धातुः: ग्राम्
मूलधातुः: ग्राम
धात्वर्थः: आमन्त्रणे
गणः: चुरादिः
कर्मकत्वं: सकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: उभयपदी
रूपम्: ग्रामयति-ते


ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Various kridanta words of Dhatus.

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“ग्राम आमन्त्रणे”@} <a href="#foot_krm02">2</a> अदन्तः, ग्रामकः-मिका, जिग्रामयिषकः-षिका;</li> <li> ग्रामयिता-त्री, जिग्रामयिषिता-त्री;</li> <li> <a href="#foot_krm03">3</a> ग्रामयन्-न्ती, जिग्रामयिषन्-न्ती;</li> <li> ग्रामयिष्यन्-न्ती-ती, जिग्रामयिषिष्यन्-न्ती-ती;</li> <li> ग्रामयमाणः, जिग्रामयिषमाणः;</li> <li> ग्रामयिष्यमाणः, जिग्रामयिषिष्यमाणः;</li> <li> <a href="#foot_krm04">4</a> विग्रान्-विग्रामौ-विग्रामः;</li> <li> -- ग्रामितम्-तः, जिग्रामयिषितः-तवान्;</li> <li> ग्रामः, जिग्रामयिषुः;</li> <li> ग्रामयितव्यम्, जिग्रामयिषितव्यम्;</li> <li> ग्रामणीयम्, जिग्रामयिषणीयम्;</li> <li> ग्राम्यम्, जिग्रामयिष्यम्;</li> <li> ईषद्ग्रामः-दुर्ग्रामः-सुग्रामः;</li> <li> -- ग्राम्यमाणः, जिग्रामयिष्यमाणः;</li> <li> ग्रामः, जिग्रामयिषः;</li> <li> ग्रामयितुम्, जिग्रामयिषितुम्;</li> <li> ग्रामणा, जिग्रामयिषा;</li> <li> ग्रामणम्, जिग्रामयिषणम्;</li> <li> ग्रामयित्वा, जिग्रामयिषित्वा;</li> <li> सङ्ग्राम्य, सञ्जिग्रामयिष्य;</li> <li> प्रामम् २, प्रामयित्वा २, जिग्रामयिषम् २;</li> <li> जिग्रामयिषित्वा २। <a href="#foot_krm05">5</a></li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (४४२)</li> <li id="foot_krm02">02 => (१०-चुरादिः-१८९३। सक। सेट्। उभ।)</li> <li id="foot_krm03">03 => [[आ। ‘इत्यूचे स हि केतयन् परिजनान् सेनापतीन् ग्रामयन् स्वामात्यान् कुणयन् भटांश्च गुणयन् नॄणां मुदं स्तेनयन्।।’ धा। का। ३। ५७।]]</li> <li id="foot_krm04">04 => [[१। क्विपि, णिलोपाल्लोपयोः स्थानिवद्भावेन मान्तस्य पदत्वाभावात् नत्वं न भवतीति म शङ्क्यम्। ‘पूर्वत्रासिद्धे न स्थानिवत्’ (वा। १-१-५८।) इति तन्निषेधात्। ततश्च ‘मो नो धातोः’ (८-२-६४) इति नत्वम्।]]</li> <li id="foot_krm05">05 => [पृष्ठम्०४४१+ २४]</li></ul>

ग्राम (ग्रा꣡म꣡ आमन्त्रणे - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = ग्रामणम्
अनीयर् = ग्रामणीयः - ग्रामणीया
ण्वुल् = ग्रामकः - ग्रामिका
तुमुँन् = ग्रामयितुम्
तव्य = ग्रामयितव्यः - ग्रामयितव्या
तृच् = ग्रामयिता - ग्रामयित्री
क्त्वा = ग्रामयित्वा
ल्यप् = प्रग्राम्य
क्तवतुँ = ग्रामितवान् - ग्रामितवती
क्त = ग्रामितः - ग्रामिता
शतृँ = ग्रामयन् - ग्रामयन्ती
शानच् = ग्रामयमाणः - ग्रामयमाणा

ग्रामेशः, त्रि, (ग्रामस्य ईशः ।) ग्रामेश्वरः ।ग्रामाधिपतिः । यथा, शान्तिशतके । ११ ।“यं कञ्चित् पुरुषाधमं कतिपयग्रामेशमल्पार्थदं ।सेवाये मृगयामहे नरमहो मूढा वराका वयम् ॥
”

INTERMEDIATE, Sanskrit to English, Cologne Edition

ग्रामेश m. the head man of a village, W.


ग्रामेश

पदविभागः - >पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - >ಗ್ರಾಮಾಧ್ಯಕ್ಷ /ಗ್ರಾಮಾಧಿಪತಿ /ಹಳ್ಳಿಯ ಯಜಮಾನ
व्युत्पत्तिः - >ग्रामस्य ईशः
प्रयोगाः - >"यं कञ्चित् पुरुषाधमं कतिपयग्रामेशमल्पार्थदं सेवायै मृगयामहे नरमहो मूका वराका वयम्"
उल्लेखाः - >मु० मा०

ग्रामेश m. (-शः) The head-man of a village.
 E. ग्राम and ईश a master.


ग्रामेश पु० ६ त० । ग्रामपतौ ग्रामाध्यक्षे ग्रामेश्वरादयोऽप्यत्र ।

grAma-ISa {% m. %} superintendent or chief of a village.


ग्रामेश
m. (-शः) The headman of a village.
E. ग्राम, and ईश a master.


ग्रामे-श (शः) 1.
m. Chief of a village.


ग्रामेश (grAmeza)

शब्दसागरः

Yates

Wilson

Monier Williams Cologne

Shabdartha Kaustubha

L R Vaidya

शब्दकल्पद्रुमः

वाचस्पत्यम्