चतुर्भुज (caturbhuja)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
English चतुर्भुज caturbhuja four-armed
चतुर्भुज caturbhuja quadrangular
चतुर्भुज caturbhuja four armed
चतुर्भुज caturbhuja quadrangular figure
चतुर्भुज caturbhuja viSNu or kRSNa
Wilson
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishShabdartha Kaustubha
Kannadaचतुर्भुज
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಷ್ಣು /ಪರಮಾತ್ಮ
व्युत्पत्तिः - > चत्वारो भुजा अस्य
प्रयोगाः - > "चतुर्भुजांशप्रभवः स तेषाम्"
उल्लेखाः - > रघु० १५-९९
चतुर्भुज
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನಾಲ್ಕು ಭುಜಗಳುಳ್ಳ
प्रयोगाः - > "तेनैव रूपेभ चतुर्भुजेन सहस्रबाहो भव विश्वमूर्ते"
उल्लेखाः - > गीता० ११-४६
चतुर्भुज
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನಾಲ್ಕು ಕೋಣಗಳುಳ್ಳ /ನಾಲ್ಕು ಮೂಲೆಗಳುಳ್ಳ
L R Vaidya
EnglishAufrecht Catalogus Catalogorum
EnglishWordnet
Sanskrit चतुर्भुज
चतुःपार्श्वयुक्तः।
"अस्य मन्दिरस्य क्षेत्रं चतुर्भुजम् अस्ति।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritविष्णुर्जिष्णुजनार्दनौ हरिहृषीकेशाच्युताः केशवो
दाशार्हः पुरुषोत्तमोऽब्धिशयनोपेन्द्रावजेन्द्रानुजौ ।
विष्वक्सेननरायणौ जलशयो नारायणः श्रीपति-
र्दैत्यारिश्च पुराणयज्ञपुरुषस्तार्क्ष्यध्वजोऽधोक्षजः ॥ २१४ ॥
गोविन्दषड्बिन्दुमुकुन्दकृष्णा वैकुण्ठपद्मेशयपद्मनाभाः ।
वृषाकपिर्माधववासुदेवौ विश्वंभरः श्रीधरविश्वरूपौ ॥ २१५ ॥
दामोदरः शौरिसनातनौ विधुः पीताम्बरो मार्जजिनौ कुमोदकः ।
त्रिविक्रमो जह्नुचतुर्भुजौ पुनर्वसुः शतावर्तगदाग्रजौ स्वभूः ॥ २१६ ॥
मुञ्जकेशिवनमालिपुण्डरीकाक्षबभ्रुशशबिन्दुवेधसः ।
पृश्निशृङ्गधरणीधरात्मभूः पाण्डवायनसुवर्णबिन्दवः ॥ २१७ ॥
श्रीवत्सो देवकीसूनुर्गोपेन्द्रो विष्टरश्रवाः ।
सोमसिन्धुर्जगन्नाथो गोवर्धनधरोऽपि च ॥ २१८ ॥
यदुनाथो गदाशार्ङ्गचक्रश्रीवत्सशङ्खभृत् ।
विष्णु (पुं), जिष्णु (पुं), जनार्दन (पुं), हरिकेश (पुं), हृषीकेश (पुं), अच्युत (पुं), केशव (पुं), दाशार्ह (पुं), पुरुषोत्तम (पुं), अब्धिशयन (पुं), उपेन्द्र (पुं), अज (पुं), इन्द्रानुज (पुं), विष्वक्सेन (पुं), नरायण (पुं), जलशय (पुं), नारायण (पुं), श्रीपति (पुं), दैत्यारि (पुं), पुराणपुरुष (पुं), यज्ञपुरुष (पुं), तार्क्ष्यध्वज (पुं), अधोक्षज (पुं), गोविन्द (पुं), षड्बिन्दु (पुं), मुकुन्द (पुं), कृष्ण (पुं), वैकुण्ठ (पुं), पद्मेशय (पुं), पद्मनाभ (पुं), वृषाकपि (पुं), माधव (पुं), वासुदेव (पुं), विश्वम्भर (पुं), श्रीधर (पुं), विश्वरूप (पुं), दामोदर (पुं), शौरि (पुं), सनातन (पुं), विधु (पुं), पीताम्बर (पुं), मार्ज (पुं), जिन (पुं), कुमोदक (पुं), त्रिविक्रम (पुं), जह्नु (पुं), चतुर्भुज (पुं), पुनर्वसु (पुं), शतावर्त (पुं), गदाग्रज (पुं), स्वभू (पुं), मुञ्जकेशिन् (पुं), वनमालिन् (पुं), पुण्डरीकाक्ष (पुं), बभ्रु (पुं), शशबिन्दु (पुं), पृश्निशृङ्ग (पुं), धरणीधर (पुं), पाण्डवायन (पुं), सुवर्णबिन्दु (पुं), श्रीवत्स (पुं), देवकीसूनु (पुं), गोपेन्द्र (पुं), विष्टरश्रवस् (पुं), सोमसिन्धु (पुं), जगन्नाथ (पुं), गोवर्धनधर (पुं), यदुनाथ (पुं), गदाभृत् (पुं), शार्ङ्गभृत् (पुं), चक्रभृत् (पुं), श्रीवत्सभृत् (पुं), शङ्खभृत् (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritविष्णु
विष्णु, कृष्ण, केशव, मञ्जुकेशी, श्रीवत्साङ्क, श्रीपति, पीतवासस्, विष्वक्सेन, विश्वरूप, मुरारि, शौरि, शार्ङ्गिन्, पद्मनाभ, मुकुन्द, गोविन्द, धरणिधर, सुपर्णकेतु, वैकुण्ठ, जलशयन, चतुर्भुज, दैत्यारि, मधुमथन, रथाङ्गपाणि, दाशार्ह, क्रतुपुरुष, वृषाकपि, जनार्दन, अधोक्षज, वासुदेव, दामोदर, श्रीधर, अच्युत, उपेन्द्र, इन्द्रावरज, बभ्र, हरि, हृषीकेश, आत्मभू, पुण्डरीकाक्ष, श्रीवत्स, विष्टरश्रवस्, नारायण, जगन्नाथ, वनमाली, गदाधर, सनातन, जिन, शम्भु, विधि, वेधस्, गदाग्रज, कैटभारि, अज, जिष्णु, कंसजित्, पुरुषोत्तम
विष्णुः कृष्णः केशवो मञ्जुकेशी,
श्रीवत्साङ्कः श्रीपतिः पीतवासाः ।
विष्वक्सेनो विश्वरूपो मुरारिः,
शौरिः शार्ङ्गी पद्मनाभो मुकुन्दः ॥ २१ ॥
गोविन्दो धरणिधरः सुपर्णकेतु-
र्वैकुण्ठो जलशयनश्चतुर्भुजश्च ।
दैत्यारिर्मधुमथनो रथाङ्गपाणि-
र्दाशार्हः क्रतुपुरुषो वृषाकपिः स्यात् ॥ २२ ॥
जनार्दनाधोक्षजवासुदेवं दामोदरं श्रीधरमच्युतं च ।
उपेन्द्रमिन्द्रावरजं च बभ्रं हरिं हृषीकेशमुदाहरन्ति ॥ २३ ॥
आत्मभूः पुण्डरीकाक्षः श्रीवत्सो विष्टरश्रवाः ।
नारायणो जगन्नाथो वनमाली गदाधरः ॥ २४ ॥
सनातनो जिनः शम्भुर्विधिर्वेधा गदाग्रजः ।
कैटभारिरजो जिष्णुः कंसजित्पुरुषोत्तमः ॥ २५ ॥
verse 1.1.1.21
page 0004
Mahabharata
EnglishCaturbhuja^1 = Vishṇu (1000 names).--Do.^2 = Kṛshṇa: V, †2512.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritचतुर्भुजः, (चत्वारो भुजा यस्य ।) विष्णुः ।इत्यमरः । १ । १ । २० ॥
(यथा, देवीभाग-वते । १ । ७ । ५ ।“विष्णुं प्रबोधयाम्यद्य शेषे सुप्तं जनार्द्दनम् ।चतुर्भुजं महावीर्य्यं दुःखहा स भविष्यति ॥
”वटिकौषधविशेषः । यथा, --“मृतसूतस्य भागौ द्वौ भागैकं हेमभस्मकम् ।उगकस्तूरिका चैव हरितालञ्च तत्समम् ॥
सर्व्वं खल्लतले पिष्ट्वा कन्यास्वरसमर्द्दितम् ।एरण्डपत्रैरावेष्ट्य धान्यगर्भे दिनत्रयम् ॥
मंस्थाप्य तत उद्धृत्य सर्व्वरोगेषु योजयेत् ।एतहमायनवरं त्रिफलामधुमद्दितम् ॥
तद्यथाग्निबलं खादेद्बलीपलितनाशनम् ।अपस्मारे जरे कासे शोषे मन्दानले क्षये ॥
हस्तकम्पे शिराःकम्पे गात्रकम्पे विशेषतः ।वातपित्तसमुत्थांश्च कफजं नाशयेदुध्रुवम् ॥
सर्व्वौघधिप्रयोगैर्ये व्याधयो न निव्रर्त्तिताः ।कर्म्मभिः पश्वभिश्चैव योजयेद्रसराजतः ॥
चतुर्भजो रसो नाम महेशेन प्रकाशितः ।क्रमेण शीलितं हन्ति वृक्षमिन्द्राशनिर्यथा ॥
”इति चतुर्भुजो रसः ॥
इति वैद्यकरसेन्द्रसारसंग्रहे उन्मादाधिकारे ॥
स्त्रियां गायत्रीरूपा महाशक्तिः । यथा, देवी-भागवते । १२ । ६ । ४७ ।“चतुर्भुजा चारुदन्ता चातुरी चरितप्रदा ॥
”चतुर्भुजविशेष्टे, त्रि । यथा, देवीभागते । १ ।१५ । ५६ ।“तदा शान्ता भगवती प्रादुरास चतुर्भुजा ।शङ्खचक्रगदापद्मवरायुधधरा शिवा ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskritचतुर्भुज चत्वारो भुजा यस्य । १ विष्णौ “चतुरात्माचतुर्व्यूहश्चतुर्दष्ट्रोश्चतुर्भुजः” विष्णुस० । २ तदवतारेवासुदेवे नन्दनन्दने च “तेनैव रूपेण चतुर्भुजेन सह-स्वबाहो । भव विश्वमूर्त्ते!” गोवा । “तमद्भुतं बाल-कमम्बुजेक्षणं चतुर्भुजं शङ्खगदाद्युदायुधम्” भाग० १० ।६ । ९ । श्लो० ३ चतुर्बाहुयुक्ते । “मुक्तकेशीं चतुर्भु-जाम्” श्यामाध्यानम् । “सवाल आसीद्वपुषा चतु-र्भुजः” (शिशुपालः) माधः । ४ चतुष्कोणे क्षेत्रे ।भुनक्ति भुज--क चतुर्ण्णीं धर्म्मार्थकामानां भुजः ।५ धर्म्मार्थकामगोक्षभाजने ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.