| YouTube Channel

चक्षुः (cakSuH)

 
Monier Williams Cologne
English
चक्षुः in comp. for °क्षुस्.
Hindi
Hindi
आंखें
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
चक्षुः
noun
पौराणिकः ऋषिविशेषः।
"चक्षोः वर्णनं ऋग्वेदे प्राप्यते।"
Synonyms:
चक्षुः, लोचनम्, नयनम्, नेत्रम्, ईक्षणम्, अक्षि, दृक्, दृष्टिः, अम्बकम्, दर्शनम्, तपनम्, विलोचनम्, दृशा, वीक्षणम्, प्रेक्षणं, दैवदीपः, देवदीपः, दृशिः, द्शी
noun
अवयवविशेषः-दर्शनेन्द्रियम्।
"तस्याः चक्षुंषी मृगीवत् स्तः।"
Synonyms:
चक्षुः
noun
एकः राजकुमारः
"चक्ष्वोः उल्लेखः कोशे वर्तते"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
चक्षुः, [स्]
क्ली,
(चष्टे पश्यत्यनेनेति चक्ष +“चक्षेः शिच्च ।” उणां १२० इतिउसिः शित् शित्वात् ख्याञादेशाभावः ।)दर्शनेन्द्रियम् तस्य ग्राह्यं उद्भूतरूपम् तद्बद्-द्रव्यम् पृथक्त्वम् संख्या विभागः ५संयोगः परत्वम् अपरत्वम् स्नेहः ९द्रवत्वम् १० संख्यापरिमाणम् ११ योग्यवृत्ति-क्रिया १२ योग्यवृत्तिजातिः १३ योग्यवृत्तिसम-वायः १४ अस्येन्द्रियसहकारिणः आलोकःउद्भूतरूपं महत्त्वम् इति भाषापरिच्छेदः
अस्याधिष्ठात्री देवता सूर्य्यः इति श्रीभाग-वतम् तत्पर्य्यायः लोचनम् नयनम् ३नेत्रम् ईक्षणम् अक्षि दृक दृष्टिः ।इत्यमरः ९३
अम्बकम् दर्शनम्१० इति हेमचन्द्रः
तपनम् ११ इतिराजनिर्घण्टः
विलोचनम् १२ दृशा १३वीक्षणम् १४ प्रेक्षणम् १५ दैवदीपः १६ देव-दीपः १७ दृशिः १८ दृशी १९ इति शब्द-रत्नावली
*
यथा, कर्म्मलोचने ।“पाणिभ्यां स्पृशेच्चक्षुश्चक्षुषी नैकपाणिना ।चक्षुः परहिताकाङ्क्षी स्पृशेदेकपाणिना
”मेषशृङ्गीवृक्षः इति रत्नमाला