चञ्चना (caJcanA)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit1 {@“चन च”@} 2 घटादिः।
3 अत्र सिद्धान्तकौमुद्याम्, ‘वन च’ इति घटादिषु पठयते।
स च न प्रामाणिकः पाठः।
‘चन च’ इत्येव भाब्यम्।
अत एव, क्षीरस्वामि- माधव-नारायणभट्टादिभिः हिंसार्थकत्वेन चनधातुः घटादौ पठितः, व्याख्यातश्च।
“तञ्जावूर् सरस्वतीमहाल्” ग्रन्थालये मुद्रिते पाणिनीय- धातुपाठनामके कोशेऽपि, ‘चन च’ इत्येव दृश्यते।
अतः बहुकोशप्रमाणानु- सारेण हिंसार्थकचनधातो रूपाणि प्रदर्शितानि।
‘चनु च’ इति क्षीरस्वामि- पाठः।
तदानीमुदित्त्वेन क्त्वायामिड्विकल्पः।
तेन चनित्वा-चान्त्वा, इति रूपद्वयमिति विशेषः।]] चकारात् हिंसायामिति पूर्वधातुगतं सम्बध्यते।
चानकः-निका, 4 चनकः-निका, चिचनिषकः-षिका, 5 चञ्चनकः-निका, चंचनकः-निका
6 चनिना-त्री, चनयिता-त्री, चिचनिषिता-त्री, चञ्चनिता-त्री
चनन्-न्ती, चनयन्-न्ती, चिचनिषन्-न्ती
-- चनिष्यन्-न्ती-ती, चनयिष्यन्-न्ती-ती, चिचनिषिष्यन्-न्ती-ती
-- -- चनयमानः, चनयिष्यमाणः, -- चञ्चन्यमानः, चञ्चनिष्यमाणः
7 विचान्-विचानौ-विचानः, -- -- -- चनितम्-तः, चनितः, चिचनिषितः, चञ्चनितः-तवान्
चनः, चनः, चिचनिषुः, चञ्चनः
चनितव्यम्, चनयितव्यम्, चिचनिषितव्यम्, चञ्चनितव्यम्
चननीयम्, चननीयम्, चिचनिषणीयम्, चञ्चननीयम्
चान्यम्, चन्यम्, चिचनिष्यम्, चञ्चन्यम्
ईषच्चनः-दुश्चनः-सुचनः
-- -- चन्यमानः, चन्यमानः, चिचनिष्यमाणः, चञ्चन्यमानः
चानः, चनः, चिचनिषः, चञ्चनः
चनितुम्, चनयितुम्, चिचनिषितुम्, चञ्चनितुम्
8 चान्तिः, चनना, चिचनिषा, चञ्चना
चननम्, चननम्, चिचनिषणम्, चञ्चननम्
चनित्वा, चनयित्वा, चिचनिषित्वा, चञ्चनित्वा
प्रचन्य, 9 प्रचनय्य, प्रचिचनिष्य, प्रचञ्चन्य
चानम् २, चनित्वा २, 10 चनम् २, चानम् २, चनयित्वा २, चिचनिषम् २, चिचनिषित्वा २, चञ्चनम् २
चञ्चनित्वा २।
01 (४९४)
02 (१-भ्वादिः-८०३। सक। सेट्। पर।)
03 [[[अ]
04 [[५। ‘घटादयो मितः’ (गणसूत्रं भ्वादौ) इति मित्त्वम्। तेन, ‘मितां ह्रस्वः’ (६-४-९२) इति णौ उपधाया ह्रस्वः। एवं ण्यन्ते सर्वत्र ज्ञेयम्।]]
05 [[६। ‘नुगतोऽनुनासिकान्तस्य’ (७-४-८५) इति, यङन्तेऽभ्यासस्य नुगागमः। ‘स च पदान्तवद्वाच्यः’ (वा। ७-४-८५) इति वचनात् परसवर्णविकल्पः। एवं यङन्ते सर्वत्र रूपद्वयं बोध्यम्।]]
06 [पृष्ठम्०४७६+ २५]
07 [[१। ‘अनुनासिकस्य क्विझलोः क्ङिति’ (६-४-१५) इति दीर्घः।]]
08 [[२। ‘अनुनासिकस्य--’ (६-४-१५) इति दीर्घे, ‘तितुत्रत--’ (७-२-९) इतीण्णिषेधः।]]
09 [[३। ‘ल्यपि लघुपूर्वात्’ (६-४-५६) इति णेरयादेशः।]]
10 [[४। ‘चिण्णमुलोर्दीर्घोऽन्यतरस्थाम्’ (६-४-९३) इति ण्यन्ताण्णमुलि दीर्घविकल्पः।]]
1 {@“चन्चु गतौ”@} 2 3 चञ्चकः-ञ्चिका, चञ्चकः-ञ्चिका, चिचञ्चिषकः-षिका, 4 चाचचकः-चिका
चञ्चिता-त्री, चञ्चयिता-त्री, चिचञ्चिषिता-त्री, चाचचिता-त्री
चञ्चन्-न्ती चञ्चयन्-न्ती, चिचञ्चिषन्-न्ती
-- चञ्चिष्यन्-न्ती-ती, चञ्चयिष्यन्-न्ती-ती, चिचञ्चिषिष्यन्-न्ती-ती
-- -- चञ्चयमानः, चञ्चयिष्यमाणः, -- चाचच्यमानः, चाचचिष्यमाणः
5 चक्-चग्-चचौ-चचः
-- -- 6 चक्तम्-चक्तः-चक्तवान्, चञ्चितः, चिचञ्चिषितः, चाचचितः-तवान्
7 चञ्चः- 8 चञ्चा, चञ्चः, चिचञ्चिषुः, चाचञ्चः
चञ्चितव्यम्, चञ्चयितव्यम्, चिचञ्चिषितव्यम्, चाचचितव्यम्
चञ्चनीयम्, चञ्चनीयम्, चिचञ्चिषणीयम्, चाचचनीयम्
9 चङ्क्यम्, चञ्च्यम्, चिचञ्चिष्यम्, चाचच्यम्
ईषञ्चञ्चः-दुश्चञ्चः-सुचञ्चः
-- -- 10 चच्यमानः, चञ्च्यमानः, चिचञ्चिष्यमाणः, चाचच्यमानः
चङ्कः, चञ्चः, चिचञ्चिषः, चाचचः
चञ्चितुम्, चञ्चयितुम्, चिचञ्चिषितुम्, चाचचितुम्
चक्तिः, चञ्चना, चिचञ्चिषा, चाचचा
चञ्चनम्, चञ्चनम्, चिचञ्चिषणम्, चाचचनम्
11 चञ्चित्वा-चक्त्वा, चञ्चयित्वा, चिचञ्चिषित्वा, चाचचित्वा
प्रचच्य, प्रचञ्च्य, प्रचिचञ्चिष्य, प्रचाचच्य
चञ्चम् २, चञ्चित्वा २, चक्त्वा २, चन्चम् २, चञ्चयित्वा २, चिचञ्चिषम २, चिचञ्चिषित्वा २, चाचचम् २
चाचचित्वा २।
01 (४९६)
02 (१-भ्वादिः-१९०। सक। सेट्। पर।)
03 [[१। उपदेशे नकारोपधोऽयं धातुः। नकारस्य, ‘नश्चापदान्तस्य झलि’ (८-३-२४) इत्यनु- स्वारः। तस्य, ‘अनुस्वारस्य ययि परसवर्णः’ (८-४-५८) इति परसबर्णो ञकारः। एवम् सर्वत्र ज्ञेयम्।]]
04 [[२। अन्तरङ्गत्वेन यङ्निमित्तकः धातोरुपधाभूतनकारस्य लोपः। अनन्तरं यलोपाल्लोपौ। एवं यङन्ते सर्वत्र बोध्यम्।]]
05 [[३। क्विपि, उपधानकारलोपे, कुत्वे चर्त्वविकल्पे च रूपम्।]]
06 [[४। उदित्त्वेन क्त्वायामिड्विकल्पनात्, निष्ठायाम्, ‘यस्य विभाषा’ (७-२-१५) इतीण्णिषेथः। ‘अनिदितां हल उपधायाः क्ङिति’ (६-४-२४) इत्युपधानकारलोपः। धातोर्गत्यर्थत्वेन, ‘क्तोऽधिकरणे च’ (३-४-७६) इति, ‘गत्यर्थाकर्मक-- (३-४-७२) इत्यनेन चाधिकरणे, कर्तरि च क्तप्रत्ययो ज्ञेयः।]]
07 [पृष्ठम्०४७८+ २४]
08 [[१। पचाद्यचि (३-१-१३४) स्त्रियां टाप्। ‘चञ्चा तृणमयः पुमान्’ इति मेदिनी- कोशः।]]
09 [[२। निष्ठायामनिट्त्वात्, ‘चजोः कु घिण्ण्यतोः’ (७-३-५२) इति कुत्वम्। एवं घञ्यपि कुत्वं बोध्यम्।]]
10 [[३। ‘अनिदिताम्--’ (६-४-२४) इत्युपधानकारलोपः।]]
11 [[४। ‘उदितो वा’ (७-२-५६) इति क्त्वायामिद्विकल्पः। इट्पक्षे, ‘न क्त्वा सेट्’ (१-२-१८) इति सेटः क्त्वायाः कित्त्वनिषेधात् नकारलोपो न।]]
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.