चक्रवाकः (cakravAkaH)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Apte Hindi
Hindiचक्रवाकः
चक्रम्-वाकः -
चकवा
Wordnet
Sanskrit चक्रवाकः, कोकः, चक्रः, द्वन्द्वचारी, सहायः, कान्तः, कामी, कामुकः
जलखगः यस्य विषयी रात्रौ सहचरेण सह न निवसन्ति इति जनश्रुतिः अस्ति।
"चक्रवाकः चक्रवाकी च रात्रौ अन्योन्येन सह न निवसन्ति।"
वैजयन्तीकोषः
SanskritWord: चक्रवाकः
Root: चक्रवाक
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ चक्रवाकः इति हंसभेदः
Meaning(s):
⇒ Ruddy goose
Shloka(s):
2|3|9|1 ► हंससाचिः क्षुद्रहंसः क्षयिस्तु कुवलायिकः। (अन्तरिक्षकाण्डः/खगाध्यायः)
2|3|9|2 ► चक्रवाको रथः कोकश्चक्रश्चक्राह्वयाह्वयः॥ (अन्तरिक्षकाण्डः/खगाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|3|9|1 ⇢ क्षयिः (क्षयि) (पुं) ⇒ Ruddy goose ⇒ चक्रवाकः इति हंसभेदः
➠ 2|3|9|1 ⇢ कुवलायिकः (कुवलायिक) (पुं) ⇒ Ruddy goose ⇒ चक्रवाकः इति हंसभेदः
➠ 2|3|9|2 ⇢ चक्रवाकः (चक्रवाक) (पुं) ⇒ Ruddy goose ⇒ चक्रवाकः इति हंसभेदः
➠ 2|3|9|2 ⇢ रथः (रथ) (पुं) ⇒ Ruddy goose ⇒ चक्रवाकः इति हंसभेदः
➠ 2|3|9|2 ⇢ कोकः (कोक) (पुं) ⇒ Ruddy goose ⇒ चक्रवाकः इति हंसभेदः
➠ 2|3|9|2 ⇢ चक्रः (चक्र) (पुं) ⇒ Ruddy goose ⇒ चक्रवाकः इति हंसभेदः
➠ 2|3|9|2 ⇢ चक्राह्वयाह्वयः (चक्राह्वयाह्वय) (पुं) ⇒ Ruddy goose ⇒ चक्रवाकः इति हंसभेदः
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ हंसः
जातिः ➡ पक्षी
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
अमरकोशः
SanskritWord: चक्रवाकः
Root: चक्रवाक
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ cakra bird
Shloka(s):
2|5|22|2 ► कोकश्चक्रश्चक्रवाको रथाङ्गाह्वयनामकः॥ (सिंहादिवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|5|22|2 ⇢ कोकः (कोक) (पुं) ⇒ wolf, frog, ruddy goose, wild date tree, small house-lizard, kind of noxious parasitical animal
➠ 2|5|22|2 ⇢ चक्रः (चक्र) (पुं)
➠ 2|5|22|2 ⇢ चक्रवाकः (चक्रवाक) (पुं)
➠ 2|5|22|2 ⇢ रथाङगाह्वयः (रथाङ्गाह्वय) (पुं)
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ पक्षी
जातिः ➡ पक्षी
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritचक्रवाकः, पुं (चक्र इत्याख्यया उच्यतेऽसौ ।वच + कर्म्मणि घञ् । ततो “न्यङ्कादीनाञ्च ।”७ । ३ । ५३ । इति कुत्वम् ।) पक्षिविशेषः ।चकाचकि इति भाषा ॥
(यथा, महाभारते ।१ । ६६ । ५९ ।“धृतराष्ट्री तु हंसांश्च कलहसांश्च सर्व्वशः ।चकवाकांश्च भद्रं ते जनयामास सैव तु ॥
”)तत्पर्य्यायः । कोकः २ चक्रः ३ रथाङ्गाह्वय-नामकः ४ । इत्यमरः । २ । ५ । २२ ॥
भूरि-प्रेमा ५ द्वन्द्वचारी ६ सहायः ७ कान्तः ८कामी ९ रात्रिविश्लेषगामी १० रामावक्षोजो-पमः ११ कामुकः १२ । अस्य मांसगुणाः ।लघुत्वम् । स्निग्धत्वम् । बलप्रदत्वञ्च । इतिराजनिर्घण्टः ॥
(यथा, चरके सूत्रस्थाने २७ अ ।“चक्रवाकास्तथान्ये च खगाः सन्त्यम्बुचारिणः ।”)
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.