| YouTube Channel

चक्षु (cakSu)

 
Capeller Eng
English
च॑क्षु
m.
eye.
Spoken Sanskrit
English
चक्षु - cakSu -
m.
- Oxus river
चक्षु - cakSu -
m.
- eye
Apte
English
चक्षु [cakṣu],
m.
or
n.
Ved.
The eye.
Apte 1890
English
चक्षु m. or n. Ved The eye.
Monier Williams Cologne
English
च॑क्षु
m.
the eye,
RV.
x, 90, 13
(ifc.
AV.
iv, 20, 5)
N.
of a prince,
BhP.
(for वक्षु?) the Oxus river,
VP.
ii, 2, 32 and 35
8, 114
Gol.
iii, 38.
चक्षुः in comp. for °क्षुस्.
Monier Williams 1872
English
चक्षु, उस् or उ, m. or n. (?), Ved. the eye
(उस्),
m., N. of a prince
N. of a river.
—चक्षु-प, अस्,
m., N. of a prince
(a various reading has चाक्षुष।)
Hindi
Hindi
आंख
भूतसङ्ख्या
Sanskrit
२, अंस, अक्षि, अन्तक, अम्बक, अयन, अश्वि, अश्विनी, ईक्षण, ओष्ठ, कर, कर्ण, कुच, कुटुम्ब, गरुत्, गुल्फ, चक्षु, जङ्घा, जानु, दस्र, दृश् , दृष्टि, दोः, द्वन्द्व, द्वय, द्वि, ध्रुव, नय, नयन, नासत्य, नेत्र, पक्ष, पाणि, बाहु, भुज, भुजा, यम, यमल, युग, युगल, युग्म, रविचन्द्रौ, रविपुत्र, लोचन, श्रोत्र, स्तन, हस्त
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
चक्षुः, [स्]
क्ली,
(चष्टे पश्यत्यनेनेति चक्ष +“चक्षेः शिच्च ।” उणां १२० इतिउसिः शित् शित्वात् ख्याञादेशाभावः ।)दर्शनेन्द्रियम् तस्य ग्राह्यं उद्भूतरूपम् तद्बद्-द्रव्यम् पृथक्त्वम् संख्या विभागः ५संयोगः परत्वम् अपरत्वम् स्नेहः ९द्रवत्वम् १० संख्यापरिमाणम् ११ योग्यवृत्ति-क्रिया १२ योग्यवृत्तिजातिः १३ योग्यवृत्तिसम-वायः १४ अस्येन्द्रियसहकारिणः आलोकःउद्भूतरूपं महत्त्वम् इति भाषापरिच्छेदः
अस्याधिष्ठात्री देवता सूर्य्यः इति श्रीभाग-वतम् तत्पर्य्यायः लोचनम् नयनम् ३नेत्रम् ईक्षणम् अक्षि दृक दृष्टिः ।इत्यमरः ९३
अम्बकम् दर्शनम्१० इति हेमचन्द्रः
तपनम् ११ इतिराजनिर्घण्टः
विलोचनम् १२ दृशा १३वीक्षणम् १४ प्रेक्षणम् १५ दैवदीपः १६ देव-दीपः १७ दृशिः १८ दृशी १९ इति शब्द-रत्नावली
*
यथा, कर्म्मलोचने ।“पाणिभ्यां स्पृशेच्चक्षुश्चक्षुषी नैकपाणिना ।चक्षुः परहिताकाङ्क्षी स्पृशेदेकपाणिना
”मेषशृङ्गीवृक्षः इति रत्नमाला
Capeller
German
च॑क्षु
m.
Auge.
Grassman
German
cákṣu, m. (?), Auge [von cakṣ].
-os [Ab.] sū́ryas ajāyata {916, 13}.
Stchoupak
French
चक्षु-
m.
œil (rare)
n.
d'un prince.
°पीडन- a. qui fait mal aux yeux.