| YouTube Channel

घट (ghaTa)

 
शब्दसागरः
English
घट r. 1st cl. (घटते) To act, to strive or endeavour. r. 10th cl. (घाटयति)
1. To unite or to put together.
2. To injure or kill.
3. To shine (इ)
घटि r. 10th cl. (घण्टयति) To shine. घट भ्वा-आ-अक-सेट् घटादि ।
घट
m.
 (-टः)
1. A large earthen water jar.
2. The sign Aquarius.
3. A
measure
see कुम्भ.
4. An elephant's frontal sinus.
5. Suspending
the breath as a religious exercise.
6. A man who makes effort or exer-
tion.
f.
 (-टा)
1. A troop of elephants assembled for martial purposes.
2. Effort, endeavour.
3. An assembly.
4. A number, a collection,
an assemblage.
f.
 (-टी)
1. The Ghari or Indian clock, a plate of
iron or mixed metal on which the hours are struck.
2. A small
water jar, a ewer.
E.
 घट् to endeavour, &c. affix अच् or अङ् and fem.
affix टाप् or ङीप्.
Capeller Eng
English
घट
m.
 jar, ewer
f.
 आ multitude, troop, ई =
m.
Yates
English
घट (टः) 1.
m.
 A large earthen water-
jar
Aquarius
elephant's frontal
sinus
suspending the breath.
f.
 टा A troop of elephants for
war
effort
assemblage. टी An
Indian clock
an ewer.
Wilson
English
घट r. 1st cl. (घटते) To act, to strive or endeavour. r. 10th cl.
(घाटयति)
1 To unite or to put together.
2 To injure or kill.
3 To shine. (इ) घटि, r. 10th cl. (घण्टयति) To shine.
घट
m.
 (-टः)
1 A large earthen water jar.
2 The sign Aquarius.
3 A measure: see कुम्भ.
4 An elephant's frontal sinus.
5 Suspending the breath as a religious exercise.
6 A man who makes effort or exertion.
f.
 (-टा)
1 A troop of elephants assembled for martial purposes.
2 Effort, endeavour.
3 An assembly.
4 A number, a collection, an assemblage.
f.
 (-टी)
1 The Gharī or Indian clock, a plate of iron or mixed metal on
which the hours are struck.
2 A small water jar, a ewer.
E.
 घट to endeavour, &c. affixes अच् or अङ्, and fem. affix टाप्
or ङीप्.
Apte
English
घटः [ghaṭḥ], [घट-अच्]
A large earthen water-jar, pitcher, jar, watering-pot
आकाशमेकं हि यथा घटादिषु पृथग्भवेत्
Y.*
 3.144
कूपे पश्य पयोनिधावपि घटो गृह्णाति तुल्यं जलम्
Bh.*
 2.49.
The sign Aquarius of the zodiac (also called कुम्भ).
An elephant's frontal sinus.
Suspending the breath as a religious exercise.
A measure equal to 2 droṇas.
A part of a column
स्तम्भं विभज्य नवधा वहनं भागो घटो$स्य भागो$न्यः Bṛi.
S.*
 53.29.
A border.
A peculiar form of a temple
Bṛi.
S.*
 56.18, 26.
The head
'घटः समाधिभेदे ना शिरः कूटकटेषु च' Medinī
Mb.
 * 1.155.38.
Comp.
 -आटोपः covering for a carriage or any article of furniture. -उदरः
N.
 of Gaṇeśa
घटोदरः शूर्पकर्णो गणाध्यक्षो मदोत्कटः
Ks.*
 55.165. -उद्भवः, -जः, -योनिः, -संभवः epithets of the sage Agastya. -ऊधस्
f.
 (forming घटोध्नी) a cow with a full udder
गाः कोटिशः स्पर्शयता घटोध्नीः
R.*
 2.49. -कञ्चुकि
n.
 a rite practised by Tāntrikas and Śāktas (in which the bodices of different women are placed in a receptacle (घट) and the men present at the ceremony are allowed to take them out one by one and then cohabit with the woman to whom each bodice belongs)
Āgamapr.
कर्परः
N.
 of a poet.
a piece of a broken jar, pot-sherd
जीयेय येन कविना यमकैः परेण तस्मै वहेयमुदकं घट- कर्परेण Ghāṭ.22. -कारः, -कृत्
m.
 a potter
Bṛi.
S.*
 15. 1
16.29. -ग्रहः a water-bearer. -दासी a procuress
cf.
 कुम्भदासी. -पर्यसनम् the ceremony of performing the funeral rites of a patita or apostate (who is unwilling to go back to his caste
&c.
 ) during his very life-time. -भवः, -योनिः Agastya. -भेदनकम् an instrument used in making pots. -राजः a water-jar of baked clay. -स्थापनम् placing a water-pot as a type of Durgā for nine days (नवरात्रम्).
Apte 1890
English
घटः [घट अच्] 1 A large earthen water-jar, pitcher, jar, watering-pot
कूपे पश्य पयोनिधावपि घटो गृह्णाति तुल्यं जलं Bh. 2. 49.
2 The sign Aquarius of the zodiac (also called कुंभ).
3 An elephant's frontal sinus.
4 Suspending the breath as a religious exercise.
5 A measure equal to 20 droṇas.
6 A part of a column.
7 A border.
8 A peculiar form of a temple.
Comp.
आटोपः covering for a carriage or any article of furniture.
उद्भवः,
जः,
योनिः,
सं भवः epithets of the sage Agastya.
ऊधस् f. (forming घटोध्नी) a cow with a full udder
गाः कोटिशः स्पर्शयता घटोध्नीः R. 2. 49.
कर्परः {1} N. of a poet. {2} a piece of a broken jar, pot-sherd
जीयेय येन कविना यमकैः परेण तस्मै वहंयमुदकं घटकर्परेण Ghaṭ. 22.
कारः,
कृत् m. a potter.
ग्रहः a water-bearer.
दासी a procuress
cf. कुंभदासी.
पर्यसनं the ceremony of performing the funeral rites of a patita or apostate (who is unwilling to go back to his caste &c.) during his very life-time.
भेदनकं an instrument used in making pots.
राजः a water-jar of baked clay.
रथापनं placing a water-pot as a type of Durgā.
Monier Williams Cologne
English
घट
mfn.
 intently occupied or busy with (loc. ),
Pāṇ.
 v, 2, 35
=
 घटा यस्यास्ति g. अर्श-आदि
घट
m.
 a jar, pitcher, jug, large earthen water-jar, watering-pot,
Mn.
 viii, xi
Yājñ.
 iii, 144
AmṛtUp.
MBh.
&c.
the sign Aquarius,
VarBṛS.
a measure
=
 1 Droṇa (or
=
 20 Droṇas,
W.
 ), Aṣṭāṅg. v, 6, 28
ŚārṅgS.
 i, 28
the head,
MBh.
 i, 155, 38, Sch.
a part of a column,
VarBṛS.
 liii, 29
a peculiar form of a temple, lvi, 18 and 26
an elephant's frontal sinus,
L.
a border,
L.
(= कुम्भ॑) suspending the breath as a religious exercise,
L.
(along with कर्पर
cf.
 -कर्पर)
N.
 of a thief,
Kathās.
 lxiv, 43
Monier Williams 1872
English
घट, अस्, आ, अम्, exerting one's self, intently
occupied or busy with
(अस्), m. a jar, pitcher, jug,
large earthen water-jar, ewer, watering-pot
an attri-
bute of the nineteenth Arhat of the Jainas (?)
the sign of the zodiac Aquarius
a measure equal to
1 Droṇa, or (according to other authorities) equal to
20 Droṇas
a part of a column
a peculiar form of
a temple
an elephant's frontal sinus
a border
suspending the breath as a religious exercise [cf.
कुम्भ]
(आ), f. effort, endeavour, an assembly
a
number, a collection, an assemblage
a troop of
elephants assembled for martial purposes
(ई), f. a
small water-jar, a ewer (in this sense also घटि, इस्,
f.)
a period of time = 24 minutes
the Gharī or
Indian clock, a plate of iron or mixed metal on
which the hours are struck
[cf. कुम्भ and दुर्-
घट।]
—घट-कर्पर, अस्, m. the fragments of
a pot
N. of the author of a highly artificial poem,
which is also called घट-कर्परम्, n., (according
to other authorities the title of the poem is Yamaka-
kāvya)
the poet Ghaṭa-karpara appears among the
nine gems of king Vikramāditya.
—घट-कार, अस्,
m. or घट-कृत्, त्, m. a potter.
—घट-ग्रह,
अस्, आ, अम्, who or what takes a water-pot, a water-
bearer.
—घट-दासी, f. a bawd or procuress.
—घ-
ट-प्रक्षयण, अस्, m., N. of a man.
—घट-
भव = घटोद्भव (?).
—घट-भेदनक,
अस् or अम् (?), m. or n. (?), an instrument used in
making pots.
—घट-योनि, इस्, m. an epithet of
the sage Agastya, q. v. (born in a water-jar).
—घट-
राज, अस्, m. a large water-jar of baked clay.
—घट-
सृञ्जय, आस्, m. pl., N. of a people.
—घट-
स्थापन, अम्, n. placing a water-pot as a type of
Durgā, an essential part of various Tāntrika cere-
monies.
—घटाटोप (°ट-आट्°), अस्, m. a covering
for a carriage or any article of furniture.
—घटाभ
(°ट-आभा), अस्, m., N. of a Daitya.
—घटिन्-
धम, अस्, आ, अम्, (घटिन् = घटिम् = घटीम्),
one who blows into a jar or pot
(अस्), m. a potter.
—घटिन्-धय, अस्, आ, अम्, one who drinks
a pitcherful.
—घटी-कार, अस्, m. a potter.
—घटी-ग्रह, अस्, आ, अम्, who or what takes a
small jar &c.
(अस्), m. a water-carrier.
—घटी-
यन्त्र, अम्, n. (occasionally, to suit the metre,
घटि-यन्त्र), the rope and bucket of a well, or
any machine for raising water
[cf. अर-घट्ट and
अर-घट्टक।]
—घटोत्कच (°ट-उत्°), अस्, m., N.
of a Rākṣasa, son of Bhīma or Bhīma-sena and of the
Rākṣasī Hiḍimbā, slain by Karṇa
N. of a Gupta
king.
—घटोत्कचान्तक (°च-अन्°), अस्, m. ‘the
slayer of Ghaṭotkaca, ’ epithet of Karṇa, natural
brother of the Pāṇḍavas.
—घटोदर (°ट-उद्°),
अस्, m., N. of an attendant of Varuṇa, also of a
Rākṣasa and of a Daitya
[cf. कुम्भोदर।]
—घटोद्भव (°ट-उद्°), अस्, m. an epithet of
Agastya, q. v.
—घटोध्नी (°ट-ऊध्°), f. a cow
with a full udder
[see ऊधस्, पीनोध्नी, &c.
Gram. 778.]
Macdonell
English
घट ghaṭ-a,
a.
 zealous, active (in, lc.)
m.
 🞄jar, pitcher, pot: -ka,
a.
 performing, promoting
🞄procuring
m.
 pot, jar, pitcher
-karpara,
m.
 N. of a poet
n.
 title of a poem 🞄composed by him
potsherd
-kāra, -kṛt,
m.
 🞄potter.
Benfey
English
घट घट् + अ,
m.
I.
adj.
 Active,
Pañc. ii. d. 74.
II.
m.
1. A jar, Man.
11, 183 (184).
2. The Aquarius of the
zodiac, Mārk. P. 12, 22 (change घटी
to घटः).
III.
f.
 टा,
1. A multitude,
Bhāg. P. 3, 17, 6.
2. A troop of ele-
phants assembled for martial purposes,
Rājat. 1, 369.
IV.
f.
 टी, A jar, Prab.
22, 18.
--
Comp.
दुस्-,
adj.
 difficult,
Rājat. 4, 364.
Hindi
Hindi
पॉट
Apte Hindi
Hindi
घटः
पुं*
 - घट् - अच्
"मिट्टी का मटका, घड़ा, मर्तबान, पानी देने का पात्र"
घटः
पुं*
 - घट् - अच्
कुम्भ राशि
घटः
पुं*
 - घट् - अच्
हाथी का मस्तक
घटः
पुं*
 - घट् - अच्
कुम्भक प्राणायाम
घटः
पुं*
 - घट् - अच्
२० द्रोण के बराबर तोल
घटः
पुं*
 - घट् - अच्
स्तम्भ का एक अंश
घटः
पुं*
 - घट्+अच्
सिर
घटः
पुं*
 - घट्+अच्
मिट्टी का जलपात्र
घटः
पुं*
 - घट्+अच्
कुम्भराशि
Shabdartha Kaustubha
Kannada
घट - चेष्टायाम् (भ्वा० आत्म० अक० से०) घटते ।
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಕೆಲಸ ಮಾಡು /ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗು
प्रयोगाः - > "घटेत सन्ध्यादिषु यो गुणेषु लक्ष्मीर्न तं मुञ्चति चञ्चलापि"
उल्लेखाः - > भट्टि० १२-२६
घट - चेष्टायाम् (भ्वा० आत्म० अक० से०) घटते ।
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಸೇರು /ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದು
प्रयोगाः - > "अस्मिन् समाजे बहुषु भ्रमन्तो भैमी किमास्मासु घटिष्यतेऽसौ"
उल्लेखाः - > नैष० १०-४७
घट - सङ्घाते (चुरा० उभ० सक० से०) घाटयति-ते ।
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಸೇರಿಸು /ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸು
घट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೊಡ /ಬಿಂದಿಗೆ
निष्पत्तिः - > घट (चेष्टायाम्) - "अच्" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > घटते
प्रयोगाः - > "पयसा परिपूरितौ घटौ परिपश्यन् पथि पाकशासनिः"
उल्लेखाः - > चं० भा०
घट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮನೆಗೆ ಆಧಾರವಾದ ಸ್ತಂಭದ ಒಂದು ಭಾಗ
प्रयोगाः - > "स्तम्भं विभज्य नवधा वहनं भागो घटोऽस्य भागोऽन्यः । पद्मं तथोत्तरोष्ठं कुर्याद्भागेन भागेन ॥"
उल्लेखाः - > बृहत्सं० ५३-२९
घट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆನೆಯ ಕುಂಭಸ್ಥಳ
घट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯೋಗಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿಯ ಒಂದು ಭೇದ
विस्तारः - > "घटस्त्विभशिरःकूटे समाधिकुम्भयोः" - हेम० ।
घट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ೨೦ ದ್ರೋಣಗಳ ಅಳತೆ
घट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುಂಭ /ರಾಶಿ
प्रयोगाः - > "कुम्भो घटो जलधरः हृद्रोग इति कीर्तितः ।" सिंहो वा यदि गोघटे गतनरः सर्वार्थसिद्धिं लभेत्" ।
उल्लेखाः - > २)समयप्र०
घट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುಂಭಕವೆಂಬ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ
L R Vaidya
English
Gawa {% m. %} 1. A large earthen water-jar, a pitcher, M.viii.319, Yaj.iii.144
2. the sine Aquarius of the zodiac, otherwise called कुंभ
3. an elephant’s front-sinus
4. suspending the breath as a religious exercise
5. a measure equal to 20 droṇas.
Bopp
Latin
घट m. (ut videtur, a r. घट् s. अ) magna hydria fictilis.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
करीर
पु
करीर, वृक्षभेद, घट, वंशाङ्कुर
वृक्षभेदे करीरः स्याद् घटे वंशाङ्कुरेऽपि च ॥ ६ ॥
verse 2.1.1.6
page 0008
Lanman
English
ghaṭa, m. a jar.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 घट्
मूलधातुः:
 घट
धात्वर्थः:
 चेष्टायाम्
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 अकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 आत्मनेपदी
रूपम्:
 घटते
धातुः:
 घट्
मूलधातुः:
 घट
धात्वर्थः:
 भाषायाम्, संघाते च
गणः:
 चुरादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 उभयपदी
रूपम्:
 घाटयति-ते
धातुप्रदीपः
Sanskrit
घटँ घट चेष्टायाम्
- घटते । जघटे । घटयति । अघटि । अघाटि । घाटं । घाटं, घटं । घटम् । घटा ।उद्घाटयतीति । घट सङ्घात इत्यस्य चौरादिकस्य रूपम् ।। 766 ।।
घटँ घट संघाते
- घाटयति उदघाटनम् (27) अन्यत्र घटते घटयति 184
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
घट , Z. 11 lies 3. statt 2. घटाम् अट् sich rechtfertigen lassen, Bhadrab. 4, 92, 94.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
वृषो गजोऽश्वः प्लवगः क्रौञ्चोऽब्जं स्वस्तिकः शशी ।
मकरः श्रीवत्सः खड्गी महिषः सूकरस्तथा ॥ ४७ ॥
श्येनो वज्रं मृगश्छागो नन्द्यावर्तो घटोऽपि च ।
कूर्मो नीलोत्पलं शङ्खः फणी सिंहोऽर्हतां ध्वजाः ॥ ४८ ॥
-wordlist-
तीर्थङ्करचिह्न (पुं), वृष (पुं), गज (पुं), अश्व (पुं), प्लवग (पुं), क्रौञ्च (पुं), अब्ज (क्ली), स्वस्तिक (पुं), शशिन् (पुं), मकर (पुं), श्रीवत्स (पुं), खड्गिन् (पुं), महिष (पुं), शूकर (पुं), श्येन (पुं), वज्र (क्ली), मृग (पुं), छाग (पुं), नन्द्यावर्त (पुं), घट (पुं), कूर्म (पुं), नीलोत्पल (क्ली), शङ्ख (पुं), फणिन् (पुं), सिंह (पुं)
--source--
पाटकस्तु तदर्धे स्यादाघाटस्तु घटोऽवधिः ।
अन्तोऽवसानं सीमा च मर्यादापि च सीमनि ॥ ९६२ ॥
-wordlist-
पाटक (पुं), आघाट (पुं), घट (पुं), अवधि (पुं), अन्त (पुं), अवसान (क्ली), सीमा (स्त्री), मर्यादा (स्त्री), सीमन् (स्त्री)
--source--
स्थाल्युखा पिठरं कुण्डं चरुः कुम्भी घटः पुनः ।
कुटः कुम्भः करीरश्च कलशः कलसो निपः ॥ १०१९ ॥
-wordlist-
स्थाली (स्त्री), उखा (स्त्री), पिठर (क्ली), कुण्ड (क्ली), चरु (पुं), कुम्भी (स्त्री), घट (पुंस्त्री), कुट (पुंस्त्री), कुम्भ (पुं), करीर (पुंक्ली), कलश (त्रि), कलस (त्रि), निप (पुंक्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
घट
घट, करीर, कलश, कुट, कुम्भ, निप, कर्करी, करक, वर्धनी, गलन्तिका, गर्गरी, मन्थनी, मणिक, अलिञ्जर
घटः करीरः कलशः कुटः कुम्भो निपः स्मृतः ॥ ३१६ ॥
कर्करी करकः प्रोक्तो वर्धनी च गलन्तिका ।
गर्गरी मन्थनी प्रोक्ता मणिकः स्यादलिञ्जरः ॥ ३१७ ॥
verse 2.1.1.316
page 0038
पुराणम्
English
घट / GHAṬA. An urban area in ancient india. (bhīṣma Parva, Chapter 9, Verse 63).
घट / GHAṬA. A notorious thief. He had a friend called karpara. They were jointly known as Ghāṭakarparas. Once both the friends went to commit theft. Leaving ghaṭa at the door-steps karpara entered the chamber of the princess who after enjoying sexual pleasures with him gave him some money asking him to repeat such visits in future. karpara told ghaṭa all that had happened and handed over to him the money which the princess had given him. karpara went again to the princess. But, owing to the weariness caused by the night's enjoyment both the princess and he slept till late in the morning. Meantime the palace guards found out the secret and took the lovers into custody. karpara was sentenced to death and led out to be hanged. ghaṭa was present on the spot and karpara asked him secretly to save the princess. Accordingly ghaṭa, without anybody knowing about it, took the princess over to his house.
The King ordered enquiries about the absence of the princess. Under the natural presumption that some relation or other of karpara alone might have carried away his daughter the King ordered the guards of Karpara's corpse to arrest anybody who approached the corpse and expressed grief. ghaṭa came to know of this secret order of the King. Next day evening ghaṭa posing himself as a drunkard and with a servant disguised as(1. According to certain Purānas Ghaṇṭākarṇas are two individuals, ghaṇṭa and karṇa. The term ghaṇṭākarṇa--singular number-is used because the brothers were inseparable from each other.) a woman walking in front and with another servant carrying rice mixed with dhatūrā (a poisonous fruit) following him came to the guards keeping watch over Karpara's body. ghaṭa gave the poisoned rice to the guards who after eating it swooned under the effect. ghaṭa used the opportunity to burn the corpse of karpara there itself. After that ghaṭa disappeared.
The King then deputed new guards to watch over the funeral pyre of karpara as he anticipated some one to come to pick his charred bones from the pyre. But, ghaṭa put the guards into a swoon by a mantra he had learned from a sannyāsin and went away with the bones of his friend.
Realising now that further stay there was not safe ghaṭa left the place with the princess and the sannyāsin. But, the princess, who had already fallen in love with the sannyāsin poisoned ghaṭa to death.
अमरकोशः
Sanskrit
Word: घटः
Root: घट
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ pot
Shloka(s):
2|9|31|2 ► पिठरः स्थाल्युखा कुण्डं कलशस्तु त्रिषु द्वयोः॥ (वैश्यवर्गः)
2|9|32|1 ► घटः कुटनिपावस्त्री शरावो वर्धमानकः। (वैश्यवर्गः)
3|3|134|2 ► कुम्भौ घटेभमूर्धांशौ डिम्भौ तु शिशुबालिशौ॥ (नानार्थवर्गः)
3|3|174|1 ► वंशाङ्कुरे करीरोऽस्त्री तरुभेदे घटे च ना। (नानार्थवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|9|31|2 ⇢ कलशः (कलश) (पुं) ⇒ jar, dish, churn, pitcher, water-pot, butter-tub, particular measure, round pinnacle on the top of a temple
➠ 2|9|31|2 ⇢ (कलश) (स्त्री) ⇒ jar, dish, churn, pitcher, water-pot, butter-tub, particular measure, round pinnacle on the top of a temple
➠ 2|9|31|2 ⇢ कलशम् (कलश) (नपुं) ⇒ jar, dish, churn, pitcher, water-pot, butter-tub, particular measure, round pinnacle on the top of a temple
➠ 2|9|32|1 ⇢ घटः (घट) (पुं)
➠ 2|9|32|1 ⇢ कुटः (कुट) (पुं) ⇒ ax, tree, fort, hammer, mountain, stronghold, mallet for breaking small stones
➠ 2|9|32|1 ⇢ निपः (निप) (पुं) ⇒ lord, chief, water-jar, protecting, Kadamba tree [Nauclea Cadamba - Bot.]
➠ 2|9|32|1 ⇢ निपम् (निप) (नपुं) ⇒ lord, chief, water-jar, protecting, Kadamba tree [Nauclea Cadamba - Bot.]
➠ 3|3|134|2 ⇢ कुम्भः (कुम्भ) (पुं) ⇒ jar, ewer, bully, pitcher, water-pot, small water-jar, measure of grain, flash or fancy man, paramour of a harlot, particular part of a bed, sign of the zodiac Aquarius, root of a plant used in medicine, urn in which the bones of a dead person are collected, closing the nostrils and mouth so as to suspend breathing [yogic exercise], frontal globe or prominence on the upper part of the forehead of an elephant
➠ 3|3|134|2 ⇢ (कुम्भ) (स्त्री) ⇒ jar, ewer, bully, pitcher, water-pot, small water-jar, measure of grain, flash or fancy man, paramour of a harlot, particular part of a bed, sign of the zodiac Aquarius, root of a plant used in medicine, urn in which the bones of a dead person are collected, closing the nostrils and mouth so as to suspend breathing [yogic exercise], frontal globe or prominence on the upper part of the forehead of an elephant
➠ 3|3|134|2 ⇢ कुम्भम् (कुम्भ) (नपुं) ⇒ jar, ewer, bully, pitcher, water-pot, small water-jar, measure of grain, flash or fancy man, paramour of a harlot, particular part of a bed, sign of the zodiac Aquarius, root of a plant used in medicine, urn in which the bones of a dead person are collected, closing the nostrils and mouth so as to suspend breathing [yogic exercise], frontal globe or prominence on the upper part of the forehead of an elephant
➠ 3|3|174|1 ⇢ करीरः (करीर) (पुं) ⇒ cricket, water-jar, small grasshopper, fruit of karira tree [Capparis aphylla - Bot.]
Related word(s):
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ पाकस्थानम्
परा_अपरासंबन्धः ➡ महाकुम्भः
उपाधि ➡ गार्हिकोपकरणम्
उपजीव्य_उपजीवक_भावः ➡ कुम्भकारः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
घट, क हिंसे । संघाते । द्युतौ । इति कविकल्प-द्रुमः ॥
(चुरां-परं-सकं-अकंच-सेट् ।) क, घाट-यति कवाटं द्वारि जनः संयोजयतीत्यर्थः ।इति दुर्गादासः ॥
घट, इ कि द्युतौ । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(चुरां-पक्षे भ्वां-परं-अकं-सेट् ।) इ, भावे घण्ट्यते ।कि, घण्टयति घण्टति । द्युतिर्दीप्तिः । द्युत्यर्थत्वेनपाक्षिकचुरादित्वे सिद्धे कि करणमर्थान्तरेऽपिपाक्षिकचुरादित्वार्थम् । तथाच, --“क्रियावाचित्वमाख्यातुं प्रसिद्धोऽर्थः प्रदर्शितः ।प्रयोगतोऽन्ये मन्तव्या अनेकार्था हि घातवः ॥
”इति वोपदेवः ॥
प्रसिद्धाथ कथयितुं धातूनां प्रसिद्धोऽर्थः प्रद-र्शितः । किन्तु महाकविप्रयोगं दृष्ट्वान्येऽप्यर्थामन्तव्याः हि यस्मात् धातवोऽनेकार्था भवन्ती-त्यर्थः । तेन हिंसास्तुत्योः पठितस्यापि शंसतेःकथनार्थत्वे न मे ह्रिया शंसति किञ्चिदीप्सित-मिति रघौ कथयतीत्येवार्थः । एवं दीप्तिपठित-स्यापि तर्कधातोर्वितर्कणार्थत्वे तर्कयत्यन्यगुणंसुधीरित्यादिः । इति दुर्गादासः ॥
घट, ष ङ म चेष्टे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(भ्वां-आत्मं-अकं-सेट् ।) ष, घटा । ङ, घटतेपठितुं शिष्यः । म, घटयति । घटतीति घटोज्ञेयो नाघटन् घटतामियादिति तु घटते घटःपचादित्वादन् । ततो घट इवाचरतीति क्वौसाध्यम् । इति दुर्गादासः ॥
(यथा, भट्टिः ।१२ । २६ ।“घटेत सन्ध्यादिषु यो गुणेषुलक्ष्मीर्न तं मुञ्चति चञ्चलापि ॥
”)
घटः,
पुं,
 (घटते मृदादिसङ्घातैः जलादिग्रहणायइत्यर्थः । घट् + पचाद्यच् ।) कलसः । इत्यमरः ।२ । ९ । ३२ ॥
(यथा, मनुः । ८ । ३१९ ।“यस्तु रज्जुं घटं कूपाद्धरेद्भिन्द्याच्च यः प्रपाम् ।स दण्डं प्राप्नुयान्माषं तच्च तस्मिन् समाहरेत् ॥
”)तस्य परिमाणं कलशशब्दे द्रष्टव्यम् ॥
समाधि-भेदः । (घटस्थवारिवत् निश्चलत्वात्तथात्वम् ।)स तु कुम्भकम् । इभशिरः । (आकृतिसादृश्या-त्तथात्वम् ।) कूटकुटः । इति मेदिनी । टे । ७ ॥
कुम्भराशिः । यथा, --“सिंहे वा यदि गोघटे गतनरः सर्व्वार्थसिद्धिं लभेत् ।”इति समयप्रदीपः ॥
द्रोणपरिमाणम् । इतिवैद्यकपरिभाषा ॥
(अस्य पर्य्याया यथा, --“चतुर्भिराढकैर्द्रोणः कलशोनल्वणोर्म्मलः ।उन्मानश्च घटो राशिर्द्रोणपर्य्यायसंज्ञितः ॥
”इति शार्ङ्गधरे पूर्व्वखण्डे प्रथमेऽध्याये ॥
“कंसश्चतुर्गुणो द्रोणः अर्म्मणोनल्वणञ्च तत् ।स एव कलशः ख्यातो घट उन्मान मेवच ॥
”इति चरके कल्पस्थाने द्वादशेऽध्याये ॥
)कुम्भपरिमाणम् । यथा, --“दशद्रोणो भवेत् खारी कुम्भस्तु द्रोणविंशतिः ।”इति प्रायश्चित्ततत्त्वे कात्यायनः ॥
(योगावस्थाभेदः । यथा, हटयोगप्रदीपिकायाम् ।४ । ६९ ।“आरम्भश्च घटश्चैव यथा परिचयोऽपि च ।निष्पत्तिः सर्व्वयोगेषु स्यादवस्थाचतुष्टयम् ॥
”एतदवस्थायां किं स्यात्तदाह तत्रैव । ४ । ७२-७३ ।“द्बितीयायां घटीकृत्य वायुर्भवति मध्यगः ।दृढासनो भवेद्योगी ज्ञानी देवसमस्तदा ॥
विष्णुग्रन्थेस्ततो भेदात् परमानन्दसूचकः ।अतिशून्ये विमर्द्दश्च भेरीशब्दस्तथा भवेत् ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
घट चेष्टायां
भ्वा०
 आत्म० अक० सेट् घटादि । घटते अघ-टिष्ट जघटे घटमानः । षित् अङ् घटा । “घटस्व पर-या शक्त्या मुञ्च त्वमपि सायकान्” भा० व० १५८१श्लो० । “कदाचित् तस्य वृद्धस्य घटमानस्य यत्नतः”१०४७३ श्लो० । “प्रागेव मरणात्तस्माद् राज्यायैव घटा०महे” १३८१ श्लो० । “अङ्गदेन समं योद्धुमघटिष्टनरान्तकः” भट्टिः । णिच् योजने
सक०
 मित्त्वात् ह्रस्वःघटयति । अजीघटत् त “अनेन भैभीं घटयिष्यतोवि-धेः” नैष० । “अन्यथा घटयिष्यामि” शकु० । “इत्थंनारीर्धटयितुमलं कामिभिः काममासः” माघः ।उद् + घटि--आवरणनिवारणे निरावरणकरणे । “द्वारेपुरस्योद्घटितापिधाने” कुमा० ।प्र + प्रारम्भे “ततः प्रजघटे युद्धम्” भट्टिः ।वि + वियुक्तो अक० “ततोविजघटे शैलैः” भट्टिः । “कार्य्यमुद्घाटितं क्वापि मध्ये विजघटे यतः” हितो० ।“विघटितास्तृष्णालताग्रन्थयः” प्रबो० । णिच्--वियो-जने
सक०
 विघटयति ते ।सम् + सम्यक्श्लेषे संयोगे अक० । संघटते संयुज्यते इत्यर्थःणिच् संयोजने
सक०
 संघटयति--संयोजयतीत्यर्थः ।
घट हिंसे
सक०
 संघाते अक०
चु०
उभ०
 सेट् । घाटयति--तेअजीघटत्--त । घाटा ।उद् + निरावरणे उद्घाटयति द्वारम् “उद्घाटिनी कुञ्जिका”मृच्छक० । “उन्मादः स्वयमुद्घाटितेऽथ पिहिते स्वयंकुलविनाशः” वृ० स० ५३ अ० ।
घट द्यु तौ वा
चु०
उभ०
 पक्षे
भ्वा०
पर०
 अक० सेट् । घाट-यति ते घटति । अजीघटत-त अघाटीत् अघटीत् ।
घट शब्दकरणे चुरा०
उभ०
 अक० सेट् इदित् । घण्टयतिते अजघण्टत् त । घण्टा निघण्टुः ।
घट
पु०
 घटते अच् । कम्बुग्रीवादिमति पृथुबुध्नोदराकृतियुक्तंपदार्थे अमरः कुम्भतुल्यनिश्चलताहेतुत्वात् प्राणायाम-भेदे २ कुम्भके । ३ हस्तिकुम्भ च मेदि० । “कुम्भस्तु द्रो-णविंशतिः” कात्यायनोक्ते द्रोणविंशतिपरिमाणेइति शब्दक० । तच्चिन्त्यम् कुम्भशब्दस्यैव तदर्थे परि-भाषितत्वात् तदर्थकशब्दमात्रस्य तत्रापरिभाषितत्वाच्च ।वैद्यकोक्तद्रोणपरिमाणार्थकतापि तत्रोक्ता चिन्त्या तत्रकुम्भशब्दस्यैव परिभाषितत्वात् । ४ कुम्भराशौ “हरिःकीटघटेन च” ज्यो० त० पताकीवेधे
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
घटँ घट चेष्टायाम्
- (अर्थविवरणम्) चेष्टा ईहा
घटते घटितम् घटादयो मितः (1553) इति मित्त्वान्मितां ह्रस्वः (6492) घटयति घटनः इह येऽन्यत्र पठितास्तेषां यो ऽर्थ उपात्तस्तत्रैव मित्त्वम्, येऽत्रैव पठ्यन्ते तेषां सामान्येन, अनेकार्थत्वात् अतो विघटयतीति चेष्टाभावेऽपि ह्रस्वः कथम्-कमलवनोद्घाटनं कुर्वते ये (सूर्यशतक 2) प्रविघातयिता ससुत्पतन् हरिदश्वः कमलाकरानिव (किरात 246) चुरादौ चट स्फुट घट च हन्त्यर्थाश्च (द्र0 धा0 सू0 10169) इति घटिर्नान्ये मितोऽहेतौ च (धा0 सू0 1080) इत्यमित् ज्ञपादयो (द्र0 धा0 सू0 1075-79) येऽधीतास्तेभ्योऽन्ये स्वार्थणिचि न मित इत्यर्थः, तेन शम लक्ष आलोचने (धा0 सू0 10143) निशामयते, अम रोगे (धा0 सू0 10166) आमयतीत्यादि सिद्धम् चटादयस्त्रयो हन्त्यर्थवृत्तयो णिचमुत्पादयन्तीति तु दर्शन एभ्यो घञन्तेभ्यो णिच्, इत्थञ्च उन्नामिताखिलमहीधरकन्धरस्य तथा चौरस्योत्काथयति इति सिद्धम् संक्रामयतीति तु संक्रामन्तं करोतीति (द्र0 धा0 सू0 10297) इति णिच् क्षपयित्वा घनसम्पदमम्बुशोषः कृतः सवित्रा तथा भेषजक्षपिताऽङ्गानां च इत्यविगानात् क्षपिश्चुरादौ अदन्तो अभ्यूह्यः चिण्णमुलोदीर्घोऽन्यतरस्याम् (6493) अघाटि अघटि, घाटं घाटम्, घटं घटम्, अभिधानलक्षणत्वात् कृतण्यन्ताण् णमुल् घटादीनां षित्त्वात् (द्र0 धा0 सू0 1522) षिद्भिदादिभ्योऽङ् (33104) घटा, शकधृष (3465) इति तुमुन्-घटते भोक्तुम् घटः इह घटादौ केऽप्यत्रैव पठिताः प्रकृत्यादिविषयाः न्याय्यविकरणाश्च अन्ये तु स्वस्थानोक्तकार्यभाजः पित्त्वमित्त्वार्थमनूद्यन्त इति यथायथमुत्प्रेक्ष्यम् 741
घटँ घट च
169। हन्त्यर्थाः चट स्फुट घट च हन्त्यर्थाः, - एते हन्त्यर्थे णिचमुत्पादयन्ति उच्चाटयति, आस्फोटयति, विघाटयति अन्ये तु चट इति आस्फोटने चुरादिरिति व्याख्यन्, अन्यत्र भ्वादिः उच्चटयति केचित्तु हन्त्यर्थाः स्वार्थे चेत्याहुः घाटयति, तोडयति, गणान्तरापाठाद् वेति-तुदति (61) इत्थं तु दौ हिंसार्थपाठ आत्मनेपदार्थ घट संघाते इति दुर्गः संघाटयति घटेर्भ्वादौ (1510) द्युतार्थस्तङर्थो मित्संज्ञार्थश्च पाठः 189
धातुवृत्तिः
Sanskrit
घटँ घट (अर्थः) चेष्टायाम्
एतदादयस्त्वकारान्ता उदात्ता अनुदात्तेतः षितश्च, तत्फलं घटेत्यादौ "षिद्भिदादिभ्योङ्'' इत्यङ् घटादयः फणान्ता मितः, तत्फलं तत्रतत्र दर्शयिष्यते ( घटते जघटे घटितेत्यादि जिघटिषते जाघठ्यते जाघट्टि घटयति अजीघटत् ) मित्त्वात् "भितां ह्रस्व'' इति णावुपधाह्रस्वः, यदा तु ण्यन्ताच्चिण्णमुलौ तदा ( सूत्रम्) चिण्णमुलोर्दीर्घोन्यतरस्याम् (इति सूत्रम्) इति चिण्णमुल्परे णौ मितामुपधाया वा दीर्घशासनात् ( अघाटि अघटि घाटम् 2 घटम् 2 ) इति भवति अमितस्तु वृद्धिरेव ण्यन्तात्स्यादिषु चिण्वदिढ्यपि वा दीर्घः ( घटिष्यते घाटिष्यते अघाटिष्यत अघटिष्यत अघाटिषाताम् अघटिषाताम् घाटिषीष्ट घटिषीष्ट घाटिता टिता ) चिण्ण्वदिटोसिद्धत्वात् "णेरनिटि'' इति णिलोपः चिण्वदिडभावे गुणायादेशयोःकृतयोः (घटयिष्यत इत्यादि) कर्मकर्त्तर्यप्येवम् लुङ्येकवचने तु "णिश्चि'' इति यक्चिणोर्निषेधादङि (अजीघटत स्वयमेवेति) भवति "अंवः कर्मकतृर्तरि'' इति चिण्विकल्पस्य ण्यन्ते न विषय इति प्रागेवोक्तम् "घटादयो मितः'' इति गणनिर्देशेन विधीयमानत्वान्मित्त्वस्य यङ्लुक्यभावात् न हस्वो नापि दीर्धविकल्प इति (जाघाटयति अजाघटीत्यादि) भवति(घटी) अजन्तत्त्वात्"जातेरस्त्रीविषयात्'' इति ङीष् ( घटना ) "घटिवन्दिविदिभ्यश्च'' इति युच् (घटिका ) "क्वुन् शिल्पिसंज्ञयोः'' इति क्वुन् अपरे गणान्तराधीता इह पठ्यन्ते तेषामिहोपात्त एवार्थे मित्त्वं, ये त्वपूर्वाः पठ्यन्ते तेषामुपात्ते वानुपात्ते वार्थे मित्त्वं, तदुक्तं बोधन्यासे, केचिदिहैव पठ्यन्ते तेषामुपसर्गादिना अर्थान्तरेऽपि सानुबन्धत्त्वं यथा ( विघटयतीति, ) अपरे गणान्तराधीता इह पठ्यनते तेषामर्थेन नियंमः यथा स्मृचिन्तायामन्यत्र पठितो ऽत्र स्मृ आध्याने, आध्यानमुत्कण्ठापूर्वकस्मरणम् ( स्रयति अन्यत्र स्मारयति ) अत्र तरङ्गिण्यामपीदमेवार्थतत्त्वं स्थितम् घाटयतीति घट सङ्घात इति चौरादिकस्य, तस्य हि मित्त्वं निषिध्यते "नान्ये मितो हेतौ'' इति ज्ञपादिपञ्चकव्यतिरिक्ता अहेतौ स्वार्थे णिचि मितो न भवन्तीत्यर्थः अत एव स्वार्थे णिचि मित्त्वनिधेधाच्चेष्टायां मित्त्वार्थे तस्यायमनुबादो न भवति 751
घटँ घट (अर्थः) संघाते
( घाटयति ) घट चेष्टायामित्यस्य घटते घटयते घण्टयतीत्यग्रे भाषार्थे भविष्यति 188
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“घट चेष्टायाम्”@} 2 घटादिः, षिच्च।
चेष्टा = ईहा इति क्षीरस्वामी।
‘घाटयेद् घण्टयेत् सङ्घभाषयोर्घटते मितः।’ 3 इति देवः।
4 घाटकः-टिका, 5 घटकः-टिका, जिघटिषकः-षिका, 6 जाघटकः-टिका
घटिता-त्री, घटयिता-त्री, जिघटिषिता-त्री, जाघटिता-त्री
-- घटयन्-न्ती, 7 विघटयन्, घटयिष्यन्-न्ती-ती
घटमानः, घटयमानः, जिघटिषमाणः, जाघट्यमानः
घटिष्यमाणः, घटयिष्यमाणः, जिघटिषिष्यमाणः, जाघटिष्यमाणः
घट्-घटौ-घटः
-- -- -- घटितम्-तः, घटितः, जिघटिषितः, जाघटितः-लवान्
8 घटः-घटी, 9 घटनः, घटः, जिघटिषुः, जाघटः
घटितव्यम्, घटयितव्यम्, जिघटिषितव्यम्, जाघटितव्यम्
10 घटनीयम्, घटनीयम्, जिघटिषणीयम्, जाघटनीयम्
घाट्यम्, घट्यम्, जिघटिष्यम्, जाघट्यम्
ईषद्घटः-दुर्घटः-सुघटः
-- -- घट्यमानः, घट्यमानः
जिघटिष्यमाणः, जाघट्यमानः
घाटः, घटः, जिघटिषः, जाघटः
घटितुम्, घटयितुम्, जिघटिषितुम्, जाघटितुम्
11 घटा, 12 घटना, जिघटिषा, जाघटा
घटनम्, घटनम्, जिघटिषणम्, जाघटनम्
घटित्वा, घटयित्वा, जिघटिषित्वा, जाघटित्वा
विघट्य, 13 विघटय्य, विजिघटिष्य, विजाघट्य
घाटम् २, घटित्वा २, 14 घाटम् २, घटम् २, घटयित्वा २, जिघटिषम् २, जिघटिषित्वा २, जाघटम् २
जाघटित्वा २
15 इति क्वुनि रूपञ्।]] घटिकः-घटिका।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (४५४)
02
=>
 (१-भ्वादिः-७६३। अक। सेट्। आत्म।)
03
=>
 (श्लो। ७०)
04
=>
 [[१। ‘अत उपधायाः’ (७-२-११६) इत्यनेन, उपधाभूतस्याकारस्य वृद्धिः। एवं घञि ण्यति णमुल्यपि ज्ञेयम्।]]
05
=>
 [[२। ‘घटादयो मितः’ (गणसूत्रं भ्वादौ) इति मित्त्वे, ‘मितां ह्रस्वः’ (६-४-९२) इति णौ उपधाया ह्रस्वः। एवं ण्यन्ते सर्वत्र ज्ञेयम्।]]
06
=>
 [[३। ‘सन्यङोः (६-१-९) इति द्वित्वे, ‘दीर्घोऽकितः’ (७-४-८३) इत्यभ्यासस्य दीर्घे, ‘यस्य हलः’ (६-४-४९) इति यकारस्य लोपे, अल्लोपे च रूपम्। एवं यङन्ते सर्वत्र ज्ञेयम्।]]
07
=>
 [[४। अर्थनिर्देशस्योपलक्षणत्वेन, अर्थान्तरेऽपि मित्त्वं भवति। अतः वियोजनार्थस्यापि मित्त्वं बोध्यम्।]]
08
=>
 [[५। ‘कर्मणि घटोऽठच्’ (५-२-३५) इति निर्देशबलात्, पचाद्यच् (३-१-१३४) सर्वत्र भवतीति ज्ञायते। स्त्रियाम्, ‘जातेरस्त्रीविषयादयोपधात्’ (४-१-६३) इति टाबपवादो ङीप्।]]
09
=>
 [[६। ‘अनुदात्तेतश्च हलादेः’ (३-२-१४९) इति ताच्छीलिको युच्।]]
10
=>
 [पृष्ठम्०४४९+ २५]
11
=>
 [[१। ‘घटादयः षितः’ (गणसूत्रं भ्वादौ) इति षित्त्वेन, ‘षिद्भिदादिभ्योऽङ्’ (३-३-१०४) इति क्तिनोऽपवादः स्त्रियामङ्।]]
12
=>
 [[आ। ‘गोपी घटाः प्रव्यथितास्तदानीं पृथूपतापप्रसमानचिन्ताः।’ धा। का। २।४।]]
13
=>
 [[२। ‘ल्यपि लघुपूर्वात्’ (६-४-५६) इति णेरयादेशः।]]
14
=>
 [[३। ‘चिण्णमुलोर्दीर्घोऽन्यतरस्याम्’ (६-४-९३) इति दीर्घविकल्पः।]]
15
=>
 [[४। ‘क्वुन् शिल्पिसंज्ञयोः’ [द। उ। ३।५]
1 {@“घट सङ्घाते”@} 2 ‘घाटयेद् घण्टयेद् सङ्घभाषयोर्घटते मितः।’ 3 इति देवः।
‘भेदने च’ इत्येके, इति धा।
का।
व्याख्याने।
घाटकः-टिका, जिघाटयिषकः-षिका
4 घाटयिता-त्री, जिघाटयिषिता-त्री
इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि ‘कण निमीलने’ इति धातुवत् 5 बोध्यानि।
6 घाटितः।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (४५५)
02
=>
 (१०-चुरादिः-१७२४। अक। सेट्। उभ।)
03
=>
 (श्लो। ७०)
04
=>
 [[B। ‘प्रविघाटयिता समुत्पतन् हरिदश्वः कमलाकरानिव।।’ किरातार्जुनीये २-४६।]]
05
=>
 (१५९)
06
=>
 [[C। ‘द्रागामयन् विचटदस्थिकयाऽथ मुष्ट्या प्रास्फोटयत् तमजितोऽपि स घाटिताङ्गम्।’ धा। का। ३-३९।]]
1 {@“घट भाषार्थः”@} 2 आस्वदीयः।
‘घाटयेद् घण्टयेत् सङ्घमाषयोर्घटते मितः’।
3 इति देवः।
4 अस्य धातोः सर्वाण्यपि रूपाणि ‘कण निमीलने’ इति चौरादिक- धातुवत् 5 ज्ञेयानि।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (४५६)
02
=>
 (१०-चुरादिः-१७६७। अक। सेट्। उभ।)
03
=>
 (श्लो। ७०)
04
=>
 [पृष्ठम्०४५०+ २६]
05
=>
 (१५९)
Capeller
German
घट
m.
 Krug, Topf
f.
 आ Menge,
Schwarm, ई =
m.
Burnouf
French
घट घट
m.
 (घट्) homme faisant effort vers qqc.
Effort pour suspendre sa respiration [sorte d'exercice pieux].
Grande
cruche à eau.
Sinus frontal de l'éléphant. -- F. घटा
effort, tentative.
Assemblage, réunion (cf. घटयामि)
troupe guerrière d'éléphants. -- F. घऌई sorte de cloche ou
plaque de métal où l'on sonne les heures.
Stchoupak
French
घट-
m.
 pot, cruche, jarre
fig. tête.
°कर्पर- nt. tesson de pot.
°जानुक-
m.
n.
 d'un Ṛṣi.
°प्रक्षयण-
m.
n.
 d'un homme.
घटोदर-
m.
 Gaṇeśa
n.
 d'un Rākṣasa.
घटोध्नी-
f.
 (vache) dont le pis est comme une cruche (tant il
contient de lait).