| YouTube Channel

चक्रवाड (cakravADa)

 
शब्दसागरः
English
चक्रवाड
m.
 (-डः) See चक्रवाल. चक्रमिव वाडते वेष्टयति वाड-अच् ।
Yates
English
चक्र-वाड (डः) 1.
m.
 A hurricane.
Spoken Sanskrit
English
चक्रवाड cakravADa
m.
 fire
चक्रवाड cakravADa
m.
 mountain-range cakravAla
चक्रवाड cakravADa
n.
 multitude
चक्रवाड cakravADa
n.
 troop
चक्रवाड cakravADa
n.
 circle
Wilson
English
चक्रवाड
m.
 (-डः) See चक्रवाल.
Monier Williams Cologne
English
चक्र—वाड
m.
 fire,
Gal.
the mountain-range Cakra-vāla,
Kāraṇḍ.
 xxiii
चक्र—वाड
n.
 ‘a circle’, or ‘a troop, multitude’,
L.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
चक्रवाड(ल)
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಲೋಕಾಲೋಕಪರ್ವತ /ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಪರ್ವತ
निष्पत्तिः - > वल (वेष्टने) - "अण्" (३-२-१)
व्युत्पत्तिः - > चक्रं भूमण्दलं वलते
चक्रवाड(ल)
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಂಡಲ /ವರ್ತುಲ
चक्रवाड(ल)
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಂಡಲಾಕಾರದ ವಸ್ತುಗಳಸಮೂಹ
प्रयोगाः - > "प्रकटितदिक्चक्रवालान्तरालम्"
उल्लेखाः - > चं० भा०
चक्रवाड(ल)
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗುಂಪು /ಸಮೂಹ
प्रयोगाः - > "प्रकटयति किमुच्चैरर्चिषां चक्रवालम्"
उल्लेखाः - > रत्ना० ४-१६
विस्तारः - > "चक्रवाडं गणे चक्रवाडोऽर्द्रौ चक्रवालवत्" - हेम० ।
L R Vaidya
English
cakra-vAqa {% (I) m. %} 1. a ring, a circle
2. the horizon
3. a mass, a multitude.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
cakravāḍa, regularly m. (nt. forms rare
= Skt. °vāla, Pali cakkavāḷa), n. of a mountain or rather mountain-range, supposed to surround the earth: sometimes sg., Mvy 〔4149〕 °ḍaḥ
SP 〔363.5〕
Dbh 〔96.4〕
Mv 〔ii.332.2〕 śailo … °ḍo
more often pl.
often followed by mahācakravāḍa, esp. in cpd. (dual dvandva Kv 〔91.11—12〕
Dharmas 〔124〕), oftener pl., or in longer cpds. where both have stem form, or both sg. (Mvy 〔4149, 4150〕), LV 〔150.1〕
〔277.9〕
Mv 〔i.6.1〕
〔ii.300.17〕
SP 〔244.11〕
Śikṣ 〔246.2〕
Suv 〔86.7〕
Sukh 〔36.14—15〕
〔63.3〕
without mahācak°, SP 〔355.5〕 (pl.)
LV 〔316.13〕 (pl.)
Mv 〔ii.341.10〕 (stem in cpd.)
Śamādh 〔19.19〕 (vs, text cakravāḍa, meter requires cakravăḍo or °ḍā)
in fig. use, (puṇya-)cakravāḍaṃ loke parisaṃsthāpayiṣyati Gv 〔112.22〕.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
khor zug
१) चक्रवाड / चक्रवाल २) परिसमन्त
khor yug
१) चक्रवाड / चक्रवाल २) परिसमन्त
khor yug
१) चक्रवाड २) पारिसमन्त ३) समन्ततः ४) ° सामन्तक ५)
khor yug re
चक्रवाड
khor yug
१) चक्रवाड २) वृत्त ३) समन्त °
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
चक्रवाडं,
क्ली,
 (चक्रवद् वाडते वेष्टयतीति । वाड+ अच् ।) चक्रबालम् । इत्यमरटीकायां भरतः ॥
पर्व्वतविशेवे पुं । इति मेदिनी । डे । ३८ ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
चक्रवाड(ल)
पु०
 चक्रमिव वाडते वेष्टयति वाड--अच् । वा डस्यलः चक्रमिव वलते बल बा० ण लस्य वा डः । १ लोका-लीकपर्व्वते । २ मण्डले
न०
 अमरः । लोकालोकपर्व्वतस्यभूमण्डलवेष्टनाकारेण स्थितत्वात् तथात्वम् । ३ मण्ड-लाकारेण वर्त्तिनि समूहमात्रे च “किरीटहा-राङ्गदचक्रवाडैर्विभूषिताङ्गाः पृथुबाहवस्ते” भा० आ०१८७ अ० । “एवं स कृष्णो गोपीनां चक्रवालैरलङ्कृतः”हरिवं० ७७ अ० । वलधातोर्वाडधातोर्बा अन्तःस्थादि-त्वेन वर्ग्यादित्वाभावात् अस्य शब्दस्य वर्ग्यमध्यत्वकल्पनंप्रामादिकमेव ।