| YouTube Channel

ग्रामणीः (grAmaNIH)

 
Apte Hindi
Hindi
ग्रामणीः
स्त्री*
 ग्राम-णीः -
गाँव या जाति का नेता या मुखिया
ग्रामणीः
स्त्री*
 ग्राम-णीः -
"नेता, प्रधान"
ग्रामणीः
स्त्री*
 ग्राम-णीः -
नाई
ग्रामणीः
स्त्री*
 ग्राम-णीः -
विषयासक्त पुरुष
ग्रामणीः
स्त्री*
 ग्राम-णीः -
"वारांगना, वेश्या"
ग्रामणीः
स्त्री*
 ग्राम-णीः -
नील का पौधा
ग्रामणीः
पुं*
 ग्रामः-णीः -
"सूर्य के अनुचरों का नेता, उपदेवता"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 ग्रामणीः
noun
गन्धर्वविशेषः।
"देववती ग्रामण्यः माता आसीत्।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
ग्रामणीः,
पुं,
 (ग्रामाः जीवसमूहाः नीयते चतन्य-दानेन परिचाल्यतेऽनेन । यद्वा ग्रामान् जीव-समूहान् नयति प्रापयति चेतयतीत्यर्थः । नी +क्विप् ततो णत्वम् ।) विष्णुः । यथा, महा-भारते । १३ । १४९ । ३७ ।“अग्रणीर्ग्रामणीः श्रीमान् न्यायो नेता समीरणः ॥
”यक्षः । यथा, विष्णुपुराणे २ । १० । २ ।“स रथाथिष्ठितो देवैरादित्यैरृ षिभिस्तथा ।गन्धर्व्वैरप्सरोभिश्च ग्रामणीसर्पराक्षसैः ॥
”“देवैरादित्यैः आदित्या एव देवास्तैः । ग्रामणो-र्यक्षः ।” इति तट्टीका ॥
नापितः । इत्यमरः ।३ । ३ । ४९ ॥
ग्रामणीः, त्रि, (गामं संवसथं तत्रत्यान् जनान्नयति दोषगुणविचारादिभिः परिचालयतिप्रेरयति वा क्विप् ।) प्रधानः । अधिपतिः । इतिमेदिनी । ने । ४५ ॥
(यथा, ऋग्वेदे । १० ।१०७ । ५ ।“दक्षिणावान् प्रथमो हूत एतिदक्षिणावान् ग्रामणीरग्रमेति ॥
”तथा च महागणपतिस्तोत्रे । ८ ।“दानामोदविनोदलुब्धमधुपप्रोत्सारणाविर्भवत् ।कर्णान्दोलनखेलनो विजयते देवो गणग्रामणीः ॥
”ग्रामेण गाम्येण भोग्यद्रव्येण आयुर्नयति क्षपय-तीति । ग्रामान् भोग्यवस्तूनि नयति आत्मानंप्रापयतीति वा ।) भोगिकः । इति हेमचन्द्रः ॥
ग्रामणीः,
स्त्री,
 (ग्रामेण जनसमूहेनेत्यर्थः नीयतेगृह्यते यद्वा ग्रामेण ग्राम्यधर्म्मेण केवलं मैथुना-दिना नयति कालं यापयतीति । नी + क्विप् ।)वेश्या । ग्रामेया । नीलिका । इति हेमचन्द्रः ॥