घटक (ghaTaka)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 घटक m.
  (-कः)
	 1. A tree that produces fruit without apparent flowers.
2. A match-maker,  an agent who ascertains or invents genealogies, 
and negociates matrimonial alliances.
	 3. A genealogist.
 E.
  घट् to
endeavour,  and णिच् ण्वुल् aff.
  

 घ टक m.
  (-कः) A rule,  a doctrine.

Capeller Eng

English

 घटक a.
  producing,  arranging,  procuring
 m.
  & f.
 
घटिका = prec.
  m.
 

Yates

English

 घटक (कः) 1.
m.
  A tree that produ-
ces fruit without apparent flow-
ers
 a negociator of marriages, 
a match-maker
 a genealogist.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

घटक 	-	 ghaTaka 	-	 m.
  	-	 module  [ computer ]
विभाग 	-	 vibhAga 	-	 m.
  	-	 module  [ computer ]
प्रतिमान 	-	  pratimAna 	-	 n.
  	-	 module

घटक 	-	 ghaTaka 	-	 m.
  	-	 unit
भाग 	-	 bhAga 	-	 m.
  	-	 unit
एकक 	-	 ekaka 	-	 n.
  	-	 unit
सङ्घटयति 	-	 saGghaTayati 	-	 verb 	-	 unite
संयुक्त 	-	 saMyukta 	-	 adj.
  	-	 united
सङ्घटित 	-	 saGghaTita 	-	 adj.
  	-	 united
समाहरण 	-	 samAharaNa 	-	 n.
  	-	 uniting
एकलपरीक्षा 	-	 ekalaparIkSA 	-	 f.
  	-	 unittesting  [ computer ]
तर्गविभाग 	-	 targavibhAga 	-	 m.
  	-	 arithmetic-logicunit(ALU)  [ computer ]
तर्कगणितविभाग 	-	 tarkagaNitavibhAga 	-	 m.
  	-	 arithmetic-logicunit(ALU)  [ computer ]
मध्यकक्ष  	-	 madhyakakSa 	-	 m.
  	-	 centralprocessingunit(CPU)  [ computer ]
मध्यवर्तिसंसाधनकक्ष  	-	 madhyavartisaMsAdhanakakSa 	-	 m.
  	-	 centralprocessingunit(CPU)  [ computer ]
प्रधानसंसाधनविभाग  	-	 pradhAnasaMsAdhanavibhAga 	-	 m.
  	-	 centralprocessingunit(CPU)  [ computer ]
प्रधानसंसाधनाङ्ग 	-	 pradhAnasaMsAdhanAGga 	-	 n.
  	-	 centralprocessingunit(CPU)  [ computer ]
प्रसङ्ग 	-	 prasaGga 	-	 n.
  	-	 centralprocessingunit(CPU)  [ computer ]
केन्द्रीय संसकार एकक 	-	  kendrIya saMsakAra ekaka 	-	 pron.  	-	  CPU  [ Computer' central processing unit ]
मानक 	-	  mAnaka 	-	 m.
  	-	 unit
एकाङ्क 	-	  ekAGka 	-	 m.
  	-	 unit
एक 	-	  eka 	-	 n.
  	-	 unit
समानी 	-	  samAnI 	-	 f.
  	-	 unite

घटक 	-	 ghaTaka 	-	 m.
  	-	 part
भाग 	-	 bhAga 	-	 m.
  	-	 part
अंश 	-	 aMza 	-	 m.
  	-	 part
शकल 	-	 zakala 	-	 n.
  	-	 part
शल्क 	-	 zalka 	-	 n.
  	-	 part
प्रीतिभोज 	-	 prItibhoja 	-	 m.
  	-	 party
पक्षपातिनी 	-	 pakSapAtinI 	-	 f.
  	-	 partial
महभागिनी 	-	 mahabhAginI 	-	 f.
  	-	 partner
पक्षपाती 	-	 pakSapAtI 	-	 m.
  	-	 partial
महभागी 	-	 mahabhAgI 	-	 m.
  	-	 partner
प्रतियोगिन् 	-	 pratiyogin 	-	 m.
  	-	 partner
शंशकालिक 	-	 zaMzakAlika 	-	 m.
  	-	 part-time
भिन्ति 	-	 bhinti 	-	 m.
  	-	 partition
विभाजन 	-	 vibhAjana 	-	 n.
  	-	 partition
विशिष्ट 	-	 viziSTa 	-	 adj.
  	-	 particular
त्रुटि 	-	 truTi 	-	 m.
  	-	 smallpart
पक्षपात 	-	 pakSapAta 	-	 m.
  	-	 partiality
तृतीय 	-	 tRtIya 	-	 n.
  	-	 thirdpart
दशम 	-	 dazama 	-	 n.
  	-	 tenthpart
भागिन् 	-	 bhAgin 	-	 m.
  	-	 participant

घटक 	-	 ghaTaka 	-	 m.
  	-	 part
भाग 	-	 bhAga 	-	 m.
  	-	 part
अंश 	-	 aMza 	-	 m.
  	-	 part
उद्यान 	-	 udyAna 	-	 n.
  	-	 park
यानस्तान 	-	 yAnastAna 	-	 n.
  	-	 park
उद्यानवन 	-	 udyAnavana 	-	 n.
  	-	 park
शकल 	-	 zakala 	-	 n.
  	-	 part
शल्क 	-	 zalka 	-	 n.
  	-	 part
प्रीतिभोज 	-	 prItibhoja 	-	 m.
  	-	 party
अंशविभाजन 	-	 aMzavibhAjana 	-	 n.
  	-	 parse  [ computer ]
विभाजन 	-	 vibhAjana 	-	 n.
  	-	 parse  [ computer ]
विच्छेदन 	-	 vicchedana 	-	 n.
  	-	 parse  [ computer ]
आश्रय  	-	 Azraya 	-	 adj.
  	-	 parent  [ computer ]
जनक  	-	 janaka 	-	 adj.
  	-	 parent  [ computer ]
पर  	-	 para 	-	 adj.
  	-	 parent  [ computer ]
सैन्ययात्रा 	-	 sainyayAtrA 	-	 f.
  	-	 parade
परिवेष्ट 	-	 pariveSTa 	-	 m.
  	-	 parcel
सञ्चलन 	-	 saJcalana 	-	 n.
  	-	 parade
सदृशत्व 	-	 sadRzatva 	-	 n.
  	-	 parity  [ computer ]
समत्व 	-	 samatva 	-	 n.
  	-	 parity  [ computer ]

घटक 	-	 ghaTaka 	-	 m.
  	-	 ingredient
घटक 	-	 ghaTaka 	-	 m.
  	-	 part
घटक 	-	 ghaTaka 	-	 m.
  	-	 unit
घटक 	-	 ghaTaka 	-	 m.
  	-	 module  [ computer ]
घटक  	-	 ghaTaka 	-	 m.
  	-	 component  [ computer ]
घटक 	-	 ghaTaka 	-	 adj.
  	-	  skilful
घटक 	-	 ghaTaka 	-	 adj.
  	-	  procuring
घटक 	-	 ghaTaka 	-	 adj.
  	-	  forming a constituent part
घटक 	-	 ghaTaka 	-	 adj.
  	-	  ready
घटक 	-	 ghaTaka 	-	 adj.
  	-	  accomplishing
घटक 	-	 ghaTaka 	-	 m.
  	-	  match-maker
घटक 	-	 ghaTaka 	-	 m.
  	-	  ankle
घटक 	-	 ghaTaka 	-	 m.
  	-	  negotiator of matrimonial alliances
घटक 	-	 ghaTaka 	-	 m.
  	-	  tree that produces fruits without apparent flowers
घटक 	-	 ghaTaka 	-	 m.
  	-	  genealogist
घटक 	-	 ghaTaka 	-	 m.
  	-	  pot
घटक 	-	 ghaTaka 	-	 m.
  	-	  ghArI or Indian clock
घटक 	-	 ghaTaka 	-	 m.
  	-	  jar

घटक 	-	 ghaTaka 	-	 m.
  	-	 part
भाग 	-	 bhAga 	-	 m.
  	-	 part
अंश 	-	 aMza 	-	 m.
  	-	 part
उद्यान 	-	 udyAna 	-	 n.
  	-	 park
यानस्तान 	-	 yAnastAna 	-	 n.
  	-	 park
उद्यानवन 	-	 udyAnavana 	-	 n.
  	-	 park
शकल 	-	 zakala 	-	 n.
  	-	 part
शल्क 	-	 zalka 	-	 n.
  	-	 part
प्रीतिभोज 	-	 prItibhoja 	-	 m.
  	-	 party
अंशविभाजन 	-	 aMzavibhAjana 	-	 n.
  	-	 parse  [ computer ]
विभाजन 	-	 vibhAjana 	-	 n.
  	-	 parse  [ computer ]
विच्छेदन 	-	 vicchedana 	-	 n.
  	-	 parse  [ computer ]
आश्रय  	-	 Azraya 	-	 adj.
  	-	 parent  [ computer ]
जनक  	-	 janaka 	-	 adj.
  	-	 parent  [ computer ]
पर  	-	 para 	-	 adj.
  	-	 parent  [ computer ]
सैन्ययात्रा 	-	 sainyayAtrA 	-	 f.
  	-	 parade
परिवेष्ट 	-	 pariveSTa 	-	 m.
  	-	 parcel
सञ्चलन 	-	 saJcalana 	-	 n.
  	-	 parade
सदृशत्व 	-	 sadRzatva 	-	 n.
  	-	 parity  [ computer ]
समत्व 	-	 samatva 	-	 n.
  	-	 parity  [ computer ]

घटक 	-	 ghaTaka 	-	 m.
  	-	 ingredient
पदार्था 	-	 padArthA 	-	 m.
  	-	 ingredients
उपस्कर 	-	  upaskara 	-	 m.
  	-	 ingredient
धातु 	-	  dhAtu 	-	 m.
  	-	 ingredient
अंश 	-	  aMza 	-	 m.
  	-	 ingredient
प्रक्षेप 	-	  prakSepa 	-	 m.
  	-	 ingredient
सार 	-	  sAra 	-	 adj.
  	-	  any ingredient
द्वीपिनख 	-	  dvIpinakha 	-	 m.
  	-	  Unguis odoratus  [ ingredient of the Mosaic incense ]
सारता 	-	  sAratA 	-	 f.
  	-	  chief ingredient
सूपाङ्ग 	-	  sUpAGga 	-	 n.
  	-	  sauce-ingredient
सम्पातवत् 	-	  sampAtavat 	-	 adj.
  	-	  containing ingredients
चक्रकारक 	-	  cakrakAraka 	-	 n.
  	-	  perfume unguis odoratus  [ ingredient of the Mosaic incense ]
सारता 	-	  sAratA 	-	 f.
  	-	  being a chief ingredient
चतुःसम 	-	  catuHsama 	-	 n.
  	-	  unguent of 4 ingredients
पञ्चामृत 	-	  paJcAmRta 	-	 adj.
  	-	  consisting of 5 ingredients
षोडशाङ्ग 	-	  SoDazAGga 	-	 adj.
  	-	  having 16 parts or ingredients
समत्रय 	-	  samatraya 	-	 n.
  	-	  equal quantity of 3 ingredients
पञ्चभद्र 	-	  paJcabhadra 	-	 adj.
  	-	  consisting of 5 good ingredients
स्नेहसार 	-	  snehasAra 	-	 adj.
  	-	  having oil for its chief ingredient
पञ्चसार 	-	  paJcasAra 	-	 adj.
  	-	  consisting of 5 parts or ingredients

Wilson

English

 घटक
m.
  (-कः)
1 A tree that produces fruit without apparent flowers.
2 A match-maker,  an agent who ascertains or invents genealogies,  and
negociates matrimonial alliances.
3 A genealogist.
E.
  घट to endeavour,  and वुन् aff.
  

Apte

English

घटक [ghaṭaka],  a.
  [घटयति घट्-णिच् ण्वुल्]

Exerting oneself,  striving for
 एते सत्पुरुषाः परार्थघटकाः स्वार्थं परित्यज्य ये Bh.*
  2.74.

Bringing about,  accomplishing.

Forming a constituent part,  constituent,  component.

कः A tree that produces fruit without apparent flowers.

A match-maker,  an agent who ascertains genealogies and negotiates matrimonial alliances.

A genealogist.

Apte 1890

English

 घटक a. [घटयति घट्-णिच् ण्वुल्] 1 Exerting oneself,  striving for
 एते सत्पुरुषाः परार्थघटकाः स्वार्थं परित्यज्य ये Bh. 2. 74. 
2 Bringing about,  accomplishing. 
3 Forming a constituent part,  constituent,  component. 
कः 1 A tree that produces fruit without apparent flowers. 
2 A match-maker,  an agent who ascertains genealogies and negotiates matrimonial alliances. 
3 A genealogist. 

Monier Williams Cologne

English

 घटक mfn.
   accomplishing,  Bhartṛ.
  ii,  66

 procuring,  iii,  57,  Sch.

 ready,  skilful,  Divyāv.
  xxx,  143

 forming a constituent part,  Jaim.
   i,  1,  5,  Sch.

 घटक m.
  a pot,  jar,  Kathās.
  lvii,  45

 a genealogist,  Kulad.
 

 a match-maker,  negotiator of matrimonial alliances,  RTL.
   p.
  377 (cf.   घट-दासी)

 a tree that produces fruits without apparent flowers,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 घटक,  अस्,  इका,  अम्,  exerting one's self
 form-
ing a constituent part,  constituting a substantial part
(अस्),  m. a tree that produces fruit without apparent
flowers
 a match-maker,  an agent,  who ascertains
or invents genealogies and negociates matrimonial
alliances,  a genealogist
 [cf. घट-दासी।]

Benfey

English

 घटक घट् + अक,  adj.
  Striving, 
Bhartṛ. 2,  66.

Hindi

घटक

Apte Hindi

Hindi

घटक
वि* - घट् -  णिच् -  ण्वुल्
"प्रयास करने वाला,  प्रयत्नशील"

घटक
वि* - घट् -  णिच् -  ण्वुल्
"प्रकाशित करने वाला,  निष्पन्न करने वाला"

घटक
वि* - घट् -  णिच् -  ण्वुल्
"सारभूत अंश बनाने वाला,  अवयव,  उपादान"

घटकः
पुं*
  - -
वह वृक्ष जिसके फूल दिखाई न देकर फल ही लगे

घटकः
पुं*
  - -
"सगाई,  विवाह तय कराने वाला,  एक अभिकर्ता जो वंशावली मिला कर विवाह- सम्बन्ध तय कराये"

घटकः
पुं*
  - -
वंशावली को जानने वाला

Shabdartha Kaustubha

Kannada

घटक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸಣ್ಣ ಕೊಡ /ಚಿಕ್ಕ ಬಿಂದಿಗೆ
निष्पत्तिः - > घट - अल्पार्थे "कन्" (५-३-८५)
प्रयोगाः - > "घटकैरिव कर्मपाशनद्धैः स्थिरकालात्मकचक्रयन्त्रनिघ्नैः"
उल्लेखाः - > याद० १५-२२
घटक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವವನು
निष्पत्तिः - > घट (चेष्टायाम्) - "ण्वुल्" (३-१-१३३)
प्रयोगाः - > "एते सत्पुरुषाः परार्थघटकाः स्वार्थान् परित्यज्य ये"
उल्लेखाः - > भर्तृ० २-६४
घटक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ತನ್ನೊಳಗೆ ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ
घटक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಘಟದಿಂದ ಹೊಳೆಯನ್ನು ದಾಟುವವನು /ಘಟದ ಆಸರೆಯಿಂದ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟುವವನು
निष्पत्तिः - > घट - "ष्ठन्" (४-४-७)
व्युत्पत्तिः - > घटेन तरति
घटक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾಲವನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ರಂಧ್ರಮಾಡಿರುವ ಘಟವನ್ನು ಬಾರಿಸುವವನು
निष्पत्तिः - > कै (शब्दे) - "कः" (३-२-४)
व्युत्पत्तिः - > घटीं कायति वादयति

L R Vaidya

English

 Gawaka {% (I) a. (f. का) %} 1. Exerting one’s self
 2. accomplishing,  bringing about,  एके सत्पुरुषाः परार्थघटकाः स्वार्थं परित्यज्य ये Bhartr.ii.74
 3. constituting a substantial part.

 Gawaka {% (II) m. %} 1. A tree that produces fruit without apparent flowers
 2. a match-maker,  an agent who negotiates matrimonial alliances
 3. a genealogist.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 ghaṭaka,  m.,  or adj.,  who or which reveals or expounds: Divy 〔442.1〕
 〔523.25〕 (in cliché cited s.v. udghaṭaka,  for which this is substituted)
 ekānta-ghaṭake śāsane (loc. abs.) MSV 〔i.237.8〕.

Indian Epigraphical Glossary

English

 ghaṭaka,  a jar (Ep. Ind.,  Vol. XIV,  p. 309).

Kridanta Forms

Sanskrit

घट् (घ꣡टँ॒ चेष्टायाम् - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् =  घटनम्
अनीयर् =  घटनीयः - घटनीया
ण्वुल् =  घटकः - घटिका
तुमुँन् =  घटितुम्
तव्य =  घटितव्यः - घटितव्या
तृच् =  घटिता - घटित्री
क्त्वा =  घटित्वा
ल्यप् =  प्रघट्य
क्तवतुँ =  घटितवान् - घटितवती
क्त =  घटितः - घटिता
शानच् =  घटमानः - घटमाना

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 घटकः,  पुं,
   (घटयति परस्परसम्बन्धादिकमिति ।घट् + णिच् + ण्वुल् ।) कुलाचार्य्यः । तस्या-स्पृश्यत्वम् । यथा,  --“वरं चाण्डालसंस्पर्शं कुर्य्यात्तु साधकोत्तमः ।तथाप्यस्पृश्यगणकं सर्व्वदा तं परित्यजेत् ॥
दूषिताः कलिकालेषु भारते विविधाः प्रजाः ।अतएव महेशानि ! सर्व्वे संसर्गदूषिताः ॥
घटकं ब्राह्मणं देवि ! संस्पर्शे यत्नतस्त्यजेत् ॥
”इति शाक्तानन्दतरङ्गिण्यां षोडशोल्लासे महिषमर्द्दिनीतन्त्रवचनम् ॥
 * ॥
 योजकः । तत्पर्य्यायः ।त्र्यक्षरः २ । इति त्रिकाण्डशेषः ॥
 तस्य लक्षणंयथा,  कुलदीपिकायाम् ।“धावको भावकश्चैव योजकश्चांशकस्तथा ।दूषकस्तावकश्चैव षडेते घटकाः स्मृताः ॥
”अन्यच्च ।“के नो विदन्ति पुरुषा पुरुषानुपूर्व्वी-मुर्व्वीतले कुलभृतां परिवर्त्तनं वा ।अत्यन्तसूक्ष्ममपि ये कुलतारतम्यंजानन्ति ते हि घटका न तु योजकाद्याः ॥
”वनस्पतिः । पुष्पेण विना यः फलति सः । इतिभूरिप्रयोगः ॥
 (घटयति योजयति परार्थहिता-दिकं साधयतीत्यर्थः । योजके,  त्रि । यथाहभर्त्तृहरिः । २ । ६६ ।“ते ते सत्पुरुषाः परार्थघटकाः स्वार्थस्यवाधेन येमध्यस्थाः परकीयकार्य्यकुशलाः स्वार्थाविरोधेनये ।ते वै मानुषराक्षसाः परहितं यैः स्वार्थतो हन्यतेये च घ्नन्ति निरर्थकं परहितं ते के न जानी-महे ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 घटक त्रि०
  घटयति घट--णिच्--ण्वुल् । १ योजके । तद्भेदाः“धावकोभावकश्चैव योजकश्चांशकस्तथा । दूषकः स्तावक-श्चैव षडेते घटकाः स्मृताः” इत्युक्ताः । “घटकं ब्राह्मणंदेवि! स्पर्शेषु यत्नतस्त्यजेत्” महिषमर्द्दिनीत० तस्यास्मृश्यतोक्ता । योजकश्च वरकन्ययोर्विवाहे योजकः,  वस्तु-मात्रयोर्योजकश्चेति द्विधा ।२ स्वविषयताव्यापकविषयताविशिष्टे “यः स्वार्थघटका-र्थस्य स्वार्थान्वयिनि बोधने । अनुकूलोबहुव्रीहिः सत्त-योरथवादिमः” शब्द० प्र० “साध्याभावाधिकरणत्वंच साध्यवत्ताग्रहविरोधिताघटकसम्बन्धेनेति साध्या-भावप्रतियोगित्वञ्च साध्यताघटकसम्बन्धेन इति चनव्यनंया० । तस्य भावः त्व घटकत्वम् स्वभिन्नत्वस्व-व्यापकत्वोभयसम्बन्धेन विषयताविशिष्टत्वे । भवति चवह्न्यभावे वह्नेर्घटकत्वम् वह्न्यभावज्ञानीयविषयतायावह्निविषयताव्याप्यत्वात् ।

Capeller

German

 घटक vollbringend,  verschaffend
 m.
  u. f.
 
°टिका = vor. m.
 

 घटक m.
  ordner. — घुणाक्षर n.
  st. m.
 

Burnouf

French

 घटक घटक m.
  (घट् au c.) agent matrimonial, 
entremetteur.
		 Arbre à fleurs stériles.

Stchoupak

French

 घटक-
 ag. qui s'applique,  accomplit,  etc. 
 m.
  pot,  jarre 
 -इका-
f.
  s. v.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.