| YouTube Channel

घटना (ghaTanA)

 
Yates
English
घटना (ना-नं) 1.
f.
 Effort
assem-
bling, joining, occurrence.
Spoken Sanskrit
English
घटना - ghaTanA -
f.
 - event
निर्णेता - nirNetA -
m.
 - judge [ in a competition, sporting event, etc ]
घटनाप्रयुक्त - ghaTanAprayukta -
adj.
 - event-driven [ computer ]
घटनाप्रेरित - ghaTanAprerita -
adj.
 - event-driven [ computer ]
घटनापरामर्शी - ghaTanAparAmarzI -
m.
 - eventhandler [ computer ]
घटनापरामर्शक - ghaTanAparAmarzaka -
n.
 - eventhandler [ computer ]
वार्त्ता - vArttA -
f.
 - event
वृत्तान्त - vRttAnta -
m.
 - event
समुन्नय - samunnaya -
m.
 - event
प्रसङ्ग - prasaGga -
m.
 - event
इतिवृत्त - itivRtta -
n.
 - event
गत - gata -
n.
 - event
यद्वृत्त - yadvRtta -
n.
 - event
वृत्त - vRtta -
n.
 - event
स्वरूप - svarUpa -
n.
 - event
सायाह्न - sAyAhna -
m.
 - eventide
सायन्तनसमय - sAyantanasamaya -
m.
 - eventide
सायाहन् - sAyAhan -
n.
 - eventide
सायङ्काल - sAyaGkAla -
n.
 - eventide
सायाह्नसमये - sAyAhnasamaye -
ind.
 - at eventide
घटना - ghaTanA -
f.
 - troop
चक्रिका - cakrikA -
f.
 - troop
पङ्क्ति - paGkti -
f.
 - troop
मण्डलिका - maNDalikA -
f.
 - troop
वरूथिनी - varUthinI -
f.
 - troop
श्रेणि - zreNi -
f.
 - troop
गण - gaNa -
m.
 - troop
अज - aja -
m.
 - troop
कटक - kaTaka -
m.
 - troop
ग्राम - grAma -
m.
 - troop
पक्ष - pakSa -
m.
 - troop
सङ्ग्राम - saGgrAma -
m.
 - troop
व्रज - vraja -
m.
 - troop
शर्ध - zardha -
m.
 - troop
संव्रात - saMvrAta -
m.
 - troop
सार्थ - sArtha -
m.
 - troop
स्कन्ध - skandha -
m.
 - troop
व्रात - vrAta -
m.
 - troop
अनीक - anIka -
m.
n.
 - troop
यूथ - yUtha -
m.
n.
 - troop
घटना - ghaTanA -
f.
 - event
घटना - ghaTanA -
f.
 - incident
घटना - ghaTanA -
f.
 - literary composition
घटना - ghaTanA -
f.
 - phenomenon
घटना - ghaTanA -
f.
 - troop
घटना - ghaTanA -
f.
 - answering
घटना - ghaTanA -
f.
 - manner of acting
घटना - ghaTanA -
f.
 - union with
घटना - ghaTanA -
f.
 - being occupied or busy with
घटना - ghaTanA -
f.
 - motion
घटना - ghaTanA -
f.
 - case
घटना - ghaTanA -
f.
 - work consisting of
घटना - ghaTanA -
f.
 - connection
घटना - ghaTanA -
f.
 - striving after
घटना - ghaTanA -
f.
 - accomplishment
घटना - ghaTanA -
f.
 - exertion
घटना - ghaTanA -
f.
 - taking effect
घटना - ghaTanA -
f.
 - acting
दैवी घटना - daivI ghaTanA -
f.
 - act of god [ Law ]
घटना - ghaTanA -
f.
 - incident
भाव - bhAva -
m.
 - incident
व्यतिकर - vyatikara -
m.
 - incident
वृत्तान्त - vRttAnta -
m.
 - incident
प्रसङ्ग - prasaGga -
m.
 - incident
अनित्य - anitya -
adj.
 - incidental
आगन्तु - Agantu -
adj.
 - incidental
आगन्तुक - Agantuka -
adj.
 - incidental
आहार्य - AhArya -
adj.
 - incidental
कादाचित्क - kAdAcitka -
adj.
 - incidental
प्रसङ्गवत् - prasaGgavat -
adj.
 - incidental
प्रासङ्गिक - prAsaGgika -
adj.
 - incidental
प्रसङ्गिन् - prasaGgin -
adj.
 - incidental
वैकृतिक - vaikRtika -
adj.
 - incidental
प्रसङ्गतः - prasaGgataH - adverb - incidentally
प्रसङ्गेन - prasaGgena - adverb - incidentally
प्रकृतिस्थ - prakRtistha -
adj.
 - incidental to nature
अप्रकृत - aprakRta -
adj.
 - occasional or incidental
लोकस्थल - lokasthala -
n.
 - incident of ordinary life
युक्ति - yukti -
f.
 - concatenation of incidents
स्त्रीरोग - strIroga -
m.
 - any disease incident to women
पताका - patAkA -
f.
 - episode or episodical incident
समाधान - samAdhAna -
n.
 - fixing the germ or leading incident
नैघण्टुक - naighaNTuka -
adj.
 - mentioned by the way or incidentally
पताकास्थान - patAkAsthAna -
n.
 - intimation of an episodical incident
पताकास्थानक - patAkAsthAnaka -
n.
 - intimation of an episodical incident
प्रसङ्ग - prasaGga -
m.
 - second or subsidiary incident or plot
विष्णुन्यङ्ग - viSNunyaGga -
adj.
 - containing incidental mention of viSNu
नैपातिक - naipAtika -
adj.
 - only mentioned incidentally or by the way
बिन्दु - bindu -
m.
 - sudden development of a secondary incident
गुणधर्म - guNadharma -
m.
 - virtue or duty incident to the possession of certain qualities
वस्तूत्थापना - vastUtthApanA -
f.
 - invention of things or of incidents through supernatural causes
वस्तूत्थापन - vastUtthApana -
n.
 - invention of things or of incidents through supernatural causes
प्रतिमुख - pratimukha -
n.
 - secondary plot or incident which hastens or retards the catastrophe
घटना ghaTanA
f.
 phenomenon
विप्रुष् vipruS
f.
 phenomenon
उत्पात utpAta
m.
 phenomenon
प्रपञ्च prapaJca
m.
 phenomenon
उपसर्ग upasarga
m.
 natural phenomenon
वैकृत vaikRta
n.
 unnatural phenomenon
वैकृत्य vaikRtya
n.
 unnatural phenomenon
कौतूहल kautUhala
n.
 any unusual phenomenon
उपसर्जन upasarjana
n.
 inauspicious phenomenon
उल्का ulkA
f.
 fiery phenomenon in the sky
उपप्लव upaplava
m.
 portent or natural phenomenon
प्रायदर्शन prAyadarzana
n.
 common or ordinary phenomenon
विक्रिया vikriyA
f.
 strange or unwonted phenomenon
उल्कुषी ulkuSI
f.
 brilliant phenomenon in the sky
द्विचक्र dvicakra
m.
 particular phenomenon in the sky
आदित्यकीलक AdityakIlaka
m.
 particular phenomenon in the sky
वज्रक vajraka
n.
 particular phenomenon in the sky
विद्युन्मुख vidyunmukha
n.
 particular phenomenon in the sky
केतु ketu
m.
 any unusual or striking phenomenon
निवेष्य niveSya
m.
 whirlwind or any similar phenomenon
चन्द्र candra
m.
 lovely or agreeable phenomenon of any kind
अरिष्ट ariSTa
n.
 natural phenomenon boding approaching death
विस्मापन vismApana
n.
 surprising or miraculous sign or phenomenon
उपलिङ्ग upaliGga
n.
 natural phenomenon considered as boding evil
कारणाक्षेप kAraNAkSepa
m.
 objection raised to the cause of a phenomenon
रूप rUpa
n.
 any outward appearance or phenomenon or colour
उल्कुष्यन्त ulkuSyanta
adj.
 taking place at the end or after a fiery phenomenon
Monier Williams Cologne
English
घटना
f.
 exertion, motion, acting, manner of acting,
VarBṛS.
 l, 1
Pañcat.
Kathās.
 cxxii, 33
striving after, being occupied or busy with (loc. or in comp. ),
Śāntiś.
 ii, 20 (=
Nāg.
 iv, 2),
Sāh.
 iv, 14/v (इषु-, ‘shooting an arrow’)
taking effect, answering, accomplishment, (°नां-√ या, ‘to take effect, succeed’,
Rājat.
 iv, 365
°नां-√ नी, to effect, accomplish, Siṃhās.)
connection, union with (in comp. ),
Sāh.
 iii, 226/227
(= °ट) a troop (of elephants),
L.
a literary composition, viii, 7
a work consisting of (in comp. ),
Vcar.
 vi, 33
Apte Hindi
Hindi
घटना
स्त्री*
 - घट् - ल्युट्
"प्रयास, प्रयत्न"
घटना
स्त्री*
 - घट् - ल्युट्
"होना, घटित होना"
घटना
स्त्री*
 - घट् - ल्युट्
"निष्पन्नता, प्रकाशन, कार्यान्वयन"
घटना
स्त्री*
 - घट् - ल्युट्
"मिलाना, एकता, एक स्थान पर मिलाना, जोड़"
घटना
स्त्री*
 - घट् - ल्युट्
"बनाना, रूप देना, आकार देना"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
घटना
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೇರಿಸುವಿಕೆ /ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವಿಕೆ/ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸುವಿಕೆ
निष्पत्तिः - > घट (चेष्टायाम्) + णिच् - "युच्" (३-३-१०७)
घटना
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆನೆಗಳ ಗುಂಪು
घटना
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಡತೆ /ಚರ್ಯೆ /ಇರುವ ರೀತಿ
प्रयोगाः - > "दैवज्ञेन शुभाशुभं दिगुदितस्थानाहृतानीक्षता वाच्यं वक्तृनिजापराङ्गघटनां चालोक्य कालं धिया"
उल्लेखाः - > बृहत्सं० ५१-१
घटना
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರಸ್ಪರ ಸೇರುವುದು /ಒಬ್ಬನನ್ನೊಬ್ಬನು ಸಂಧಿಸುವುದು /ಪರಸ್ಪರ ಕೂಡುವುದು
प्रयोगाः - > "दौर्भाग्यं भ्रूयुगोत्थाः प्रियजनघटनामाशु दुःशीलतां च"
उल्लेखाः - > बृहत्सं० ५२-२
घटना
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪದಗಳ ಜೋಡಣೆ
प्रयोगाः - > "तथा समासो बहुलो घटनौद्धत्यशालिनी"
उल्लेखाः - > सा० द० ८-७
घटना
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಾಶಿ ಹಾಕುವುದು /ಗುಪ್ಪೆ ಹಾಕುವುದು
घटना
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾರ್ಯವು ಸಂಭವಿಸುವುದು
L R Vaidya
English
GawanA {% f. %} 1. Effort, exertion
2. happening, occurring
3. accomplishment, effecting, अघटितघटनापटीयसी विभुता Par.P.i.
4. joining, mixing, bringing together, e.g. त्पतेन तप्तमयसा घटनाय योग्यम्.
Bopp
Latin
घटना f. (r. घट् s. अन in fem.) caterva elephantorum
bellicorum. AM.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 वृत्तम्, प्रसङ्गः, सङ्गतिः, संगतिः, घटना
noun
महान्तं कलहः अनुचितं कार्यम् अशुभा घटना वा।
"अद्य एकं बृहत् वृत्तम् अघटत्।"
Synonyms:
 रचना, घटनम्, घटना
noun
निर्माणस्य रीतिः।
"तस्य शरीरस्य रचना अव्यङ्गा अस्ति।"
Synonyms:
 संस्थापनम्, स्थापना, सिद्धिः, प्रतिष्ठापनम्, निर्माणम्, विधानम्, रचना, घटना, घटनम्, स्थिरीकरणम्
noun
संस्थादीनां सम्यक् स्थापनम्।
"आङ्ग्लशासकेभ्यः भारतदेशम् उन्मोक्तुं नैकेषां क्रान्तिकारीसंस्थानां संस्थापनम् अभवत्।"
Synonyms:
 घटना, वृत्तम्, वृत्तान्तः
noun
सः प्रसङ्गः यः कस्यामपि विशेषावस्थायां घटितः।
"अहं शैशवे घटिताः घटनाः विस्मर्तुं न शक्नोमि।"
Synonyms:
 यत्नः, प्रयत्नः, चेष्टा, चेष्टितम्, विचेष्टितम्, चेष्टनम्, उद्यमः, उद्योगः, व्यवसायः, अध्यवसायः, अध्यवसानम्, प्रवृत्तिः, व्यापारः, आयासः, घटनम्, घटना, घटा, ग्रहः, गुरणम्, गूरणम्, गोरणम्, उपक्रमः, कर्मयोगः, प्रयोगः, व्यायामः, उत्साहः
noun
ईप्सितसिद्ध्यर्थं क्रियमाणं कार्यम्।
"उद्योगिनं पुरुषसिंहम् उपैति लक्ष्मीर् दैवेन देयम् इति कापुरुषा वदन्ति। दैवं निहत्य कुरु पौरुषम् आत्मशक्त्या यत्ने कृते यदि न सिध्यति कोऽत्र दोषः॥"
Synonyms:
 घटना
noun
कस्यपि स्थाने विशिष्टे समये घटितः प्रसङ्गः।
"अद्य घटितया घटनया सर्वे विस्मिताः।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
उदग्रदन्नीषादन्तो बहूनां घटना घटा ।
मदो दानं प्रवृत्तिश्च वमथुः करशीकरः ॥ १२२३ ॥
-wordlist-
उदग्रदन्त् (पुं), ईषादन्त (पुं), घटना (स्त्री), घटा (स्त्री), मद (पुं), दान (क्ली), प्रवृत्ति (स्त्री), वमथु (पुं), करशीकर (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
घटना
घटना, घटा
सज्जितः कल्पितो ज्ञेयो बहूनां घटना घटा ।
verse 2.1.1.221
page 0027
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
घटना,
स्त्री,
 (घट + णिच् + युच् टाप् च ।) संघार्ता-करणम् । समूहीकरणम् । यथा, “करिणां घठनाघटा ।” इत्यमरः । २ । ८ । १०७ ॥
योजना ।मेलनम् । यथा, “अघटनघटनापटीयसीमाया ।” इति मायालक्षणम् ॥
(यथा, राज-तरङ्गिण्याम् । ४ । ३६५ ।“शक्तिः काऽप्यपरीक्षितास्ति महतां स्वैरंदविष्ठान्यहोयन्माहात्म्यवशेन यान्ति घटनां कार्य्याणिनिर्यन्त्रणम् ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
घटना स्त्री
चु०
 घट--युच् । १ संहतकरणे, २ योजने ४ मेलने, ४ करिणां समूहे च अमरः । “वाच्यं स्पष्टनिजपराङ्गघटनामालोक्य कालविज्ञः” वृ० स० ५१ अ० । “प्रियजनघटनामाशु दुःशीलतां च” वृ० स० ५२ अ० ।
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“घट चेष्टायाम्”@} 2 घटादिः, षिच्च।
चेष्टा = ईहा इति क्षीरस्वामी।
‘घाटयेद् घण्टयेत् सङ्घभाषयोर्घटते मितः।’ 3 इति देवः।
4 घाटकः-टिका, 5 घटकः-टिका, जिघटिषकः-षिका, 6 जाघटकः-टिका
घटिता-त्री, घटयिता-त्री, जिघटिषिता-त्री, जाघटिता-त्री
-- घटयन्-न्ती, 7 विघटयन्, घटयिष्यन्-न्ती-ती
घटमानः, घटयमानः, जिघटिषमाणः, जाघट्यमानः
घटिष्यमाणः, घटयिष्यमाणः, जिघटिषिष्यमाणः, जाघटिष्यमाणः
घट्-घटौ-घटः
-- -- -- घटितम्-तः, घटितः, जिघटिषितः, जाघटितः-लवान्
8 घटः-घटी, 9 घटनः, घटः, जिघटिषुः, जाघटः
घटितव्यम्, घटयितव्यम्, जिघटिषितव्यम्, जाघटितव्यम्
10 घटनीयम्, घटनीयम्, जिघटिषणीयम्, जाघटनीयम्
घाट्यम्, घट्यम्, जिघटिष्यम्, जाघट्यम्
ईषद्घटः-दुर्घटः-सुघटः
-- -- घट्यमानः, घट्यमानः
जिघटिष्यमाणः, जाघट्यमानः
घाटः, घटः, जिघटिषः, जाघटः
घटितुम्, घटयितुम्, जिघटिषितुम्, जाघटितुम्
11 घटा, 12 घटना, जिघटिषा, जाघटा
घटनम्, घटनम्, जिघटिषणम्, जाघटनम्
घटित्वा, घटयित्वा, जिघटिषित्वा, जाघटित्वा
विघट्य, 13 विघटय्य, विजिघटिष्य, विजाघट्य
घाटम् २, घटित्वा २, 14 घाटम् २, घटम् २, घटयित्वा २, जिघटिषम् २, जिघटिषित्वा २, जाघटम् २
जाघटित्वा २
15 इति क्वुनि रूपञ्।]] घटिकः-घटिका।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (४५४)
02
=>
 (१-भ्वादिः-७६३। अक। सेट्। आत्म।)
03
=>
 (श्लो। ७०)
04
=>
 [[१। ‘अत उपधायाः’ (७-२-११६) इत्यनेन, उपधाभूतस्याकारस्य वृद्धिः। एवं घञि ण्यति णमुल्यपि ज्ञेयम्।]]
05
=>
 [[२। ‘घटादयो मितः’ (गणसूत्रं भ्वादौ) इति मित्त्वे, ‘मितां ह्रस्वः’ (६-४-९२) इति णौ उपधाया ह्रस्वः। एवं ण्यन्ते सर्वत्र ज्ञेयम्।]]
06
=>
 [[३। ‘सन्यङोः (६-१-९) इति द्वित्वे, ‘दीर्घोऽकितः’ (७-४-८३) इत्यभ्यासस्य दीर्घे, ‘यस्य हलः’ (६-४-४९) इति यकारस्य लोपे, अल्लोपे च रूपम्। एवं यङन्ते सर्वत्र ज्ञेयम्।]]
07
=>
 [[४। अर्थनिर्देशस्योपलक्षणत्वेन, अर्थान्तरेऽपि मित्त्वं भवति। अतः वियोजनार्थस्यापि मित्त्वं बोध्यम्।]]
08
=>
 [[५। ‘कर्मणि घटोऽठच्’ (५-२-३५) इति निर्देशबलात्, पचाद्यच् (३-१-१३४) सर्वत्र भवतीति ज्ञायते। स्त्रियाम्, ‘जातेरस्त्रीविषयादयोपधात्’ (४-१-६३) इति टाबपवादो ङीप्।]]
09
=>
 [[६। ‘अनुदात्तेतश्च हलादेः’ (३-२-१४९) इति ताच्छीलिको युच्।]]
10
=>
 [पृष्ठम्०४४९+ २५]
11
=>
 [[१। ‘घटादयः षितः’ (गणसूत्रं भ्वादौ) इति षित्त्वेन, ‘षिद्भिदादिभ्योऽङ्’ (३-३-१०४) इति क्तिनोऽपवादः स्त्रियामङ्।]]
12
=>
 [[आ। ‘गोपी घटाः प्रव्यथितास्तदानीं पृथूपतापप्रसमानचिन्ताः।’ धा। का। २।४।]]
13
=>
 [[२। ‘ल्यपि लघुपूर्वात्’ (६-४-५६) इति णेरयादेशः।]]
14
=>
 [[३। ‘चिण्णमुलोर्दीर्घोऽन्यतरस्याम्’ (६-४-९३) इति दीर्घविकल्पः।]]
15
=>
 [[४। ‘क्वुन् शिल्पिसंज्ञयोः’ [द। उ। ३।५]