चकोर (cakora)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 चकोर m.
  (-रः) The bartavelle or Greek partridge,  (Perdix rufa or Tetrao
rufus.)
 E.
  चक् to be satisfied,  ओरन् Unadi affix
 also with कन् add-
ed चकोरक
 what is satisfied with the moonbeams,  upon which the
bird is fabulously said to subsist.

Capeller Eng

English

 चकोर m.
  a kind of partridge.

Yates

English

 चकोर (रः) 1.
m.
  The bartavelle or
Greek partridge (Perdrix rufa).

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

चकोर 	-	 cakora 	-	 m.
  	-	  partridge
चकोर 	-	 cakora 	-	 m.
  	-	  Greek partridge
चकोर 	-	 cakora 	-	 m.
  	-	  kind of bird

Wilson

English

 चकोर
m.
  (-रः) The bartavelle or Greek partridge,  (Perdix rufa or Tetrao rufus.)
E.
  चक to be satisfied,  ओरन् Uṇādi affix
 also with कन् added
चकोरक
 what is satisfied with the moonbeams,  upon which the bird is
fabulously said to subsist.

Apte

English

चकोरः [cakōrḥ],  [चक्-तृप्तौ ओरन् Uṇ.*
  1.64] A kind of bird,  the Greek partridge (said to feed on moonbeams)
 ज्योत्स्नापानमदालसेन वपुषा मत्ताश्चकोराङ्गनाः Vb.*
  1.11
 इतश्च- कोराक्षि विलोकयेति R.*
  6.59
7.25
 स्फुरदधरसीधवे तव वदन- चन्द्रमा रोचयति लोचनचकोरम् Gīt.*
  1. (चकोरकः also.) (विषा- भ्याशे) चकारस्ये अक्षिणी विरज्येते Kau. A.
 1.2.17.Comp.   -अक्ष a.
  (=  -दृश्)
 इतश्चकोराक्षि विलोकयेति R.*
  6.59.-दृश् a.
  having (eyes like those of a Chakora bird) beautiful eyes
 अनुचकार चकोरदृशां यतः Śi.*
  6.48. -नेत्र a.
  (=  -दृश्)
 द्विरदेन्द्रगतिश्चकोरनेत्रः Mk.*
  1.3. -व्रतम् The vow i. e.  the habit of a Chakora bird of drinking nectar from the moon
 चकोरव्रतमालम्ब्य तत्रैवासन् दिवानिशम् Ks.*
  76.11. -चकोराय To act like a Chakora bird
 चकोरायितुमेते च प्रवृत्ते यावदुन्मुखे Ks.*
  89.41.

Apte 1890

English

 चकोरः [चक्-तृप्तौ ओरन् Uṇ. 1. 64] A kind of bird,  the Greek partridge (said to feed on moonbeams)
 ज्योत्स्नापानमदालसेन वपुषा मत्ताश्चकोरांगनाः Vb. 1. 11
 इतश्चकोराक्षि विलोकयेति R. 6. 59
 7. 25
 रफुरदधरसीधवे तव वदनचंद्रमा रोचयति लोचनचकोरं Gīt. 10. (चकोरकः also.) 

Monier Williams Cologne

English

 चकोर m.
  (√ चक्,  Uṇ.
 ) the Greek partridge (Perdix rufa
 fabled to subsist on moonbeams [ŚārṅgP.  
 cf.
   Gīt.
  i,  23],  hence ‘an eye drinking the nectar of a moon-like face’ is poetically called च्°,  BrahmaP.
  
 Kathās.
  lxxvii,  50
 the eyes of the Cakora are said to turn red when they look on poisoned food,  Kām.
  
 Naiṣ.
 Kull.
  on Mn.
   vii,  217),  MBh.
  
 Lalit.
  
 Suśr.
  &c.
  

 (pl. ) N.
  of a people,  AV.
  Pariś. lvi

 (sg.) of a prince,  BhP.
   xii,  1,  24

 of a town (?),  Hcar.
  vi

Monier Williams 1872

English

 चकोर चकोर,  अस्,  m. (said to be fr. rt. चक्, 
to be satisfied,  i. e. with moon-beams),  the bartavelle
or Greek partridge,  Perdix Rufa or Tetrao Rufus, 
(this bird is fabled to subsist upon moon-beams, 
hence ‘an eye drinking the nectar of a moon-like
face’ is poetically called चक्षुश्-चकोर
 the eyes
of the Cakora are said to turn red when it looks
on poisoned food,  see Schol. to Manu VII. 217)
 N.
of a people
 also of a prince
 and of a mountain.
—चकोर-दृश्,  क्,  क्,  क्,  having eyes like those of a
partridge.

Macdonell

English

 चकोर cakora,  m.
  kind of partridge,  perdix 🞄rufa,  supposed to feed on moon-beams: hence 🞄an eye that gazes on a face of moonlike beauty 🞄is so called
 its eye is supposed to turn red at 🞄the sight of poisoned food
 -vrata,  n.
  manner 🞄of the cakora,  entranced gaze (drinking the 🞄beauty of a moonlike face)
 -dṛś,  f.
  fair-eyed 🞄maiden
 -akṣī,  f.
  id..

Benfey

English

 चकोर चकोर,  m.
  The Greek
partridge. Perdix rufa,  MBh. 3,  936.

Apte Hindi

Hindi

चकोरः
नपुं*
   - चक् -ओरन्
"पक्षीविशेष,  तीतर की जाति का पक्षी"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

चकोर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಕೋರಪಕ್ಷಿ
निष्पत्तिः - > चक (तृप्तौ) - "ओरन्" (उ० १-६४)
व्युत्पत्तिः - > चकति
प्रयोगाः - > "इतश्चकोराक्षि विलोकयेति"
उल्लेखाः - > रघु० ६-५९

L R Vaidya

English

 cakora {% m. %} A kind of bird,  the Greek partridge,  श्रीमुखचंद्रचकोर Git.G.ix.,  स्फुरदधरसीधवे तव वदनचंद्रमा रोचयति लोचनचकोरम् x.,  R.vi.59,  vii.25.

Bopp

Latin

 चकोर m. (ut videtur,  a r. कुर् sonare,  cum syllabâ redupl.
s. अ,  sic etiam Lass.
 cf. कुरर) perdix rufa. Lass. 52. 20.
(Lith. kurrapkà perdix.)

Abhyankara Grammar

English

चकोर  a grammarian who .wrote a commentary on the 'Sabdalin- garthacandrika of Sujanapandita.  चक्कनशर्मा a grammarian who is said to have written a work named Dhatusamgraha.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 [चकोर] ,  f. °री ein Frauenname,  Damayantīk. 247.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
ज्योत्स्नाप्रिये चलचञ्चुचकोरविषसूचकाः ॥ १३३९ ॥
-wordlist-
 
ज्योत्स्नाप्रिय (पुं),  चलचञ्चु (पुं),  चकोर (पुं),  विषसूचक (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

जीवञ्जीव
जीवञ्जीव,  कपिञ्जल,  चकोर,  हारीत,  वञ्जुल,  कपोत,  कारण्डव,  कादम्ब,  क्रकर
जीवञ्जीवकपिञ्जलचकोरहारीतवञ्जुलकपोताः ।
कारण्डवकादम्बक्रकराद्याः पक्षिजातयो ज्ञेयाः ॥ २५४ ॥
verse 2.1.1.254
page 0031

एकाक्षरनाममाला

Sanskrit

चु,  चकोर
चुश्चकोरे समाख्यातश्चकारः पुनरव्ययः ।
अन्योन्यार्थे विकल्पार्थे समासे पादपूरणे ॥ १५ ॥
verse 1.1.1.15
page 0120

ट,  भू,  चकोर,  अब्द
टः पृथिव्यां ध्वनौ वायौ करके टं पुनर्भुवि ।
चकोरेऽब्दे तथा ठस्तु घेण्टे शून्ये बृहद्वनौ ॥ २० ॥
verse 1.1.1.20
page 0120

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: चकोरः
Root: चकोर
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ चकोरः इति पक्षिविशेषः
Meaning(s):
⇒ Kind of partridge
Shloka(s):
2|3|35|2 ► चकोरस्तु चलच्चञ्चुरुत्पिबश्चन्द्रिकाप्रियः॥ (अन्तरिक्षकाण्डः/खगाध्यायः)
2|3|36|1 ► कृकरे त्वर्थ्यकृकणौ दात्यूहे कालकण्ठकः। (अन्तरिक्षकाण्डः/खगाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|3|35|2 ⇢ चकोरः (चकोर) (पुं) ⇒ Kind of partridge ⇒ चकोरः इति पक्षिविशेषः
➠ 2|3|35|2 ⇢ चलच्चञ्चुः (चलच्चञ्चु) (पुं) ⇒ Kind of partridge ⇒ चकोरः इति पक्षिविशेषः
➠ 2|3|35|2 ⇢ उत्पिबः (उत्पिब) (पुं) ⇒ Kind of partridge ⇒ चकोरः इति पक्षिविशेषः
➠ 2|3|35|2 ⇢ चन्द्रिकाप्रियः (चन्द्रिकाप्रिय) (पुं) ⇒ Kind of partridge ⇒ चकोरः इति पक्षिविशेषः
➠ 2|3|36|1 ⇢ कृकरः (कृकर) (पुं) ⇒ Kind of partridge ⇒ चकोरः इति पक्षिविशेषः
➠ 2|3|36|1 ⇢ अर्थ्यः (अर्थ्य) (पुं) ⇒ Kind of partridge ⇒ चकोरः इति पक्षिविशेषः
➠ 2|3|36|1 ⇢ कृकणः (कृकण) (पुं) ⇒ Kind of partridge ⇒ चकोरः इति पक्षिविशेषः
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ पक्षी
जातिः ➡ पक्षी
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 चकोरः,  पुं स्त्री,
   (चकते चन्द्रकिरणेन तृप्यतीति ।चक तृप्तौ + “कठिचकिभ्यामोरन् ।” उणां ।१ । ६४ । इति ओरन् ।) पक्षिविशेषः । (यथा, भागवते । ३ । २१ । ४३ ।“सारसैश्चक्रवाकैश्च चकोरैर्बल्गुकूजितम् ॥
”)तत्पर्य्यायः । चन्द्रिकापायी २ कौमुदीजीवनः ३अस्य मांसगुणाः । यथा,  राजनिर्घण्टे ।“चटकं शीतलं रुच्यं वृष्यं कापिञ्जलामिषम् ।तद्वच्चकोरजं मांसं वृष्यञ्च बलपुष्टिदम् ॥
”(“वातश्लेष्माधिको ज्ञेयः शीतलः शुक्रवर्द्धनः ।अश्मरीं हन्ति विशदो बलकृन्मांसलक्षणः ॥
चकोरः शुकशारी च समदोषा गुणागुणैः ॥
”इति हारीते प्रथमस्थाने एकादशेऽध्याये ॥
अस्य डिम्बगुणा यथा,  चरके सूत्रस्थाने २७ अः ।“धार्त्तराष्ट्रचकोराणां दक्षाणां शिखिनामपि ।चटकानाञ्च यानि स्युरण्डानि च हितानि च ॥
रेतःक्षीणेषु कासेषु हृद्रोगेषु क्षतेषु च ।मधुराण्यविपाकीनि सद्यो बलकराणि च ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 चकोर पु०
  चक--त्प्तौ ओरन् । स्वनामख्याते--पक्षिभेदे“कोकप्रीतिचकोरपारणपटुः” मुरारिः । “इमां किमा-चामवसे न चक्षुषी चिरं चकोरस्य भवन्भखस्पृशी”नैष० । “इतश्चकोराक्षि! विलोकयेति” रघः । स्वार्थेक तत्रर्थे अमरः । “तन्मांस गुणा राजनि० उक्ता यथा“चाटकं शीतलं रुच्यं वृष्यं कापिञ्जलामिषम् । तद्व-च्चकोरज मांसं वृष्यञ्च बलपुष्टिदम्” ।

Capeller

German

 चकोर m.
  der Cakora (ein Vogel,  der sich
von Mondstrahlen nähren soll).
°व्रत n.
 
die Art des C. (d. i. das Genießen
eines Mondgesichtes),  die Huldigung.

Burnouf

French

 चकोर चकोर m.
  et चकोरक m.
  la bartavelle ou
perdix rufa.

Stchoupak

French

 चकोर-
 m.
  n.
  d'oiseau (Perdix rufa) censé être amoureux de la lune et
se nourrir de ses rayons 
 n.
  d'un prince 
 -ई- f.
  femelle du cakora.
°दृश्- °नेत्र- a. qui a des yeux de cakora,  de beaux yeux.
°व्रत- a. amoureux de la lune à la manière d'un cakora.
चकोराक्ष- a. = °दृश्-।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.