| YouTube Channel

चन्द्रक (candraka)

 
शब्दसागरः
English
चन्द्रक
m.
(-कः)
1. The moon.
2. A ring, a circle, (like the moon. )
3.
The eye in a peacock's tail.
4. A finger nail.
5. A fish, (Chanda,
HAM.)
n.
(-कं) Black pepper.
E.
चन्द्र the moon, and affix of
resemblance. चन्द इव कायति कै
Capeller Eng
English
चन्द्रक
m.
(adj. —°
f.
चन्द्रिका) moon
f.
चन्द्रिका
also moonshine
illumination, elucidation (—° in titles of books).
Yates
English
चन्द्रक (कः) 1.
m.
The moon
the eye
in a peacock's tail
a finger nail
a circle
a fish.
n.
Black-pepper.
Wilson
English
चन्द्रक
m.
(-कः)
1 The moon.
2 A ring, a circle, (like the moon. )
3 The eye in a peacock's tail.
4 A finger nail.
5 A fish, (Canda, HAM.)
n.
(-कं) Black pepper.
E.
चन्द्र the moon, and कन् affix of resemblance.
Apte
English
चन्द्रकः [candrakḥ], 1 The moon.
The eye in a peacock's tail.
A finger-nail.
A circle of the moon's shape (formed by a drop of oil thrown into water). -कम् Black pepper.
Apte 1890
English
चंद्रकः 1 The moon.
2 The eye in a peacock's tail.
3 A finger-nail.
4 A circle of the moon's shape (formed by a drop of oil thrown into water).
कं Black pepper.
Monier Williams Cologne
English
चन्द्रक
m.
the moon,
Mālav.
v, 7 (ifc. f(इका). )
a circle or ring shaped like the moon,
Śiś.
v, 40
a spot similar to the moon,
R.
v, 42, 3 and 5
Suśr.
(ifc. f(इका). ),
Rājat.
iii, 382 (?)
the eye in a peacock's tail,
Gīt.
ii, 3
Rājat.
i, 260
a finger-nail,
L.
N.
of a fish (v.l. °दक,
L.
),
Suśr.
i, 46, 2, 62
N.
of a poet, Kṣem.
Rājat.
ii, 16
of an owl,
MBh.
xii, 4944
चन्द्रक
n.
black pepper,
L.
Monier Williams 1872
English
चन्द्रक, अस्, m. the moon (generally at the end
of adj. comp.)
a spot similar to the moon
the eye
in a peacock's tail
a finger-nail
a fish called Chanda
N. of a poet
of a minister
of an owl
(इका), f.
moonlight, moonshine, illumination, elucidation (used
at the end of the title of some commentaries and
original works to imply that the work so designated
is intended to elucidate the subject of which it
treats, e. g. अलङ्कार-चन्द्रिका, कातन्त्र-च्°,
काव्य-च्°, &c.
cf. कौमुदी, दीपिका, &c.)
a kind
of fish, = चन्द्रक
large or small cardamoms
N.
of several plants, = कर्ण-स्फोटा, मल्लिका, श्वेत-
कण्टकारी, मेथिका, चन्द्र-शूरा
N. of a metre,
= उत्पलिनी
N. of a woman
N. of a river, =
चन्द्र-भागा
(अम्), n. black pepper.
—चन्द्र-
क-वत्, आन्, m. a peacock.
—चन्द्रिका-द्रव, अस्,
m. a kind of gem, the moon-stone (melting in the
moonlight).
—चन्द्रिका-पायिन्, ई, इनी, इ, drinking
moonlight or the moon-beams
(ई), m. the bird
Cakora.
—चन्द्रिकाम्बुज (°का-अम्°), अम्, n. the
white lotus, blossoming in the moonlight.
Benfey
English
चन्द्रक चन्द्र + क,
f.
रिका।
I. A
substitute for चन्द्र when latter
part of comp.
adj.
Mālav. d. 82
Rām.
5, 42, 3.
II.
m.
1. The eye in a pea-
cock's tail, Rājat. 1, 260.
2. A proper
name, Rājat. 2, 16.
III.
f.
रिका।
1.
Moonlight, Śiś. 9, 28.
2. A proper
name, Mālav. 50, 6.
Apte Hindi
Hindi
चन्द्रकः
पुं*
- चन्द्र - कन्
चाँद
चन्द्रकः
पुं*
- -
मोर के पंखों में आँख का चिह्न
चन्द्रकः
पुं*
- -
नाखून
चन्द्रकः
पुं*
- -
चन्द्रमा के आकार का वृत्त
Shabdartha Kaustubha
Kannada
चन्द्रक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನವಿಲುಗರಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಕಣ್ಣು
निष्पत्तिः - > कै (शब्दे) - "कः" (३-२-४)
व्युत्पत्तिः - > चन्द्र इव कायति
प्रयोगाः - > "सम्मोदस्ते पथि परिणमेच्चन्द्रकैरुज्झितानां मेघापाये विपिनशिखिनां वीक्ष्य वाचंयमत्वम्"
उल्लेखाः - > हंस० १-१०
चन्द्रक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಖ /ಉಗುರು
निष्पत्तिः - > "कन्" (५-३-९७)
व्युत्पत्तिः - > चन्द्र इव
चन्द्रक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ತೈಲಬಿಂದುವಿನಂತೆ ಹರಡಿದ ಸ್ನೇಹ ವಸ್ತುವಿನ ಚಂದ್ರಾಕಾರವಾದ ಮಂಡಲ
प्रयोगाः - > "यां चन्द्रकैर्मदजलस्य महानदीनां नेत्रश्रियं विकसतो विदधुर्गजेन्द्राः"
उल्लेखाः - > माघ० ५-४०
चन्द्रक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಿಳಿಯ ಮೆಣಸು
चन्द्रक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನುಗ್ಗೆ ಬೀಜ
L R Vaidya
English
caMdraka {% m. %} 1. The moon
2. the eye in a peacock’s tail
3. a finger-nail
4. a drop of oil in water assuming the shape of the moon.
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
चन्द्रक or चन्दक poet. Śp. p. 28. Sbhv. Quoted by
Kṣemendra in Aucityavicāracarcā 14--16, in Kavi-
kaṇṭhābharaṇa 4, 1. 5, 1. Mentioned as a playwright
in the reign of Tuñjīna Rājataraṅgiṇī 2, 16.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
candraka, nt., a (half-)moon-shaped ornament: Mvy 〔6023〕 = Tib. zla gam can, or, rgya zla gaṃ.
Indian Epigraphical Glossary
English
candraka (EI 2), the young moon.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
चन्द्रक 1. m. c) Auge im Pfauenschweife, Śiś. 5, 19
Saundarānandakāvya 9, 25. = तोयस्थतैलादिप्रसर, Śiś. 5, 40. [Z.] 1. f. N. pr. eines Dichters, Sitzungsber. der philhist. Kl. der Wiener Ak. 106, 482. °Flüssigkeit? S II, 209, 2. *n. (nach dem Ko.) °der obere Teil der Pfauenfeder, S II, 178, 5.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
rgya zla gam
चन्द्रक
rgyan zla gam
चन्द्रक
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
पेशीकोशोऽण्डे कुलायो नीडे केकी तु सर्पभुक्
मयूरबर्हिणौ नीलकण्ठो मेघसुहृच्छिखी १३१९
शुक्लापाङ्गोऽस्य वाक्केका पिच्छं बर्हं शिखण्डकः
प्रचलाकः कलापश्च मेचकश्चन्द्रकः समौ १३२०
-wordlist-
पेशीकोश (पुं), अण्ड (पुंक्ली), कुलाय (पुं), नीड (त्रि), केकिन् (पुं), सर्पभुज् (पुं), मयूर (पुं), बर्हिण (पुं), नीलकण्ठ (पुं), मेघसुहृद् (पुं), शिखिन् (पुं), शुक्लापाङ्ग (पुं), केका (स्त्री), पिच्छ (क्ली), बर्ह (क्ली), शिखण्डक (पुं), प्रालाक (पुं), कलाप (पुं), मेचक (पुं), चन्द्रक (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
चन्द्रक
चन्द्रक, मेचक
वाणी केका शिखा चूडा चन्द्रको मेचकः स्मृतः
verse 2.1.1.242
page 0030
Mahabharata
English
Candraka, an owl. § 646b (Mārjāramūshikasaṃv.): XII, 138, 4944.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
चन्द्रकं,
क्ली,
(चन्द्र इव चन्द्रप्रभा इव कायतीति ।कै + कः वर्णसादृश्यात्तथात्वम् ।) सितमरि-चम् इति राजनिर्घण्टः
चन्द्रकः,
पुं,
(चन्द्र इव कायति प्रकाशते इति कै+ कः ।) वर्हनेत्रम् मयूरपुच्छेर चाँद इतिभाषा तत्पर्य्यायः मेचकः इत्यमरः ।२ ३१
(यथा, गीतगोविन्दे ।“चन्द्रकचारुमयूरशिखण्डकमण्डलवलयित-केशम्
”)नखः इति शब्दचन्द्रिका
मत्स्यविशेषः ।चाँदा माछ इति भाषा अस्य गुणाः अन-भिष्यन्दित्वम् मधुरत्वम् बलवर्द्धनत्वञ्च इतिराजनिर्घण्टः
तत्पर्य्यायः चलत्पूर्णिमा २चन्द्रचञ्चला चन्द्रिका इति शब्दरत्ना-वली
(मण्डलम् यथा, माघे ४० ।“यां चन्द्रकैर्मदजलस्य महानदीनांनेत्रश्रियं विकसतो विदधुर्गजेन्द्राः
”“चन्द्रकैश्चन्द्राकारैर्मण्डलैर्महानदीनाम् ।” इतिमल्लिनाथः ।) चन्द्रशब्दात् स्वार्थे के चन्द्रश्च
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
चन्द(न्द्र)क
पु०
चन्द(न्द्र)इव कायति शुभ्रत्वात् कै--क ।(चाँदा) मत्स्यभेदे “चन्द(न्द्र)कोरुचिकृत् वल्यश्चानभि-ष्यन्दकृदपि” राजवल्लभः
चन्द्रक
पु०
चन्द्र इव काथति कै--क मयूरपुच्छस्थे चन्द्रा-कारे पदार्थे अमरः नखे शब्दच० मत्स्यमेदे(चाँटा) राजनि० “चन्द्रकस्त्वनभिष्यन्दी मधुरो बलव-र्द्धनः” राजनि० तद्गुणाउक्ताः स्वार्थे चन्द्रशब्दाथजले पतितस्नेहांशस्य चन्द्राकारे मण्डले “यां चन्द्रकै-मेदजलस्य महानदीनाम्” माघः सितमरिचे
न०
राजनि० शिग्रुवीजे
न०
शब्दार्थचि० चन्द्रकोजातो-ऽप्य तारका० इतच् चन्द्रकित जातचन्द्रके
त्रि०
Capeller
German
चन्द्रक
m.
(adj. —°
f.
चन्द्रिका) Mond
f.
Mondschein
Frauenname.
Stchoupak
French
चन्द्रक-
m.
lune
ce qui a la forme de la lune, œil de la queue de paon
n.
d'un hibou.