| YouTube Channel

चतुष्पथ (catuSpatha)

 
शब्दसागरः
English
चतुष्पथ
m.
 (-थः) A Brahman.
n.
 (-थं) A place where four roads meet.
E.
चतुर् four, and पथि a road, अच्
aff.
 चत्वारः पन्थानः ब्रह्मचर्य्यादयः आश्रमा
यस्य अच् समासः ।
Capeller Eng
English
चतुष्पथ॑
m.
n.
 crossway.
Yates
English
चतु-ष्पथ (थं) 1.
n.
 A place where
four roads meet,
m.
 Brāhman.
Spoken Sanskrit
English
चतुष्पथ - catuSpatha -
n.
 - one of the 18 ceremonies performed with kuNDas
चतुष्पथ - catuSpatha -
n.
 - junction
चतुष्पथ - catuSpatha -
m.
 - Brahman
चतुष्पथ - catuSpatha -
m.
 - walking the 4 paths
चतुष्पथ - catuSpatha -
m.
n.
 - cross-way
चतुष्पथ - catuSpatha -
m.
n.
 - place where 4 roads meet
चतुष्पथ - catuSpatha -
n.
 - one of the 18 ceremonies performed with kuNDas
Wilson
English
चतुष्पथ
m.
 (-थः) A Brahman.
n.
 (-थं) A place where four
roads meet.
E.
 चतुर् four, and पथि a road, अ
aff.
Monier Williams Cologne
English
चतुष्—पथ॑ mn. a place where 4 roads meet, cross-way,
TBr.
 i
ŚBr.
 ii
Kauś.
&c.
चतुष्—पथ॑
m.
 ‘walking the 4 paths (i.e. Āśramas
cf.
 चतुर्-आश्रमिन्)’, a Brāhman,
L.
चतुष्—पथ॑
n.
 one of the 18 ceremonies performed with Kuṇḍas, Tantr.
Benfey
English
चतुष्पथ चतुष्पथ, i. e. चतुर्
-पथ,
m.
 and
n.
 A place where four
roads meet, Man. 4, 131.
Apte Hindi
Hindi
चतुष्पथः
पुं*
 चतुर्-पथः -
"वह स्थान जहाँ चार सड़कें मिलें, चौराहा"
चतुष्पथम्
नपुं*
 चतुर्-पथम् -
"वह स्थान जहाँ चार सड़कें मिलें, चौराहा"
चतुष्पथः
पुं*
 चतुर्-पथः -
ब्राह्मण
Shabdartha Kaustubha
Kannada
चतुष्पथ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಗಾರ್ಹಸ್ಥ್ಯ ವಾನಪ್ರಸ್ಥ ಸಂನ್ಯಾಸಗಳೆಂಬ ೪ ಆಶ್ರಮಗಳುಳ್ಳವನು
व्युत्पत्तिः - > चत्वारः पन्थानः ब्रह्मचर्यादयः आश्रमा यस्य
चतुष्पथ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಾಲ್ಕು ರಸ್ತೆಗಳು ಕೂಡುವ ಒಂದು ಚೌಕ
निष्पत्तिः - > "अः" (५-४-७४)
व्युत्पत्तिः - > चतुर्णां पथां समाहारः
L R Vaidya
English
catuzpaTa {% (I) m.n. %} a place where four roads meet, a crossway, M.iv.39.
catuzpaTa {% (II) m. %} a Brāhmaṇa.
Indian Epigraphical Glossary
English
catuṣpatha (LP), a place where four roads meet.
Lanman
English
catuṣ-pathá, m. n. place where four
ways meet, quadrivium. [catúr, 178, 187:
1312.]
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
चतुष्पथ Adj. wobei auf vierfache Weise verfahren wird (गदायुद्ध), MBh. 1, 68, 12.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
khram kha
चतुष्पथ
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
चतुष्पथे तु संस्थाने चतुष्कं त्रिपथे त्रिकम् ।
-wordlist-
चतुष्पथ (क्ली), संस्थान (क्ली), चतुष्क (क्ली), त्रिपथ (क्ली), त्रिक (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
शृङ्गाटक
शृङ्गाटक, संस्थान, चतुष्पथ
शृङ्गाटकः पथां श्लेषः संस्थानं तु चतुष्पथम् ॥ २८९ ॥
verse 2.1.1.289
page 0035
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: चतुष्पथः
Root: चतुष्पथ
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ Cross-way where four roads meet
Shloka(s):
3|1|51|2 ► संक्रमस्तित्तिरिस्तुल्यौ श्रृङ्गाटं तु चतुष्पथः॥ (भूमिकाण्डः/देशाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|1|51|2 ⇢ शृङ्गाटः (शृङ्गाट) (पुं) ⇒ Cross-way
where four roads meet ⇒
➠ 3|1|51|2 ⇢ चतुष्पथः (चतुष्पथ) (पुं) ⇒ Cross-way where four roads meet ⇒
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ मार्गः
जातिः ➡ मानवनिर्मितिः
Mahabharata
English
Catushpatha = Śiva (1000 names^2).
अमरकोशः
Sanskrit
Word: चतुष्पथम्
Root: चतुष्पथ
Gender: नपुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ junction
⇒ one of the 18 ceremonies performed with kuNDas
Shloka(s):
2|1|17|1 ► अपन्थास्त्वपथं तुल्ये शृङ्गाटकचतुष्पथे। (भूमिवर्गः)
3|3|56|2 ► प्रवणं क्रमनिम्नोर्व्यां प्रह्वे ना तु चतुष्पथे॥ (नानार्थवर्गः)
3|3|124|2 ► सन्निवेशे च संस्थानं लक्ष्म चिह्नप्रधानयोः॥ (नानार्थवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|1|17|1 ⇢ शृङगाटकम् (शृङ्गाटक) (नपुं)
➠ 2|1|17|1 ⇢ चतुष्पथम् (चतुष्पथ) (नपुं) ⇒ junction, one of the 18 ceremonies performed with kuNDas
➠ 3|3|56|2 ⇢ प्रवणः (प्रवण) (पुं)
➠ 3|3|124|2 ⇢ संस्थानम् (संस्थान) (नपुं) ⇒ end, form, life, like, shape, whole, being, state, abode, death, beauty, nature, totality, vicinity, condition, splendour, aggregate, existence, formation, conclusion, resembling, appearance, habitation, abiding by, termination, public place, neighbourhood, dwelling-place, applied to viSNu, framework, system, standing together, symptom of a disease, staying or abiding in, standing still or firm, strict adherence or obedience to
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ मार्गः
जातिः ➡ मानवनिर्मितिः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
चतुष्पथं,
क्ली,
 (चतुर्णां पथां समाहारः । “तद्धि-तार्थेति ।” २ । १ । ५१ । इति समासः ।“ऋक्पूरब्धूःपथामानक्षे ।” ५ । ४ । ७४ । इतिअः । “इद्दुपधस्येति ।” ८ । ३ । ४१ । इतिषत्वम् । यद्वा, चत्वारः पन्थानो यत्र इति ।)एकत्र मिलितपथचतुष्टयम् । चौमाता पथ इतिभाषा ॥
तत्पर्य्यायः । शृङ्गाटकम् २ । इत्य-मरः । २ । १ । १७ ॥
(यथा, मनुः । ४ । ३९ ।“मृदङ्गान् दैवतं विप्रं घृतं मधु चतुष्पथम् ।प्रदक्षिणानि कुर्व्वीत प्रज्ञातांश्च वनस्पतीन् ॥
”)
चतुष्पथः,
पुं,
 (चत्वारः पन्थानो ब्रह्मचर्य्यादयआश्रमा यस्य । “ऋक्पूरिति ।” ५ । ४ । ७४ ।इति अः ।) ब्राह्मणः । इति मेदिनी ।थे २७ ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
चतुष्पथ
पु०
 चत्वारः पन्थानः ब्रह्मचर्य्यादयः आश्रमा यस्यअच् समा० । १ ब्राह्मणे अमरः ब्राह्मणानां हि “एषवोऽभिहितो धर्म्मो ब्राह्मणस्य चतुर्विधः” मनुना चातु-राश्रम्यस्य उक्तत्वात् तथात्वम् । चतुर्णां पथां समाहारःअच् । २ चतुर्मुखे (चौमाथा) पथि ।
Capeller
German
चतुष्पथ॑
m.
n.
 Kreuzweg.
Burnouf
French
चतुष्पथ चतुष्पथ
n.
 (चतुर्) carrefour à 4 voies.
-- S.
m.
 brâhmane connaissant les 4 Vedas.