| YouTube Channel

चक्रवत् (cakravat)

 
शब्दसागरः
English
चक्रवत्
mfn.
(-वान्-वती-वत्)
1. Circular, being in a ring or circle.
2.
Armed with a discus.
3. Wheeled, &c.
m.
(-वान)
1. The proprietor
of an oil mill, or any one in which seeds are bruised.
2. VISHNU.
3. An emperor.
E.
चक्र a wheel. &c. मतुप् poss.
aff.
चक्रवत् ind. In rotation, going round or revolving like a wheel.
E.
चक्र,
and मतुप्
aff.
मस्य वः
Yates
English
चक्रवत् (वान्-वती-वत्)
a. Circular,
having a discus, wheel, &c.
m.
Proprietor of an oil mill
Vishnu
an emperor.
चक्रवत्
adv. Like a wheel.
Spoken Sanskrit
English
चक्रवत् - cakravat -
adj.
- circular
चक्रवत् - cakravat -
adj.
- furnished with wheels
चक्रवत् - cakravat -
adj.
- wheeled
चक्रवत् - cakravat -
adj.
- armed with a discus
चक्रवत् - cakravat -
ind.
- in rotation
चक्रवत् - cakravat -
ind.
- like a wheel
चक्रवत् - cakravat -
m.
- oil-grinder
चक्रवत् - cakravat -
m.
- emperor
चक्रवत् - cakravat -
m.
- sovereign
चक्रवत् - cakravat -
n.
- chariot
चक्रवत् cakravat
adj.
wheeled
चक्रीवत् cakrIvat
adj.
wheeled
सचक्र sacakra
adj.
wheeled
उभयतश्चक्र ubhayatazcakra
adj.
two-wheeled
उभयाचक्र ubhayAcakra
adj.
two-wheeled
एकवर्तनिन् ekavartanin
adj.
one-wheeled
हिरण्यचक्र hiraNyacakra
adj.
golden-wheeled
शतचक्र zatacakra
adj.
hundred-wheeled
रथ ratha
m.
two-wheeled war-chariot
Wilson
English
चक्रवत्
mfn.
(-वान्-वती-वत्)
1 Circular, being in a ring or circle.
2 Armed with a discus.
3 Wheeled, &c.
m.
(-वान्)
1 The proprietor of an oil mill, or any one in which seeds are bruised.
2 VIṢṆU.
3 An emperor.
E.
चक्र a wheel, &c. मतुप् poss.
aff.
चक्रवत् ind. In rotation, going round or revolving like a wheel.
E.
चक्र, and वति
aff.
Apte
English
चक्रवत् [cakravat],
a.
[चक्रमस्त्यस्य मतुप् मस्य वः]
Wheeled.
Circular.
Armed with a discus.
m.
An oilman.
A sovereign emperor.
N.
of Viṣṇu.
Apte 1890
English
चक्रवत् a. [चक्रमस्त्यस्य मतुप् मस्य वः] 1 Wheeled.
2 Circular.
3 Armed with a discus.
m. 1 An oilman.
2 A sovereign emperor.
3 N. of Viṣṇu.
Monier Williams Cologne
English
चक्र—वत्
mfn.
furnished with wheels, wheeled,
Pāṇ.
viii, 2, 12,
Kāś.
armed with a discus,
W.
circular,
W.
चक्र—वत्
m.
an oil-grinder,
Mn.
iv, 84
N.
of Viṣṇu,
W.
a sovereign, emperor,
W.
N.
of a mountain,
Hariv.
12408 and 12847
R.
iv, 43, 32
चक्र—वत्
n.
a chariot,
Baudh.
i, 3, 34
चक्र—वत्
ind.
like a wheel, in rotation,
W.
Apte Hindi
Hindi
चक्रवत्
वि* - चक्र - मतुप्
पहियों वाला
चक्रवत्
वि* - -
मण्डलाकार
चक्रवत्
पुं*
- -
तेली
चक्रवत्
पुं*
- -
"प्रभु, सम्राट्"
चक्रवत्
पुं*
- -
विष्णु का नाम
Shabdartha Kaustubha
Kannada
चक्रवत्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ಪರ್ವತ /ಚಕ್ರಾಕಾರದ ಒಂದು ಬೆಟ್ಟ
प्रयोगाः - > "तत्रैव चक्रसदृशं चक्रवन्तं महाचलम् सहस्रकूटं विपुलं भगवान् सन्न्यवेशयत् ॥"
उल्लेखाः - > हरिवं०
चक्रवत्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಹಾವಿಷ್ಣು
निष्पत्तिः - > "मतुप्" (५-२-९४)
व्युत्पत्तिः - > चक्रं चक्रायुधमस्त्यस्य
चक्रवत्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಚಕ್ರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ
चक्रवत्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಚಕ್ರಾಯುಧದಿಂದ ಕೂಡಿದ
चक्रवत्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಚಕ್ರಾಕಾರದ ಗಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಗಾಣಿಗ
प्रयोगाः - > "सूनाचक्रध्वजवतां वेशेनैव जीविताम्"
उल्लेखाः - > मनु० ४-८४
L R Vaidya
English
cakra-vat {% m. %} 1. an oilman
2. an epithet of Vishṇu
3. a sovereign, an emperor.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
चक्रवन्त् n. Wagen, Baudh. 1, 3, 34. Vgl. चक्रीवन्त्.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
khor lo 'dra ba
१) चक्रवत् २) चक्रिक
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
चक्रवत्
त्रि०
चक्रमस्त्यस्य मतुप् मस्य वः चक्रास्त्रयुक्तेस्त्रियां ङीप् तैलिके “सुनाचक्रध्वजवतां वेशे-नैव जीवताम्” मनुः “सुनावान् पशुमारणपूर्व्वकमांसविक्रयजीवी चक्रवान् वीजबधबिक्रयजीवी तैलिकःध्वजवान् मद्यविक्रयजीवी शौण्डिकः” कुल्लूकः चक्रंतदाकारीऽस्त्यस्य चक्राकारसदृशाकारयुक्ते पर्व्वत-भेदे
पु०
“तत्रैव चक्रसदृशं चक्रवन्तं महाचलम् सह-स्रकूटं विपुलं भगवान् संन्यवेशयत्” हरिवं० २२५ अ०
Stchoupak
French
चक्रवत्
adv. en roue.
चक्रवद्-गति- a. tournant en roue.
चक्रवन्त्-
m.
pressureur d'huile
montagne de l'Ouest.