| YouTube Channel

घुष (ghuSa)

 
शब्दसागरः
English
घुष (इ) घुषि r. 1st cl. (घुंषते) To render beautiful or brilliant (इर) घुषिर
r. 1st cl. (घोषति) To do any act except manifest sentiment by
sound. r. 10th cl. (घोषयति)
1. To manifest sentiment or thought by
sound, to speak, to affirm, to declare or proclaim.
2. To make
various sounds.
3. To praise. With आङ् prefixed, To weep in-
cessantly.
Yates
English
घुष (-ङ, इ) घुषते 1.
d. To render
beautiful or brilliant (इर) घोषति
(क) घोषयति To sound, to speak,
to praise
to hurt. With आ
prefixed, to weep much.
Spoken Sanskrit
English
घुष ghuSa
adj.
 sounding
Wilson
English
घुष (इ) घुषि r. 1st cl. (घुषते) To render beautiful or
brilliant. (इर) घुषिर r. 1st cl. (घोषति) To do any act except
manifest sentiment by sound. r. 10th cl. (घोषयति)
1 To manifest sentiment or thought by sound, to speak, to affirm, to declare
or proclaim.
2 To make various sounds.
3 To praise.
With आङ् prefixed, To weep incessantly.
Apte
English
घुष [ghuṣa],
a.
 Sounding.
Apte 1890
English
घुष a. Sounding.
Monier Williams Cologne
English
घुष
mfn.
 ‘sounding’
See अरं-घुष॑.
Monier Williams 1872
English
घुष, अस्, आ, अम्, sounding.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 घुष्
मूलधातुः:
 घुष
धात्वर्थः:
 कान्तिकरणे
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 आत्मनेपदी
रूपम्:
 घोषते
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
घुष, इ ङ धूशे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(भ्वां-आत्मं-सकं-सेट् ।) धूशः कान्तिकृतिः । इ, घुष्यते । ङ, घुंषते चन्दनं गात्रम् । इति दुर्गा-दासः ॥
घुष, इर् वधे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(भ्वां-परं-सकं-सेट् ।) इर्, अघुषत् अघोषीत् । इतिदुर्गादासः ॥
घुष, कि इर् नुतौ । स्तुतौ इति यावत् । विशब्दे ।इति कविकल्पद्रुमः ॥
(चुरां पक्षे भ्वां-परं-सकं-सेट् ।) विशब्द इह कथनं आविष्करणं नाना-शब्दकरणं वा आङ्पूर्व्वकः सततक्रन्दने । इतितट्टीका ॥
कि, घोषयति घोषति गूढमर्थमभि-युक्तः । नानाशब्दे वाद्यं घोषयति द्वारि यस्यकश्चिदुपद्रुतः । इति हलायुधः । इर्, अघुषत्अघोषीत् । घुष किरनुवर्त्तते । कि, आघोषयतिआघोषति शोकार्त्तः सततं क्रन्दतीत्यर्थः । इतिदुर्गादासः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
घुष कान्तौ कक० कृतौ स०
भ्वा०
 आत्म० सेट् इदित् ।घुंवते अघुषिष्ट जुघुंषे सान्तोऽयमित्यन्ये घृसृणम् ।
घुष बधे
भ्वा०
पर०
सक०
 सेट् । घोषति इरित् अघुषत्अघोषीत् । जुघोष । घोषः । घुषितः ।
घुष खतौ आविष्करणे च वा
चु०
उभ०
 पक्षे
भ्वा०
पर०
सक०
 सेट् । घोषधति ते घोषति सजूघुघत् त इरित्अघुषत् अघोषीत् । जुघोषाम् बभूव आस चकारचक्रे । जुघोष णिजभावे घुषितः--घुष्टः । घोषः घो-षणा । घोषणम् । “इति स द्रुपदो राजा स्वयंवरम-घोषयत्” भा० आ० १८५ अ० । “सुहृदां प्रियमाख्यातुंघोषयन्तु च ते जयम्” भा० वि० ३४ अ० । “जयमघोष-यदस्य तु केवलम्” रघुः । आविष्करणञ्च सर्वजनश्रुति-योग्यशब्दकरणम् । (ढेडरापेटा)आ + सम्यक् घोषणे । “आघोषयन् भूमिपतिः समस्तम्”भट्टिः । सततक्रन्दने इत्यन्ये ।उद् + ऊर्द्ध्वमाविष्करणे । “उद्घुष्टजयशब्दविराविताशाः” वृ० स० १९ अ० ।