| YouTube Channel

चतुष्पाद् (catuSpAd)

 
शब्दसागरः
English
चतुष्पाद्
mfn.
(-पात्)
1. A quadruped.
2. A whole of four parts or quarters
3. A judicial procedure, consisting of four processes, plea, defence,
rejoinder, and sentence.
E.
चतुर् and पाद् a foot.
Capeller Eng
English
च॑तुष्°पाद्
f.
°पदी four-legged
m.
a quadruped.
Yates
English
चतु-ष्पाद् (त्) 5.
m.
A quadruped
four parts
judicial procedure.
Wilson
English
चतुष्पाद्
mfn.
(-पात्)
1 A quadruped.
2 A whole of four parts or quarters.
2 A judicial procedure, consisting of four processes, plea, defence,
rejoinder, and sentence.
E.
चतुर्, and पाद् a foot.
Monier Williams Cologne
English
चतुष्—पाद् See -पद्
once in comp.
MBh.
xii, 5697.
Benfey
English
चतुष्पाद् चतुष्पाद्, i. e. चतुर्
-पाद्। The base of the weakest cases is
-पद्,
I.
adj.
,
f.
-पदी, but
n.
-पाद् and
पद्,
1. Having four legs, Chr. 288, 3 =
Rigv. i. 49, 3
Man. 1, 81.
2. Having
four steps, MBh. 12, 8838.
3. Consisting
of four parts, MBh. 5, 5352.
II.
m.
A
quadruped, MBh. 12, 5697. -- Cf. τετράπους
Lat. quadrupes
A.S. feower-fed.
Apte Hindi
Hindi
चतुष्पाद्
वि* चतुर्-पाद् -
चौपाया
चतुष्पाद्
वि* चतुर्-पाद् -
पाँच सदस्यीय या पाँच भागों वाला
Shabdartha Kaustubha
Kannada
चतुष्पाद्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನಾಲ್ಕು ಕಾಲುಗಳುಳ್ಳ ಪ್ರಾಣಿ
निष्पत्तिः - > अन्त्यलोपः (५-४-१४०)
व्युत्पत्तिः - > चत्वारः पादा यस्य
नाममाला
Sanskrit
गो, चतुष्पाद्, पशु
गौश्चतुष्पात्पशुः तत्र महिषी नाम देहिका १६३
verse 0.1.1.163
page 0079
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: चतुष्पात्
Root: चतुष्पाद्
Gender: पुं
Number: all
अर्थः
Meaning(s):
Square of four feet
Shloka(s):
3|1|52|1 जङ्घापदं चतुष्पादस्त्रिपादस्तु गृहान्तरम्। (भूमिकाण्डः/देशाध्यायः)
Synonym(s):
3|1|52|1 जङ्घापदः (जङ्घापद) (पुं) Square of four feet
3|1|52|1 चतुष्पात् (चतुष्पाद्) (पुं) Square of four feet
Related word(s):
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
चतुष्पाद्
त्रि०
चत्वारः पादा अस्य अन्त्यलोपः समा० ।चतुरश्चणयुक्ते गवादौ स्त्रियां ङीष् पादः पद्भावः चतु-ष्पदीत्येव समासान्त्यविधेरनित्यत्वात् अन्त्यलोपा-भावे चतुष्पादोऽपि तत्रार्थे “भिन्नचिह्नचतुष्पादं विषमंपरिकीर्त्तितम्” छन्दोम०