चङ्क्रमण (caGkramaNa)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
English चङ्क्रमण caGkramaNa going about
चङ्क्रमण caGkramaNa going slowly or crookedly
चङ्क्रमण caGkramaNa place for walking about
चङ्क्रमण caGkramaNa walking
चङ्क्रमण caGkramaNa rotation
चङ्क्रमण caGkramaNa going tortuously or slowly
चङ्क्रमण caGkramaNa moving about
Wilson
EnglishApte
Englishचङ्क्रमणम् [caṅkramaṇam], [क्रम् यङ् ल्युट् यञो लुक् Tv.]
Moving about, taking exercise.
Going slowly or crookedly.
Moving or going about, walking
विष चङ्क्रमणं रात्रौ Chāṇ.97
चक्रे स चक्रेनिभचङ्क्रमणच्छलेन 1.144
स्वजन्मना चङ्क्रमणेन चाञ्चति 1.1.26.
Going slowly or tortuously.
Leap, jump, spring
4.
Apte 1890
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
EnglishBenfey
EnglishApte Hindi
Hindiचङ्क्रमणम्
- "क्रम् - यङ् - ल्युट्, यञो लुक् तारा*"
"इधर उधर घूमना, आना-जाना, सैर करना"
चङ्क्रमणम्
- -
शनैः २ या टेढा जाना
Shabdartha Kaustubha
Kannadaचङ्क्रमण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭ್ರಮಣ /ಸುತ್ತುವುದು
निष्पत्तिः - > क्रमु (पादविक्षेपे) + यङ् - "ल्युट्" (३-३-११५)
चङ्क्रमण
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನಡೆಯುವ ಸ್ವಭಾವದ
निष्पत्तिः - > क्रमु (पादविक्षेपे) + यङ् - "युच्" (३-२-१५०)
L R Vaidya
EnglishEdgerton Buddhist Hybrid
Englishcaṅkramaṇa, nt. (= Pali caṅkamana
in sense of caṅkrama 4
in Skt. °ṇa only n. act., walking, strolling), place of promenade (for a monk): (tavārthāya divyāni sauvarṇamayāni) °ṇāni kariṣyāmaḥ Kv 〔42.21〕
svakasvakāni caṅkramaṇāni 〔65.1〕
〔66.6〕
in both of these followed by forms of caṅkrama, q.v., in the same sense, referring to places of promenade.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritचङ्क्रमणं, (पुनःपुनरतिशयेन वा क्राम्यतीति ।चङ्क्रम + भावे ल्युट् ।) पुनःपुनर्भ्रमणम् । (यथा, भागवते । ३ । २१ । ५० ।“नूनं चङ्क्रमणं देव ! सतां संरक्षणाय ते ।वधाय चासतां यत्त्वं हरेः शक्तिर्हि पालिनी ॥
”)अतिशयभ्रमणम् । इति व्याकरणम् ॥
(यथा, सुश्रुते सूत्रस्थाने १९ अध्याये ।“स्थानासनं चङ्क्रमणं यानयानातिभाषणम् ॥
”)अनतिदेहपीडाकारकचङ्क्रमणस्य गुणाः । आयु-र्बलमेधाग्नीन्द्रियशुद्धिकारित्वम् । सदोपानद्रहित-पादचङ्क्रमणदोषाः । अनारोग्यत्वम् । अनायुष्य-त्वम् । इन्द्रियदृष्टिनाशित्वञ्च । इति राजवल्लभः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskritचङ्क्रमण क्रम + यङ् ल्युट् यञोलुक् । १ अतिवेगेनगमने २ पुनः पुनर्भ्नमणे च । तस्य गुणमाह सुश्रुतः “यत्तुंचङ्क्रमणं नीतिदेहपीडाकरं भवेत् । तदायुर्बलमेधाग्निप्रदमिन्द्रियबोधनम्” । “श्रमानिलहरं वृष्यं पुष्टिनि-द्राधृतिप्रदम्” “अनारोग्यमनायुष्यं चक्षुषोरुपघातकृत् ।पादाभ्यामनुपानद्भ्यां सदा चङ्क्रमणं नृणाम्” इतिच सुश्रुतः । रोगभेदे तन्निषेधः सुश्रुते दर्शितो यथाअन्तर्वृद्ध्युपक्रमे “वर्ज्जयेदित्यनुवृत्तौ अश्वादियानंव्यायामं मैथुनं वेगनिग्रहम् । अत्यशनं चङ्क्रमणमुप-वासं गुरूणि च” । “स्थांनासनं चङ्क्रमणं यान-यानाभिभाषणम् । व्रणवान्न निषेवेत” । “तत्र स्निग्धस्विन्नवान्तविरिक्तास्थापितानुवासितसिराविद्धैः परि-परिहर्त्तव्यानि क्रोधायासमैथुनदिवास्वप्नवाग्व्यायामयानोत्थानासनचङ्क्रमणशीवातातपविरुद्धासात्म्याजीर्णा-न्याबललाभात् मासमेके मन्यन्ते” ।
Burnouf
FrenchNo entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.