| YouTube Channel

घनमूल (ghanamUla)

 
शब्दसागरः
English
घनमूल
n.
(-लं) Cube root, (in Arithmetic.)
E.
घन and मूल root. घनस्य
समत्रिघातस्य मूलमाद्यम्
Yates
English
घन-मूल (लं) 1.
n.
Cube root.
Spoken Sanskrit
English
घनमूल ghanamUla
m.
thick-rooted
घनमूल ghanamUla
m.
plant moraTa
घनमूल ghanamUla
m.
thick-rooted
घनमूल ghanamUla
n.
cube root
Wilson
English
घनमूल
n.
(-लं) Cube root, (in Arithmetic.)
E.
घन, and मूल root.
Monier Williams Cologne
English
घन—मूल
m.
‘thick-rooted’, the plant Moraṭa,
L.
घन—मूल
n.
(in
arithm.
) cube root.
Apte Hindi
Hindi
घनमूलम्
नपुं*
घन- मूलम् -
घन- राशि का मूल अंक
Shabdartha Kaustubha
Kannada
घनमूल
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > घनಪದದ ಅರ್ಥ
L R Vaidya
English
Gana-mUla {% n. %} cube root (in math.).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
घनमूलं,
क्ली,
(घनस्य सजातीयाङ्कत्रयपूरणस्यमूलम् आद्यम् ।) पूरितसजातीयाङ्कत्रयस्या-द्याङ्कः यथा नवघनस्य मूलं त्रयं इत्यादि
करणसूत्रं यथा, --“आद्यं घनस्थानमथाघने द्वेपुनस्तथान्त्यात् घनतो विशोध्य ।घनं पृथक्स्थं पदमस्य कृत्यात्रिघ्न्या तदाद्यं विभजेत् फलन्तु
पंक्त्यां न्घसेत्तत्कृतिमन्त्यनिघ्नींत्रिध्नीं त्यजंत्तत्प्रथमात् फलस्य ।घनं तदाद्यात् घनमूलमेवंपंक्त्या भवेदेवमतः पुनश्च
”इति लीलावती
घनमूलः,
पुं,
(घनं दृढं मूलमस्य ।) मोरटः ।इति राजनिर्घण्टः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
घनमूल
न०
घनस्य सनात्रघातस्य मूलमाद्यम् यस्य समा-ङ्गत्रयघातस्य घनरूपता तादृशे अङ्के एकाद्यङ्कानांघनमूलादि प्रदर्श्यन्ते१ २७ ६४ १२५ २१६ ३४३ ५१२ ७२९ १०००१ १०तस्य मूलानयनं लीला० उक्तं यथा“अथ घनमूले करणसूत्रं वृत्तद्वयम् “आद्यं घनस्थानमथाघने द्वे पुनस्तथान्त्याद्घनतो विशोध्य घनं पृथ-क्स्थं, पदमस्य कृत्या त्रिघ्न्या तदाद्यं विभजेत् फलन्तु ।पंक्त्यां न्यसेत्, तत्कृतिमन्त्यनिघ्नीं त्रिघ्नीं त्यजेत्तत्-प्रथमात्, फलस्य घनं तदाद्याद्घनमूलमेवं पङ्क्तिर्भ-वेदेवमतः पुनश्च”अस्यार्थः यस्य घनमूलं गृह्यते तस्याद्यंस्थानं घनस्थानं स्यात्घनशोधनस्थानमित्यथः अथ द्वे स्थाने अघने तद्व्यति-रिक्ते तथा पुनः घनस्थानम् अघने द्वे इति पुनःपुन-रित्यर्थः अन्त्यात्घनतः स्थानात्घनं विशोध्य तस्य घनस्यपदं पृथक्स्थं स्थाप्यं तस्य पदस्य कृत्या त्रिघ्न्या तदाद्यम्अघनस्थानं विभजेत् फलं तु पूर्व्वमूलपङ्क्त्यां न्यसेत् ।तस्य फलस्य कृतिम् अन्त्यनिघ्नीं पङ्क्तिस्थतद्व्यतिरिक्तपूर्वकृतिनिघ्नीमित्यर्थः त्रिघ्नीञ्च तत्प्रथमादाद्यघनस्थानात्त्यजेत् तदाद्यात्घनस्थानात्फलघनं त्यजेत् एवं पुनःतद्यथा अस्य पङ्क्त्यात्मकपदस्य कृत्या त्रिघ्न्यातदाद्यं विभजेत् फलन्तु पङ्क्त्यां न्यसेत् तत्कृतिम्अन्त्यनिघ्नीं त्रिघ्नीं तत्प्रथमात् त्यजेत् तदाद्यात् फलस्यघनं त्यजेदिति एवंकृते या पङ्क्तिर्भवेत् तद् घनमूलंभवति” “अङ्कस्य वामागतिः” इत्युक्तेः वामस्यिता-ङ्कस्वान्त्यत्वं दक्षिणस्थस्य चाद्यत्वमिति सर्वत्र ज्ञेयम् ।घनदमप्यत्र “घनपदञ्च ततोऽपि घतात् सस्वे! यदिघनेऽस्ति घना भवतोमतिः” लोला० घनं मूलमस्य ।२ मोरटवृक्षे
पु०
राजनि०