ग्लह (glaha)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 ग्लह (उ) ग्लहु r. 1st and 10th cls. (ग्लहति-यति) To take,  to receive or ac-
cept: see ग्रह आदाने वा चुरा-उभ पक्षे भ्वा-सक-वेट् ।

 ग्लह m.
  (-हः) Gaming,  playing with dice.
 E.
  ग्लह् to take,  &c. affix अच्
or it is derived irr
 egularly from ग्रह,  and with अप् aff.
  

Capeller Eng

English

 ग्ल॑ह m.
  game at dice,  stake in playing
 die. dice-box
contest,  bet,  prize.

Yates

English

 ग्लह (हः) 1.
m.
  Gaming,  dice.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   ग्लह  glaha  m.
   die  
   ग्लह  glaha  m.
   cast of the dice   
   ग्लह  glaha  m.
   game at dice  
   ग्लह  glaha  m.
   chessman   
   ग्लह  glaha  m.
   person aimed at  
   ग्लह  glaha  m.
   contention   
   ग्लह  glaha  m.
   prize or object fought for in a contest  
   ग्लह  glaha  m.
   dice-box   
   ग्लह  glaha  m.
   stake in playing at dice  
   ग्लह  glaha  m.
   bet     
            

 
   ग्लह  glaha m.
   dice-box  
   दुरोदर  durodara m.
   dice-box     
            

Wilson

English

 ग्लह (उ) ग्लहु r. 1st and 10th cl. (ग्लहति-यति) To take,  to
receive or accept: see ग्रह.

 ग्लह
m.
  (-हः) Gaming,  playing with dice.
E.
  ग्लह to take,  &c. affix अच्,  or it is derived irr
 egularly from
ग्रह,  with अप् aff.
  

Apte

English

ग्लहः [glahḥ],  [cf.   P.
 III.3.7]

A dice-player
 तावकानां जये भीष्मो ग्लह आसीद्विशांपते Mb.
 *  6.114.44.

A stake,  wager,  bet
 प्राणग्लहो$यं समरः Bhāg.*
  6.12.17
 व्यात्युक्षीम- भिसरणग्लहामदीव्यन् Śi.*
  8.32.

A die.

Gambling,  playing.

A dice box.

Cast of the dice,  game at dice
 ग्लहे शतिकवृद्धेस्तु Y.*
  2.199.

A chess-man. 

Apte 1890

English

 ग्लहः [cf. P. III. 3. 70] 1 A diceplayer. 
A stake,  wager,  bet
 व्यात्युक्षीमभिसरणग्लहामदीव्यन् Śi. 8. 32. 
A die. 
Gambling,  playing. 
A dice-box. 
Cast of the dice,  game at dice. 
A chess-man. 

Monier Williams Cologne

English

 ग्ल॑ह m.
  (√ ग्रह्,  Pāṇ.
  iii,  3,  70) cast of the dice,  game at dice,  AV.
   iv,  38,  1 f.
 
 Yājñ.
  ii,  199
 MBh.
   ii (ग्लहं-√ दिव्,  to play at dice for [instr.],  2179),  v

 the stake in playing at dice,  MBh.
   ii f.
 
 Hariv.
  6735 ff. 
 BhP.
   vi,  x

 a die,  MBh.
   viii,  3763

 a dice-box,  ii,  1968

 contention,  bet,  iii,  10652
 Daś.
  vii,  135

 the prize or object fought for in a contest,  person aimed at,  MBh.
   vi,  vii f.
 
 Bālar.
  v,  1

 a chessman,  W.
 

Monier Williams 1872

English

 ग्लह,  अस्,  m. a dice-player,  the stake in playing, 
a wager,  bet
 the prize or object fought for in a
contest,  the person aimed at
 a die
 a dice-box
cast of the dice,  game at dice
 gaming,  playing
with dice
 contention
 a chess-man
 ग्लहं दिव्, 
to play at dice.

Macdonell

English

 ग्लह gláh-a,  m.
  game of dice
 throw (at 🞄dice)
 stake
 die
 dice-box
 contention,  🞄wager
 prize
 -ana,  n.
  throwing of dice.

Benfey

English

 ग्लह ग्लह् + अ,  m.
 
 1. A gambler, 
MBh. 2,  2037.
 2. A stake,  MBh. 2,  2499
Daśak. in Chr. 188,  22.
 3. A die,  MBh.
8,  3756.
 4. A dice-box,  MBh. 2,  1986.
 5. Playing with dice,  MBh. 5,  1898.
 6. Aim,  MBh. 8,  4402.

Apte Hindi

Hindi

ग्लहः
पुं*
  - ग्लह् - अप्
पासे से खेलने वाला

ग्लहः
पुं*
  - ग्लह् - अप्
"दाव,  बाजी लगाना,  शर्त लगाना"

ग्लहः
पुं*
  - ग्लह् - अप्
पासा

ग्लहः
पुं*
  - ग्लह् - अप्
जूआ खेलना

ग्लहः
पुं*
  - ग्लह् - अप्
बिसात

L R Vaidya

English

 glaha {% m. %} 1. A dice-player
a stake,  a wager,  a bet
a die
gambling,  playing.

Bopp

Latin

 ग्लह m. (r. ग्लह् s. अ) ludus talarius. MAH. 2. 1968.

धातुप्रदीपः

Sanskrit

ग्लहँ ग्लह  इत्यप्येके 
- तथा चाक्षेषु ग्लहः (3370) इत्यत्र ग्लहिः। प्रकृत्यन्तरमस्तीत्युक्तम् ग्लहते । जग्लहे।  ग्लहः ।। 652 ।।

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
पाशकः प्रासकोऽक्षश्च देवनस्तत्पणो ग्लहः ॥ ४८६ ॥
-wordlist-
 
पाशक (पुं),  प्रासक (पुं),  अक्ष (पुं),  देवन (पुं),  अक्षपण (पुं),  ग्लह (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

पण
पण,  ग्लह
प्रग्रहो ग्रहको वन्दी पणोऽक्षेषु ग्लहः स्मृतः ॥ ७५९ ॥
verse 4.1.1.759
page 0087

Vedic Reference

English

 Glaha denotes the ‘throw’ at dice,  like Grābha,  of which it
is a later form,  occurring in the Atharvaveda.^1
1) iv. 28,  1 et seq. Cf. Lüders,  Das Würfelspiel im alten Indien,  49.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 ग्लह,  ऊ कि आदाने । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(चुरां-पक्षे भ्वां-परं-सकं-वेट् ।) अन्तःस्थतृत्नीय-युक्तः । ऊ,  अग्लहीत् अघ्लाक्षीत् । कि,  ग्लाह-यति ग्लहति । एषः कैश्चिन्न मन्यते इतिदुर्गादासः ॥
 (यथा,  महाभारते । २ । ६७ । १९ ।“इमां चेत् पूर्व्वं कितवोऽग्लहीष्य-दीशोऽभविष्यदपराजितात्मा ॥
”)

 ग्लहः,  पुं,
   (ग्लह + “अक्षेषु ग्लहः ।” ३ । ३ । ७० ।अक्षशब्देन देवनं लक्ष्यते तत्र यत् पणरूपेणग्राह्यं तत्र ग्लह इति निपात्यते । इति वार्त्ति-कोक्त्या च निपातनात् तथात्वम् ।) अक्ष-क्रीडासु पणः । इत्यमरः । २ । १० । ४५ ॥
आड इति वाजि इति च भाषा ॥
 (यथा,  महा-भारते । २ । ६७ । ६ ।“पाञ्चालस्य द्रुपदस्यात्मजामिमांसभामध्ये यो व्यदेवीद् ग्लहेषु ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 ग्लह आदाने वा चुरा० उभ०
  पक्षे भ्वा०
  सक०
  वेट् । ग्लाहयति ते ग्लहति अजिग्लिहत् त अग्लहीत् अघ्लाक्षीत् ।णिचोऽभावे घ्लाढा । घ्लाटः इत्यादि आदानं च द्यूत-क्रीडार्थं पणादानम् । “तदेषां ग्लहमानानां ध्रुवौजयपराजयौ” भा० क ८७ अ० । “दुर्य्योधनो ग्लहतेपाण्डवेन” भा० व० ६१ अ० “शकुने! हन्त दिव्यामो-ग्लहमानाः परस्परम्” भा० स० ५९ अ० । सर्व्वत्रआर्षम् आत्मनेपदम् । “इमाञ्चेत् पूर्व्वं कितवोऽग्लहीष्यत्”भा० स० ६९ अ० ।

 ग्लह पु०
  ग्रह--ग्लह--वा अक्षेषु ग्लहः” पा० कर्मणि नि० ।देवनविषये पणरूपे ग्राह्ये वस्तुनि(हुड)(वाजि)ख्यातेपदार्थे “व्यात्युक्षीमभिसरणग्लहामदीव्यन्” माघः ।“अक्षग्लहः सोऽभिभवेत् परं नः” भा० स० ५८ अ० ।“महाधनं ग्लहं त्वेकं शृणु मे भरतर्षभ!” ७४ अ०सभिकस्य द्यूतविषये ग्लहविभागभेदः याज्ञ० दर्शितोयथा “ग्लहे शतिकवृद्धेस्तु सभिकः पञ्चकम् शतम् ।गृह्णीयात् धूर्त्तकितवादितरात् दशकं शतम्” ।

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“ग्लह गर्हणे”@} 2 3 ‘ग्लहू ग्रहणे’ इति क्षीरस्वामी पपाठ। 
 धातुकाव्यव्याख्यानेऽप्येवम्। 
 तेषां मते ऊदित्त्वप्रयुक्तः इड्विकल्पः वलाद्यार्धधातुकेषु ऊह्यः,  यथा ग्लाढा,  ग्लहिता,  इत्यादिकम्।]] ग्लाहकः-हिका,  ग्लाहकः-हिका,  जिग्लहिषकः-षिका,  जाग्लहकः-हिका
   ग्लहिता-त्री,  ग्लाहयिता-त्री,  जिग्लहिषिता-त्री,  जाग्लहिता-त्री
   -- ग्लाहयन्-न्ती,  ग्लाहयिष्यन्-न्ती-ती
   -- ग्लहमानः,  ग्लाहयमानः,  जिग्लहिषमाणः,  जाग्लह्यमानः
   ग्लहिष्यमाणः,  ग्लाहयिष्यमाणः,  जिग्लहिषिष्यमाणः,  जाग्लहिष्यमाणः
   4 विध्लट्-विध्लड्-विग्लहौ-विग्लहः
   -- -- 5 ग्लहितम्-तः,  ग्लाहितः,  जिग्लहिषितः,  जाग्लहितः-तवान्
   ग्लहः,  6 ग्लहनः,  ग्लाहः,  जिग्लहिषुः,  जाग्लहः
   ग्लहितव्यम्,  ग्लाहयितव्यम्,  जिग्लहिषितव्यम्,  जाग्लहितव्यम्
   ग्लहनीयम्,  ग्लाहनीयम्,  जिग्लहिषणीयम्,  जाग्लहनीयम्
   ग्लाह्यम्,  ग्लाह्यम्,  जिग्लहिष्यम्,  जाग्लह्यम्
   ईषद्ग्लहः-दुर्ग्लहः-सुग्लहः
   -- -- ग्लह्यमानः,  ग्लाह्यमानः,  जिग्लहिष्यमाणः,  जाग्लह्यमानः
   ग्लाहः,  ग्लाहः,  जिग्लहिषः,  जाग्लहः
   ग्लहितुम्,  ग्लाहयितुम्,  जिग्लहिषितुम्,  जाग्लहितुम्
   7 ग्लाढिः,  ग्लाहना,  जिग्लहिषा,  जाग्लहा
   8 ग्लहनम्,  ग्लाहनम्,  जिग्लहिषणम्,  जाग्लहनम्
   ग्लहित्वा,  ग्लाहयित्वा,  जिग्लहिषित्वा,  जाग्लहित्वा
   संग्लह्य,  संग्लाह्य,  सञ्जिग्लहिष्य,  सञ्जाग्लह्य
   ग्लाहम् २,  ग्लहित्वा २,  ग्लाहम् २,  ग्लाहयित्वा २,  जिग्लहिषम् २,  जिग्लहिषित्व २,  जाग्लहम् २
   जाग्लहित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (४४५)
 02 =>
  (१-भ्वादिः-६५१। सक। सेट्। आत्म।)
 03 =>
  [[[अ]
 04 =>
  [[३। पदान्ते हकारस्य,  ‘हो ढः’ (८-२-३१) इति ढत्वे,  ‘एकाचो बशो भष्--’ (८-२-३७) इति भष्भावे चर्त्वविकल्पः।]]
 05 =>
  [पृष्ठम्०४४३+ २६]
 06 =>
  [[१। ‘अनुदात्तेतश्च हलादेः’ (३-२-१४९) इति ताच्छीलिको युच्।]]
 07 =>
  [[२। हकारस्य ‘हो ढः’ (८-२-३१) इति झल्निमित्तके ढत्वे,  ‘झषस्तथोर्धोऽधः’ (८-२-४०) इति धत्वे,  ‘ष्टुना ष्टुः’ (८-४-४१) इति धकारस्य ढत्वे,  ‘ढो ढे लोपः’ (८-३-१३) इति ढकारस्य लोपे,  ‘ढ्रलोपे पूर्वस्य’ (६-३-१११) इति दीर्घः।]]
 08 =>
  [[आ। ‘गाढमैत्ररसगृह्यमाणधीर्भूषणग्लहनघुंषितो बलः।।’ धा। का। १-८२।]]

Capeller

German

 ग्ल॑ह m.
  Würfel,  Würfelspiel,  Wettstreit.
Kampfpreis.

Burnouf

French

 ग्लह ग्लह m.
  jeu des dés.

Stchoupak

French

 ग्लह-
 m.
  jeu (de dés),  dé,  boîte à dés,  enjeu 
 -अं दीव्-
jouer aux dés.
°प्रभेद-वर्ण- nt. description de toutes sortes d'enjeux.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.