| YouTube Channel

ग्रावन् (grAvan)

 
शब्दसागरः
English
ग्रावन्
mfn.
(-वा-वा-व) Hard, solid.
m.
(-वा)
1. A stone or rock.
2. A
mountain.
3. A cloud.
E.
ग्रसते ग्रस ग्रः आवनति वन सम्भक्तौ विच् कर्म
Capeller Eng
English
ग्रा॑वन्
m.
stone for pressing out the Soma
stone, rock
i.g.
Yates
English
ग्रावन् (वा) 1.
m.
A stone
a moun-
tain
a cloud.
a. Hard, solid.
Spoken Sanskrit
English
ग्रावन् grAvan
adj.
hard
ग्रावन् grAvan
adj.
solid
ग्रावन् grAvan
m.
stone or rock
ग्रावन् grAvan
m.
cloud
ग्रावन् grAvan
m.
mountain
ग्रावन् grAvan
m.
stone
Wilson
English
ग्रावन्
mfn.
(-वा-वा-व) Hard, solid.
m.
(-वा)
1 A stone or rock.
2 A mountain.
3 A cloud.
E.
ग्रह to seize, वनिप्
aff.
Apte
English
ग्रावन् [grāvan],
a.
Hard, solid.
m.
A stone or rock
किं हि नामैतदम्बुनि मज्जन्त्यलाबूनि ग्रावाणः संप्लवन्त इति
Mv.*
1
अपि ग्रावा रोदित्यपि दलति वज्रस्य हृदयम्
U.*
1.28
Śi.*
4.23.
A mountain.
A cloud.
Apte 1890
English
ग्रावन् a. Hard, solid.
m. 1 A stone or rock
किं हि नामैतदंबुनि मज्जं त्यलाबूनि ग्राव णः संप्लवंत इति Mv. 1
अपि ग्रावा रोदित्यपि दलति वज्रस्य हृदयं U. 1. 28
Śi. 4. 23.
2 A mountain.
3 A cloud.
Monier Williams Cologne
English
ग्रा॑वन्
m.
a stone for pressing out the Soma (originally 2 were used,
RV.
ii, 39, 1
later on 4 [ŚāṅkhBr. xxix, 1] or 5 [Sch. on
ŚBr.
&c.
]),
RV.
AV.
VS.
ŚBr.
a stone or rock,
MBh.
iii, 16435
Bhartṛ.
Śiś.
BhP.
&c.
a mountain,
L.
a cloud,
Naigh.
i, 10
=
ग्राव-स्तु॑त्,
Hariv.
11363
ग्रा॑वन्
mfn.
hard, solid,
L.
Monier Williams 1872
English
ग्रावन् ग्रावन्, आ, m. (said to be fr. rt.
ग्रह्), a stone for pressing out the Soma, (according
to the commentators on the Brāhmaṇas there existed
five such stones, but in earlier times probably only
two were used)
a stone or rock in general
a moun-
tain
a cloud
also = ग्राव-स्तुत् below
(आ, आ, अ),
hard, solid.
—ग्राव-ग्राभ, अस्, m., Ved. a person
who uses the Soma stones.
—ग्राव-रोहक, अस्, m.
the shrub Physalis Flexuosa
[cf. अश्व-गन्धा।]
—ग्राव-स्तुत्, त्, m. he who praises the Soma
stones
N. of one of the sixteen priests (called
after the hymn addressed to the Soma stones).
—ग्राव-स्तोत्रीय, अस्, आ, अम्, relating or belonging
to the praise of the Soma stones
(अम्), n. the
duties of the Grāva-stut.
—ग्राव-हस्त, अस्, आ, अम्,
Ved. handling the Soma stones.
Macdonell
English
ग्रावन् grā́-van,
m.
rock, stone, esp. for 🞄pressing Soma.
Benfey
English
ग्रावन् ग्रावन्,
m.
A stone, a rock,
Bhartṛ. 3, 29.
--
Comp.
निकष-,
m.
a touchstone, Hit. i. d. 204. -- Cf. pro-
bably λᾶας, λεύς
Lat. lapis (cf. ovis,
opilio).
Apte Hindi
Hindi
ग्रावन्
पुं*
- "ग्रस् = = ग्रः, ग्र - - वन् - विच्"
"पत्थर, चट्टान"
ग्रावन्
पुं*
- -
पहाड़
ग्रावन्
पुं*
- -
बादल
Shabdartha Kaustubha
Kannada
ग्रावन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಲ್ಲು /ಬಂಡೆ
निष्पत्तिः - > गृ (शब्दे) - "वनिप्" (३-२-७५)
व्युत्पत्तिः - > गृणाति
प्रयोगाः - > "जनस्थाने शून्ये विकलकरणैरार्यचरितैरपि ग्रावा रोदित्यपि दलति वज्रस्य हृदयम्"
उल्लेखाः - > उ० रा० १-२८
ग्रावन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರ್ವತ /ಬೆಟ್ಟ
प्रयोगाः - > "पृथ्वी तावत् त्रिकोणा विपिननदनदीग्रावरुद्धं तदर्द्धम्"
उल्लेखाः - > उद्भ०
ग्रावन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೇಘ /ಮೋಡ
विस्तारः - > "ग्रावा प्रस्तरे जलदे गिरौ" - विश्व०
ग्रावन्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದೃಢವಾದ /ಗಟ್ಟಿಯಾದ
L R Vaidya
English
grAvan {% m. %} 1. A stone or rock, अपि ग्रावा रोदित्यपि दलति वज्रस्य हृदयम् Ut.i., Sant.S.iv.3, Sis.iv.23
2. a mountain
3. a cloud.
Bopp
Latin
ग्रावन् m. (fortasse a r. ग्रह् s. वन्, ejecto ह्) lapis, sa-
xum, rupes. BHAR. 3. 29. 79. HIT. 43. 11. (Lith. riếwa
rupes, abjecto g, hib. creag id. mutato v in g, v. gr.
comp. 19.)
Lanman
English
grā́van, m. stone
esp. stone for pressing
the Soma.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
दृढ, कठोर, ग्रावन्, कक्खट, खक्खट
adjective
यत् दृढम् अस्ति विचलितं भवति इति वा।
"सहसा मम मनः विपत्तौ अपि दृढं वर्तते।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
शैलोऽद्रिः शिखरी शिलोच्चयगिरी गोत्रोऽचलः सानुमा-
न्ग्रावः पर्वतभूध्रभूधरधराहार्या नगोऽथोदयः
पूर्वाद्रिश्चरमाद्रिरस्त उदगद्रिस्त्वद्रिराण्मेनका-
प्राणेशो हिमवान्हिमालयहिमप्रस्थौ भवानीगुरुः १०२७
-wordlist-
शैल (पुं), अद्रि (पुं), शिखरिन् (पुं), शिल्लोचय (पुं), गिरि (पुं), गोत्र (पुं), अचल (पुं), सानुमत् (पुं), ग्रावन् (पुं), पर्वत (पुं), भूध्र (पुं), भूधर (पुं), धर (पुं), अहार्य (पुं), नग (पुं), उदय (पुं), पूर्वाद्रि (पुं), चरमाद्रि (पुं), अस्त (पुं), उदगद्रि (पुं), अद्रिराज् (पुं), मेनकाप्राणेश (पुं), हिमवत् (पुं), हिमालय (पुं), हिमप्रस्थ (पुं), भवानीगुरु (पुं)
--source--
स्नुः प्रस्थः सानुरश्मा तु पाषाणः प्रस्तरो दृषत् १०३५
ग्रावा शिलोपलो गण्डशैलाः स्थूलोपलाश्च्युताः
-wordlist-
स्नु (पुं), प्रस्थ (पुंक्ली), सानु (पुंक्ली), अश्मन् (पुं), पाषाण (पुं), प्रस्तर (पुं), दृषद् (स्त्री), ग्रावन् (पुं), शिला (स्त्री), उपल (पुं), गण्डशैल (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
शिला
शिला, उपल, अश्मन्, पाषाण, ग्रावन्, प्रस्तर, दृषद्
शिलोपलाश्मपाषाणग्रावाणः प्रस्तरो दृषत्
verse 2.1.1.168
page 0021
ग्रावन्
ग्रावन्, शैल
कुञ्जरकरेऽपि शुण्डा ग्रावा शैले भवश्च संसारे
verse 5.1.1.806
page 0093
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
ग्रावन्
पु०
ग्रसते ग्रस--ड ग्रः आवनति वन--संभक्तौ विच्कर्म० प्रस्तरे, पर्व्वते, अमरः मेघे घिश्वः ।३ दृढे
त्रि०
शब्दर० “श्रोता ग्रावाणोविदुषो नयज्ञम्” यजु० २६ “मूर्द्ध्नि ग्राव्णां जर्जरानिर्झरौवाः” माघः “ग्रावसु संमुखेष्वधिनिदधातिक्षत्रं वै सोमोविशोग्रावाणः” शत० व्रा०
Capeller
German
ग्रा॑वन्
m.
Stein, bes. Presstein zum Zerschlagen
des Soma.
Grassman
German
grā́van, m., ursprünglich wol „Stein“ überhaupt
im RV Stein zum Auspressen des Soma, Pressstein
vgl. ūrdhvá-grāvan u. s. w., die Adj.: áśvapṛṣṭha, ūrdhvá, pṛthúbudhna, madhuṣút, mayobhū́, yuktá, vádat, vṛ́ṣan, sukṛ́t, somasút, somín.
{28, 1}
{83, 6}
{84, 3}
{135, 7}
{299, 3}
{379, 8}
{385, 12}
{390, 4}
{394, 2}
{633, 32}
{654, 2}
{862, 4}
{890, 15}
{896, 7}
{926, 8}. _{926, 9}.
-āṇam {549, 14}
{646, 24}.
-ṇā {779, 19}
{825, 6}.
-āṇā [d.] {230, 1}.
-āṇas [V.] {920, 10}
{1001, 1}. _{1001, 2}. _{1001, 4}.
-āṇas [N.] {89, 4}
{264, 2}
{385, 5}
{391, 2}
{492, 14}
{551, 7}
{620, 17}
{647, 1}
{662, 4}
{902, 6}
{904, 6}
{918, 15}
{920, 2}
{934, 11}
{1001, 3}.
-ṇas [A.] {291, 4}
{394, 8}.
-abhis {276, 2}
{402, 3}
{792, 4}
{794, 3}.
-abhyas {920, 1}.
-ṇām yóge {861, 9}
śṛṇván {911, 4}.
Burnouf
French
ग्रावन् ग्रावन् a. (f. ग्रावानी) dur, solide. -- S.
m.
pierre
rocher
montagne.
Au fig. montagnes de nuages, nuage.
Angl. crag
irland. creag
fr. grève, gravier.
Stchoupak
French
ग्रावन्-
m.
pierre à pressurer le soma, pierre, rocher.