ग्राम्य (grAmya)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 ग्राम्य mfn.
   (-म्यः-म्या-म्यं)
	 1. Village-born,  produced in or relating to a
village.
	 2. Vulgar,  rude,  rustic.
	 3. Relating to a musical scale.
	 m.
 
(-म्यः) A hog,  a tame or a village hog.
	 n.
  (-म्यं)
	 1. Rustic or homely
speech.
	 2. The Prakrit,  and the other dialects of India,  except the
Sanskrit.
 E.
  ग्राम and यत् aff.
  

Capeller Eng

English

 ग्राम्य॑ a.
  village,  domestic,  cultivated
 rustic,  vulgar. 
m.
  villager,  peasant
 domestic animal. n.
  = ग्राम्यधर्म m.
 
copulation,  lust. 

Yates

English

 ग्राम्य (म्यः-म्या-म्यं) 1.
n.
  Rustic speech.
m.
  A hog.
a. Rustic,  tame.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

ग्राम्य 	-	  grAmya 	-	 adj.
  	-	 domesticated
गृह्यक 	-	  gRhyaka 	-	 adj.
  	-	 domesticated
छेक 	-	  cheka 	-	 adj.
  	-	 domesticated
गृह्य 	-	  gRhya 	-	 adj.
  	-	 domesticated
वालप्रिय 	-	  vAlapriya 	-	 m.
  	-	 domesticated yak  [ Bos grunniens - Zoo. ]
चमरी 	-	  camarI 	-	 f.
  	-	 domesticated yak   [ Bos grunniens - Bot. ]
राजगवी 	-	  rAjagavI 	-	 f.
  	-	 domesticated yak   [ Bos grunniens - Bot. ]
परु 	-	  paru 	-	 m.
  	-	 domesticated yak   [ Bos grunniens - Bot. ]
वालधिप्रिय 	-	  vAladhipriya 	-	 m.
  	-	 domesticated yak   [ Bos grunniens - Bot. ]
वालमृग 	-	  vAlamRga 	-	 m.
  	-	 domesticated yak   [ Bos grunniens - Bot. ]
हय 	-	  haya 	-	 m.
  	-	 domesticated yak   [ Bos grunniens - Bot. ]
ग्राम्य 	-	  grAmya 	-	 m.
  	-	 domesticated animal
गृह्य 	-	  gRhya 	-	 m.
  	-	 domesticated animal
गिरिप्रिया 	-	  giripriyA 	-	 f.
  	-	  female of domesticated yak   [ Bos grunniens - Bot. ]
केसर 	-	  kesara 	-	 n.
  	-	  tail of a domesticated yak   [ Bos grunniens - Bot. ]
ग्राम्यमांस 	-	  grAmyamAMsa 	-	 n.
  	-	  flesh of domesticated animals
गोमृग 	-	  gomRga 	-	 m.
  	-	  gayal,  type of domesticated cattle  [ Bos frontalis - Zoo. ]
गोतुल्य 	-	  gotulya 	-	 m.
  	-	  gayal,  type of domesticated cattle  [ Bos frontalis - Zoo. ]
गवयी 	-	  gavayI 	-	 f.
  	-	  female gayal,  type of domesticated cattle  [ Bos frontalis - Zoo. ]
गवय 	-	  gavaya 	-	 f.
  	-	  female gayal,  type of domesticated cattle  [ Bos frontalis - Zoo. ]
गावय 	-	  gAvaya 	-	 adj.
  	-	  coming from the gayal,  type of domesticated cattle  [ Bos frontalis - Zoo. ]
वालव्यजन 	-	  vAlavyajana 	-	 n.
  	-	  chowrie made from the tail of the domesticated yak   [ Bos grunniens - Bot. ]
व्यजनचामर 	-	  vyajanacAmara 	-	 n.
  	-	  tail of the domesticated yak used as a whisk or fan  [ Bos grunniens - Bot. ]

ग्राम्य 	-	 grAmya 	-	 adj.
  	-	  relating to a musical scale
ग्राम्य 	-	 grAmya 	-	 adj.
  	-	  relating to the sensual pleasures of a village
ग्राम्य 	-	 grAmya 	-	 adj.
  	-	  allowed in a village
ग्राम्य 	-	 grAmya 	-	 adj.
  	-	  living among men
ग्राम्य 	-	 grAmya 	-	 adj.
  	-	  relating to villages
ग्राम्य 	-	 grAmya 	-	 adj.
  	-	  cultivated
ग्राम्य 	-	 grAmya 	-	 adj.
  	-	  tame
ग्राम्य 	-	 grAmya 	-	 adj.
  	-	  rural
ग्राम्य 	-	 grAmya 	-	 adj.
  	-	  rustic
ग्राम्य 	-	 grAmya 	-	 adj.
  	-	  domesticated
ग्राम्य 	-	 grAmya 	-	 adj.
  	-	  used or produced in a village
ग्राम्य 	-	 grAmya 	-	 adj.
  	-	  prepared in a village
ग्राम्य 	-	 grAmya 	-	 adj.
  	-	  vulgar
ग्राम्य 	-	 grAmya 	-	 m.
  	-	  villager
ग्राम्य 	-	 grAmya 	-	 m.
  	-	  domesticated animal
ग्राम्य 	-	 grAmya 	-	 n.
  	-	  venereal disease
ग्राम्य 	-	 grAmya 	-	 n.
  	-	  sensual pleasure
ग्राम्य 	-	 grAmya 	-	 n.
  	-	  food prepared in a village
ग्राम्य 	-	 grAmya 	-	 n.
  	-	  sexual intercourse
ग्राम्य 	-	 grAmya 	-	 n.
  	-	  Prakrit and the other dialects of India as contra-distinguished from the Sanskrit
ग्राम्य 	-	 grAmya 	-	 n.
  	-	  rustic or homely speech
ग्राम्य - 	-	 grAmya - 	-	 adj.
  	-	  domestic animal  [ + animal ]

 
   ग्राम्य  grAmya adj.
   rural   
   ग्रामीय  grAmIya adj.
   rural    
   आनुग्रामिक  AnugrAmika adj.
   rural   
   ग्राम्यधर्म  grAmyadharma m.
   rural lifestyle  [ rustic or simplistic lifestyle ]   
   स्थलदेवता  sthaladevatA f.
   local or rural deity     
            

 
   ग्राम्य  grAmya n.
   Prakrit and the other dialects of India as contra-distinguished from the Sanskrit

Wilson

English

 ग्राम्य
mfn.
   (-म्यः-म्या-म्यं)
1 Village-born,  produced in or relating to a village.
2 Vulgar,  rude,  rustic.
3 Relating to a musical scale.
m.
  (-म्यः) A hog,  a tame or a village hog.
n.
  (-म्यं)
1 Rustic or homely speech.
2 The Prākṛta and the other dialects of India,  except the
Sanscrit.
E.
  ग्राम,  and यत् aff.
  

Apte

English

ग्राम्य [grāmya],  a.
  [ग्राम-यत्]

Relating to or used in a village
 संत्यज्य ग्राम्यमाहारम् Ms.*
  6.3
7.12.

Living in a village,  rural,  rustic
 अल्पव्ययेन सुन्दरि ग्राम्यजनो मिष्टमश्नाति Chand. M.*
  1.

Domesticated,  tame (as an animal).

Cultivated (opp.  वन्य 'growing wild').

Low,  vulgar,  used only by low people (as a word)
 चुम्बनं देहि मे भार्ये कामचाण्डालतृप्तये R. G.,  or कटिस्ते हरते मनः S. D.*  574,  are instances of ग्राम्य expressions
 तस्मात्संप्रति- पत्तिरेव हि वरं न ग्राम्यमत्रोत्तरम् Mu.*
  5.18
 Bhāg.*
  5.2.17.

Indecent,  obscene.

Relating to sexual pleasures.

Relating to a musical scale.

म्यः A villager
 Y.*
  2.166.

A tame hog.

The first two signs of the zodiac,  Aries and Taurus. -म्या The Indigo plant.

म्यम् A rustic speech.

Food prepared in a village.

Sexual intercourse.

Acceptance.

The Prakṛit and other dialects. Comp.
   -अश्वः an ass.-कर्मन् n.
 

the occupation of a villager

sexual pleasure
 ग्राम्यकर्मणैव विस्मृतकालावधिः Bhāg.*
  5.14.31.-कुङ्कुमम् safflower.

धर्मः the duty of a villager.

sexual intercourse,  copulation. 

the right of a villager (as opp.
  to that of a 'recluse'). -धान्यम् crops growing in a village
 दश ग्राम्याणि धान्यानि भवन्ति व्रीहियवा- स्तिलमाषा अणुप्रियङ्गवो गोधूमाश्च मसूराश्च खल्वाश्च खलकुलाश्च ... । Bṛi. Up.*
   6.3.13. -पशुः a domestic animal
 Bhāg.*
  6.15.16. -बुद्धि a.
  boorish,  clownish,  ignorant. -मृगः a dog
 ग्राम्यमृग इव हविस्तदयं (न भजते) Śi.*
  15.15. -वल्लभा a harlot,  prostitute. -वादिन् m.
  a village bailiff
 Ts.2.3.1.3. -सुखम् sexual intercourse,  copulation
 cf.
   अविदित्वा सुखं ग्राम्यं वैतृष्ण्यं नैति पूरुषः Bhāg.*
  9.18.4.

Apte 1890

English

 ग्राम्य a. [ग्राम-यत्] 1 Relating to or used in a village
 Ms. 6. 3
 7. 120. 
2 Living in a village,  rural,  rustic
 अल्पव्ययेन सुंदरि ग्राम्यजनो मिष्टमश्नाति Chand. M. 1. 
3 Domesticated,  tame (as an animal). 
4 Cultivated (opp. वन्य ‘growing wild’). 
5 Low,  vulgar,  used only by low people (as a word)
 चुंबनं देहि मे भार्ये कामचांडालतृप्तये R. G.,  or कटिस्ते हरते मनः S. D. 574,  are instances of ग्राम्य expressions. 
6 Indecent,  obscene. 
7 Relating to sexual pleasures. 
8 Relating to a musical scale. 
म्यः 1 A tame hog. 
2 The first two signs of the zodiac,  Aries and Taurus. 
म्या The Indigo plant. 
म्यं 1 A rustic speech. 
2 Food prepared in a village. 
3 Sexual intercourse. 
4 Acceptance. 
Comp. 
अश्वः an ass. 
कर्मन् n. {1} the occupation of a villager. {2} sexual plea sure. 
कुंकुमं safflower. 
धर्मः {1} the duty of a villager. {2} sexual intercourse,  copulation. {3} the right of a villager (as opp. to that of a ‘recluse’). 
पशुः a domestic animal. 
बुद्धि a. boorish,  clownish,  ignorant. 
मृगः a dog. 
वल्लभा a harlot,  prostitute. 
सुखं sexual intercourse,  copulation. 

Monier Williams Cologne

English

 ग्रा—°म्य a (accord.  to some also) venereal disease,  Kauś.
 

 ग्राम्य॑ b mfn.
   (Pāṇ.  iv,  2,  94) used or produced in a village,  TS.
  v
 AitBr.
   vii,  7,  1
 Kauś.
 

 relating to villages,  Mn.
   vii,  120

 prepared in a village (as food),  ŚBr.
   ix,  xii
 Mn.
   vi,  3

 living (in villages i.e.) among men,  domesticated,  tame (an animal),  cultivated (a plant
 opposed to वन्य or अरण्य,  ‘wild’),  RV.
   x,  90,  8
 AV.
  
 VS.
  &c.
  

 allowed in a village,  relating to the sensual pleasures of a village,  MBh.
   xii,  4069
 R.
  iii f.
 
 BhP.
   iv,  vi

 rustic,  vulgar (speech),  Vām.
   ii,  1,  4

 (See -ता and -त्व)

 relating to a musical scale,  W.
 

 ग्राम्य॑ m.
  a villager,  Yājñ.
  ii,  166
 MBh.
   xiii
 BhP.
   &c.
  

 a domesticated animal See -मांस

 =
  °म-कोल,  W.
 

 ग्राम्य॑ n.
  rustic or homely speech,  W.
 

 the Prākṛt and the other dialects of India as contra-distinguished from the Sanskṛt,  W.
 

 food prepared in a village,  MBh.
   i,  3637
 KātyŚr.
   xxii,  Sch.

 sensual pleasure,  sexual intercourse,  MBh.
   ii,  2270
 BhP.
   iv

Monier Williams 1872

English

 ग्राम्य,  अस्,  आ,  अम्,  relating to or used in a village, 
produced in a village
 living in a village,  a villager, 
rustic,  homely,  vulgar,  clownish,  rude
 living in a
village,  i. e. among men,  domesticated,  tame (as an
animal),  cultivated (as a plant,  opposed to वन्य or
अरण्य,  wild)
 allowed in a village,  relating to the
sensual pleasures of a village
 relating to a musical
scale
 (अस्),  m. a hog,  a tame or village hog
 (आ), 
f. the Indigo plant,  and Phaseolus Radiata
 [cf. निष्-
पावी]
 (अम्),  n. rustic or homely speech
 the
Prākṛt and the other dialects of India as contra-
distinguished from the Sanskrit
 food prepared in a
village
 sensual pleasure,  sexual intercourse.
—ग्रा-
म्य-कन्द,  अस्,  m. a kind of onion,  = स्थल-
कन्द
 (perhaps rather अग्राम्य-कन्द।)
—ग्रा-
म्य-कर्कटी,  f. a kind of pumpkin-gourd,  Benincasa
Cerifera.
—ग्राम्य-कर्मन्,  अ,  n. the occupation
of a villager,  sensual pleasure and sexual intercourse.
—ग्राम्य-कुङ्कुम,  अम्,  n. a yellow dye,  saf-
flower,  Carthamus Tinctorius.
—ग्राम्य-गज,  अस्,  m.
a village-born or tame elephant.
—ग्राम्य-धर्म, 
अस्,  m. the right of a villager or townsman (as opposed
to the right of a recluse),  sexual intercourse,  copula-
tion
 the duties of a villager.
—ग्राम्यधर्मिन्, 
ई,  इणी,  इ,  addicted to sexual intercourse,  libidinous.
—ग्राम्य-पशु,  उस्,  m. a domestic animal
 (some-
times applied contemptuously to a man.)
—ग्राम्य-
बुद्धि,  इस्,  इस्,  इ,  clownish,  ignorant.
—ग्राम्य-
मद्गुरिका,  f. a kind of fish,  Silurus Singio,  =
ग्राम-मद्गुरिका.
—ग्राम्य-मांस,  अम्,  n. the
flesh of tame animals.
—ग्राम्य-मृग,  अस्,  m. a
dog
 [cf. ग्राम-मृग।]
—ग्राम्य-राशि,  इस्,  m. a
N. of several of the signs of the zodiac.
—ग्राम्य-
वल्लभा,  f. a kind of vegetable.
—ग्राम्य-वादिन्, 
ई,  m. the judge of a village,  a village bailiff.
—ग्राम्य-शूकर,  अस्,  m. a village hog,  a tame
hog,  a pig.
—ग्राम्य-सुख,  अम्,  n. the pleasure
of a villager,  sleeping,  sexual intercourse.
—ग्राम्या-
श्व (°य-अश्°),  अस्,  m. an ass.
—ग्राम्येहोपरम
(°य-ईहा-उप्°),  अस्,  m. ceasing from sensual desires.

Macdonell

English

 ग्राम्य grām-yá,  a.
  referring to,  coming 🞄from,  prepared in or inhabiting villages
 🞄tame
 cultivated
 raised by cultivation
 🞄rustic,  coarse
 m.
  villager
 domestic animal
 🞄n.  sensuality.

Benfey

English

 ग्राम्य ग्राम्य,  i. e. ग्राम + य, 
 I. adj.
 
 1. Referring to villages,  Man.  7,  120.
 2. Prepared in villages,  MBh. 1,  3637.
 3. Inhabiting a village,  Yājñ. 2,  166.
 4. Coarse,  sensual,  Rām.  3,  37,  3.
 5.
Living in towns,  Man.  11,  199
 tame, 
Pañc. 68,  14.
 6. Cultivated,  MBh.
1,  6658.
 II. n.
  Sensuality,  MBh. 2, 
2270.
 -- Comp.
 
अ-,  adj.
  town-made.

Apte Hindi

Hindi

ग्राम्य
वि* - ग्राम - यत्
"गाँव से संबंध रखने वाला,  गाँव में रहने का अभ्यस्त"

ग्राम्य
वि* - -
"गाँव में रहने वाला,  देहाती,  गंवार"

ग्राम्य
वि* - -
"घरेलू,  पालतू"

ग्राम्य
वि* - -
आवर्धित

ग्राम्य
वि* - -
"नीच,  अशिष्ट,  केवल ओछे व्यक्तियों द्वारा प्रयुक्त"

ग्राम्य
वि* - -
"अभद्र,  अश्लील"

ग्राम्यः
पुं*
  - -
पालतू सूअर

ग्राम्यम्
नपुं*
   - -
गंवारु भाषण

ग्राम्यम्
नपुं*
   - -
देहात में तैयार किया हुआ भोजन

ग्राम्यम्
नपुं*
   - -
मैथुन

Shabdartha Kaustubha

Kannada

ग्राम्य
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ಕಾವ್ಯದೋಷ
ग्राम्य
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೈಥುನ /ಸ್ತ್ರೀಸಂಭೋಗ
विस्तारः - > "व्यवायो ग्राम्यधर्मो मैथुनं निधुवनं व्रतम्" - अम० ।
ग्राम्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವನು /ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುವವನು
निष्पत्तिः - > "यः" (५-२-९४)
व्युत्पत्तिः - > ग्रामे भवः जातो वा
प्रयोगाः - > "अल्पव्ययेन सुन्दरि ग्राम्यजनो मृष्टमश्नाति"
उल्लेखाः - > वृ० र०
ग्राम्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಪ್ರಾಕೃತಜನ /ಮೂಢ /ತಿಳುವಳಿಕೆಯಿಲ್ಲದವನು
प्रयोगाः - > "ग्राम्याभावमपहातुमिच्छवो योगमार्गपतितेन चेतसा"
उल्लेखाः - > माघ० १४-६४
ग्राम्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಶ್ಲೀಲವಾದ ಮಾತು /ಹಳ್ಳಿಯವರ ಮಾತು /ಅಸಭ್ಯವಾದ ಮಾತು
ग्राम्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ವೀಕಾರ
ग्राम्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗ್ರಾಮ್ಯಧರ್ಮ /ಮೈಥುನ

L R Vaidya

English

 grAmya {% (I) a. (f. म्या) %} 1. Relating to or used in a village,  M.vii.120
living in a village,  rustic,  e.g. अल्पव्ययेन सुंदरि ग्राम्यजनो मिष्टमश्नाति
domesticated,  tame (as an animal)
cultivated,  (op. to वन्य ‘growing wild’)
vulgar,  used by low people only (as a word or expression),  e.g. कटि in तपनीयशिलाशोभा कटिश्च हरते मनः K.Pr.vii.
obscene.

 grAmya {% (II) m. %} A tame hog.

 grAmya {% (III) n. %} 1. A rustic speech
 2. food prepared in a village
 3. sexual intercourse.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 grāmya,  adj. (in Skt. app. only used of speech
 Pali gamma used more generally,  esp. associated with synonymous hīna),  vulgar,  low: in passage = Pali Vin. 〔i.10.12〕,  hīno grāmyaḥ (sc. antaḥ) LV 〔416.17〕 and (om. hīno) Mv 〔iii.331.3〕
 grāmyaṃ nopajīvitaṃ LV 〔262.10〕,  see s.v. upajīvita
 grāmyāṃ tṛṣṇāṃ Ud 〔iii.9,  10〕 = Pali jammī taṇhā Dhp. 〔335—6〕.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 ग्राम्य Kauś. 27,  32 nach Dārila = ग्राम्यो व्याधिर् मिथुनसंयोगात्. Verbessere (ग्रामिअ꣡).

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  ग्रामजात,  ग्रामज,  ग्रामीण,  ग्राम्य
adjective
 
ग्रामे जातः।
 "मनोहरस्य पुत्रयोः एकः तु महानगरे अजायत किन्तु अन्यः  ग्रामजातः आसीत्।"

Synonyms:
  ग्राम्य,  ग्रामीण,  ग्रामिक,  ग्रामिन्,  ग्रामेचर,  ग्रामेय,  ग्रामीय
adjective
 
यः ग्रामे वसति।
 "ग्राम्याणां जनानां शिक्षा नगरस्थानां जनानाम् अपेक्षया अल्पतरा अस्ति।"

Synonyms:
  ग्रामीय,  ग्राम्य
adjective
 
ग्रामेण सम्बन्धितः।
 "ग्रामीयं जीवनं ऋजुतया पूर्णम् अस्ति।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

grong gi
ग्राम्य

grong tshig
ग्राम्य

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
सान्त्वं सुमधुरं ग्राम्यमश्लीलं म्लिष्टमस्फुटम् ।
-wordlist-
 
सान्त्व (क्ली),  सुमधुर (क्ली),  ग्राम्य (क्ली),  अश्लील (क्ली),  म्लिष्ट (क्ली),  अस्फुट (क्ली)

--source--
 
ग्रामेयके तु ग्रामीणग्राम्यौ लोको जनः प्रजाः ॥ ५०१ ॥
-wordlist-
 
ग्रामेयक (पुं),  ग्रामीण (पुं),  ग्राम्य (पुं),  लोक (पुं),  जन (पुं),  प्रजा (स्त्री)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

ग्राम्य
ग्राम्य,  अश्लील
अम्बूकृतं सनिष्ठीवं ग्राम्यमश्लीलमुच्यते ॥ १४२ ॥
verse 1.1.1.142
page 0017

ग्रामीण
ग्रामीण,  ग्राम्य,  ग्रामेयक
ग्रामीणास्तु निगद्यन्ते ग्राम्या ग्रामेयका इति ॥ २५८ ॥
verse 2.1.1.258
page 0031

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: ग्राम्यः
Root: ग्राम्य
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ ग्राम्यपक्षिणः
Meaning(s):
⇒ Village bird
 like a cock etc
Shloka(s):
2|3|41|1 ► हंसादयो जलचरा ग्राम्याः स्युः कक्कुटादयः। (अन्तरिक्षकाण्डः/खगाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|3|41|1 ⇢ ग्राम्यः (ग्राम्य) (पुं) ⇒ Village bird
 like a cock etc ⇒ ग्राम्यपक्षिणः
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ पक्षी
जातिः ➡ पक्षी
    

Tamil

க்3ராம்ய : பட்டிக்காட்டுத்தனமான,  பண்பற்ற.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 ग्राम्यः,  त्रि,  (ग्रामे भवः । ग्राम + “ग्रामात्यखञौ ।” ४ । २ । ९४ । इति यः ।) ग्रामोत्-पन्नः । तत्पर्य्यायः । ग्रामेयकः २ ग्रामीणः ३ ।इति हेमचन्द्रः । ३ । १६५ ॥
 (यथा,  मनुः ।११ । १९९ ।“श्वशृगालखरैर्दष्टो ग्राम्यैः क्रव्याद्भिरेव च ॥
”तथा,  माघे । १२ । ३८ ।“ग्राम्यानपश्यत् कपिशं पिपासतः ॥
”मूढः । प्राकृतः । यथा,  तत्रैव । १४ । ६४ ।“ग्राम्यभावमपहातुमिच्छबायोगमार्गपतितेन चेतसा ॥
”)भण्डादिवचनम् । “हालिकशाकटिकप्रधानत्वात्ग्रामे भवं ग्राम्यम् ।” इति भरतः ॥
 तत्पर्य्यायः ।अश्लीलम् २ । इत्यमरः । १ । ६ । १९ ॥
 (काव्यस्यदोषविशेषः । स च शंब्दगतः अर्थगतश्च । तत्रशब्दगतो यथा,  साहित्यदर्पणे । ७ । ३ ।“दुःश्रवत्रिविधाश्लीलानुचितार्थाप्रयुक्तताः ।ग्राम्योऽप्रतीतसन्दिग्धनेयार्थनिहतार्थताः ॥
”अस्य उदाहरणं यथा तत्रैव । “कटिस्ते हरतेमनः । अत्र कटिशब्दो ग्राम्यः ॥
” अर्थगतोयथा,  तत्रव । ७ । ५ ।“अपुष्टदुष्क्रमग्राम्य व्याहताश्लीलकष्टताः ॥
”उदाहरणं यथा तत्रैव । “स्वपिहि त्वं समीपे मेस्वपिम्येवाधुना प्रिय ! ॥
 अत्रार्थो ग्राम्यः ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 ग्राम्य त्रि०
  ग्राम--भवार्थे--वा यत् । १ ग्रामभवे कृषकादौ“अल्पव्ययेन सुन्दरि! ग्राम्यजनो मिष्टमश्नाति” वृ० र० ।२ मूढे ३ प्राकृते । ४ मैथुने च “व्यवायो ग्राम्यधर्मश्च” अ-मरः । प्राकृते “ग्राम्यानपश्यत् कपिशं पिपासतः” माघः ।मूढे “ग्राम्यभावमपहातुमिच्छवः” माघः । ५ स्वीकारे६ रतवन्धे ७ भण्डादिवचने अश्लीले हालिकादिप्रसिद्ध-वाक्ये च न०
  शब्दार्थचि० । ८ काव्यदोषभेदे पु०
  । सच शब्दगतोऽर्थगतश्च तत्र शब्दगतः सा० द० ।शब्ददोषविभागे “दुःश्रव्यत्रिविधाश्लीलानुचितार्थाप्रयु-क्तताः । ग्राम्योऽप्रतीतसन्दिग्धनेयार्थनिहतार्थताः”इत्यादिना शब्ददोषान् विभज्य “कटिस्ते हरतेमनः” इत्युदाहृतम् “अपुष्टदुष्क्रमग्राम्यव्याहताश्ली-लकष्टताः” इत्यादिनाऽर्थदोषान् विभज्य च “स्वपिहित्वं समीपे मे स्वपिम्येवाधुना प्रिय!” इत्य-र्थस्य ग्राम्यत्वमुदाहृतम् । “ग्राम्या मिथुनतुलास्त्रीचापालिघटा निशासु मेषवृषौ च” ज्यो० उक्तेषु ९ सदा-मिथुनादिराशिषु १० रात्रौ मेषवृषराश्योश्च पु०
  ।११ पशुभेदे पुंस्त्री० । यथाह पैठीनसिः “ग्राम्यारण्याश्च-तुर्द्दश गौरविरजोऽश्वोऽश्वतरो गर्द्दभो मनुष्यश्चेति सप्तग्राम्याः पशवः,  महिषवानरऋक्षसरीसृपरुरुपृषतमृगाश्चेतिसप्तारण्याः” । “अश्वाश्वतरगोस्वरोष्ट्रवस्तोरम्रमेदःपुच्छकप्रभृतयो ग्राम्याः इति सुश्रुतोक्ते १२ पशुभेदे पुंस्त्री०“ग्राम्या वातहराः सर्वे वृंहणाः कफपित्तलाः । मधुरारसपाकाभ्यां दीपना बलवर्द्दनाः” सुश्रु० । १३ ओष-धिभेदे स्त्री । “तिलमाषव्रीहियवाः प्रियङ्गवो गोधू-माश्चेति सप्त ग्राम्या ओषधयः” तैत्ति० । ओषधि शब्दे१५६४ पृ० दृश्यम् ।

Capeller

German

 ग्राम्य॑ Adj. Dorf-,  ländlich,  zahm,  kultiviert
(Thiere u. Pflanzen),  bäuerisch,  roh.
m.
  = vor. m.
 ,  Haustier.

Grassman

German

 (grāmyá),  grāmiá,  a.,  in Dörfern oder Gemeinden [grā́ma 1. 2] lebend.
-ā́s [m.] yé (paśávas) {916, 8}.

Burnouf

French

 ग्राम्य ग्राम्य a. (sfx. य) de village
 du village.
		 Au
fig. apprivoisé [en parlant des animaux]
 par ext. doux,  paisible, 
inoffensif
 par ext. amolli,  voluptueux. -- S. m.
  cochon,  porc [par
oppos. au sanglier]. -- S. n.
  patois,  dialecte populaire [par oppos. au
sanscrit].
ग्राम्यकर्कटी f.
  citrouille.
ग्राम्यकुङ्कुम n.
  safranum ou carthamus tinctorius.
ग्राम्यधर्म m.
  union des deux sexes.
ग्राम्यमद्गुरिका f.
  esp. de silure,  poisson. 
ग्राम्यमृग m.
  chien. 
ग्राम्याश्व m.
  (अश्व cheval) âne.

Stchoupak

French

 ग्राम्य-
 a. relatif au village,  villageois 
 apprivoisé,  cultivé
(plante) 
 rustique,  vulgaire 
 m.
  villageois 
 animal domestique 
 nt.
nourriture de village 
 plaisirs vulgaires,  charnels.
°कर्मन्- nt. relations sexuelles.
°गज- m.
  éléphant apprivoisé,  né dans un village.
°धर्म- m.
  devoir ou droit des villageois 
 qqf.  = {%°karman-. 
 -in- %}
a. qui se livre aux plaisirs charnels.
°पशु- m.
  animal domestique.
°मृग- m.
  chien. 
°सुख- nt. = ग्राम-सुख-।
ग्राम्येहोपरम- m.
  renoncement aux plaisirs sexuels.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.