेर्नन्दनस्य तथा गिरेः ॥
प्रतिदर्शं तथा चन्द्रः प्रदक्षिणयति त्रिधा ॥
चन्द्रकुण्डजले स्नात्वा समारुह्याथ नन्दनम् ।आराध्य शक्रं लोकेशं महाफलमवाप्नुयात् ॥
”इति कालिकापुराणे कामाख्यारूपनिर्णये८१ अध्यायः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskritचन्द्रकूट कामरूपस्थे पर्व्वतभेदे तत्वाघा कालिका० ८१ अ०“पूर्व्वं वायुगिरेः शैलश्चन्द्रकूट इति स्मृतः । त्रिकोण-स्ताम्रसङ्काशस्तदूर्द्धे चन्द्रमण्डलम् । द्वितीयवर्गस्या-द्यन्तु विन्द्विन्दुभ्यामलङ्कृतम् । चन्द्रवीजमिति प्रोक्तंतेन चन्द्रं प्रपूजयत् । अद्यापि प्रतिदर्शे तु पर्व्वतं तंनिशापतिः । अदक्षिणीकरोत्येव दशभीरश्मिभि-र्युतः । तस्यैव पूर्व्वभागे तु सोमकुण्डाह्वयं सरः ।तत्र स्नात्वा च पीत्वा च नरः कैवल्यमश्नुते । स्वर्गा-दवभृतश्चन्द्रः कामाख्यासेवने यदा । तदा तद्रश्मिसंघातनिःसृतास्तोयराशयः । तैस्तोयैर्व्वासवः कुण्डमक-रोदिन्द्रचन्द्रयोः । मध्ये पुण्यतमस्थने स्वयं ब्रह्मशिलोपरि । चन्द्ररश्मिसमुद्भूत! चन्द्रकुण्डमहोदधेः ।सुधास्रवण! साह्लाद! त्वं चन्द्र! कलुषं हर । इत्यनेनतु मन्त्रेण सुस्नातश्च चन्द्रपाथसि । चन्द्रकूटं समारुह्यपूजयेद्यस्तु तं नरः । अविच्छिन्ना सन्ततिस्तु सुकान्तातस्य जायते । परत्र चन्द्रभवनं भित्त्वा याति परंपदम् । तीरे तु चन्द्रकूटस्य नन्दनो नाम वै गिरिः ।तस्मिन् वसति शक्रस्तु कामाख्यासेवने रतः । न्यञ्चभावंसमासाद्य सर्व्वदेवेश्वरो हरिः । सेवितुं त्रिदशेशानींसततं वर्त्तते नरः । चन्द्रकूटस्य तु गिरेर्नन्दनस्य तथा-गिरेः । प्रतिदर्शं तथा चन्द्रः प्रदक्षिणयति त्रिधा ।चन्द्रकुण्डजले स्नात्वा समारुह्याथ नन्दनम् । आराध्यशक्रं लोकेशं महाफलमवाप्नुयात्” ।
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.