ग्रहयुति (grahayuti)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Capeller Eng

English

 ग्रहयुति f.
  conjunction of the planets. 

Spoken Sanskrit

English

 
   ग्रहयुति  grahayuti  f.
   conjunction of planets    

Monier Williams Cologne

English

 ग्रह—युति f.
  conjunction of planets.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Apte Hindi

Hindi

ग्रहयुतिः
पुं*
  ग्रह-युतिः -
एक ही राशि पर ग्रहों का संयोग

L R Vaidya

English

 graha-yuti {% f. %} the transit of a planet.

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 ग्रहयुति पु०
  ६ त० । ग्रहाणामेकराश्यादिस्थितिभेदेनभूतलस्थानं कल्पनीययोगभेदे तद्विशेषः सूर्य्यसि०उक्तो यथा “ताराग्रहाणामन्योन्यं स्यातां युद्धसमा-गस्मै । समागमः शशाङ्केन सूर्य्येणास्तममं सह” सू० सि०“ताराग्रहाणां भौमादिपञ्चग्रहाणां परस्परं योगे युद्धसमागमौ वक्ष्यमाणलक्षणभिन्नौ स्तः । चन्द्रेण सहपञ्चतारान्यतमस्य योगः समागमसञ्ज्ञः । सूर्य्येण सहपञ्चताराणामन्यतमस्य चन्द्रस्य वा योगस्तदस्तमनं पूर्णा-स्तङ्गतत्वम् न खस्तमात्रम् युन्यभावे प्रागपरकालेतस्य सत्त्वात् । अथ युतेर्गतैष्यत्वं सार्घश्लोकेनाह” रङ्गना०“शीघ्रे मन्दाधिकेऽतीतः संयोगो भवितान्यथा । द्वयोःप्राग्यायिनोरेवं वक्रिणोस्तु विपर्ययात् । प्रागयायिन्यधिकेऽतीतो वक्रिण्येष्यः समागमः” सू० सि० ।“ययार्ग्रहयोर्योगोऽभिमतस्तयोर्ग्रहयोर्मध्ये यः शीघ्रगति-र्ग्रहस्तस्मित् मन्दाधिकेमन्दगतिग्रहादधिके सति तयोःसंयोगोयुतिसञ ज्ञोऽतीतः पूर्वं जात इत्यर्थः । अन्यथामन्दगतिग्रहे शीघ्रगतिग्रहादधिके सतीत्यर्थः । तयोर्योगोभविता एष्यः । एवमुक्तं गतैष्यत्वम् द्वयोर्ग्रहयोःप्रागयायिनो पूर्व्वगतिकयोर्भवति । वक्रिणोर्वक्रगति-ग्रहयोर्व्विपर्य्ययादुक्तवैपरीत्यात् । तुकाराद्गतैष्यो योगोभवति । शीघ्रगतिग्रहे मन्दगतिग्रहादधिके एव्यः सं-योगो,  मन्दगतिग्रहे शीध्रगतिग्रहादधिके गतः संयोगइत्यर्थः । अथैकस्य वक्रत्वे आह । प्राग्यायिनीति ।द्वयोर्मध्य एकतरस्मिन् वक्रिणि सति तदा वक्रगतिग्रहात्पूर्वगतिग्रहेऽधिके सति गतो यातः । यदा तु पूर्व्वगति-ग्रहाद्वक्रगतिग्रहेऽधिके गति समागमो योगस्तदा एष्यःस्यात् । अत्रीपपत्तिः । पूर्वगत्योर्ग्रहयोर्मध्ये शीघ्रगस्या-धिकत्वेऽग्रे योगासम्भवात् पूर्व्वं योगो जातः । मन्दगस्याधिकत्वे शीघ्रगस्य न्यूनत्वादग्रे योगो भविष्यति ।वक्रिणोस्त शीघ्रगस्याधिकत्वेऽग्रे तन्न्यूनत्वेन योगसम्भवादेष्यो योगो मन्दगस्याधिकत्वे शीघ्रगस्योत्तरोत्तरंन्थूनत्वसम्भवेनाग्रे योगासम्भवाद्गतो योगः । अथ वक्र-वतिग्रहात् पूर्व्वगतिग्रहेऽधिके उत्तरोत्तरं योगासम्भ-वाद्गतो योगः । पूर्वगतिग्रहाद्वक्रगतिग्रहेऽधिके वक्र-गतिग्रहस्यन्यूनत्वेनाग्रे योगसम्भवादेष्यः मयोग इति ।अथ युतिकाले तुल्यग्रहयोरानयनं युतिकालस्य गतैष्य-दिनाद्यानयनं च सार्घश्लोकत्रयेणाह” रङ्गना० ।“ग्रहान्तरकलाः स्वस्वभुक्तिलिप्तासमाहताः । भुक्त्यन्तरेणविभजेदनुलोमविलोमयोः । द्वयोर्वक्रिण्टथैकस्मिन् भुक्ति-योगेन भाजयेत् । लब्धं लिप्तादिकं शोध्यं गते,  देयंभविष्यति । विपर्ययाद्वक्रगत्योरेकस्मिंस्तु धनव्ययौ ।समलिप्तौ भवेतां तौ ग्रहौ भगणसंस्थितौ । विवरंतद्वदुद्धृत्य दिनादि फलमिष्यते” सू० सि० ।“युतिसम्बन्धिनोर्ग्रहयोरभीष्टैककालिकयोरन्तरस्य कलाःपृथक् स्वस्वगतिकलाभिर्गुणिताः(कर्मभूताः)द्वयोर्ग्रहयोर-नुलोमविलोमयोर्मार्गगयोर्वक्रगयोर्वेत्यर्थः । स्फुटगत्यन्त-रेण गणको भजेत् । विशेषमाह । वक्रिणीति अथानन्तरंद्वयोर्मध्य एकतरे वक्रिणि सति तयोर्गतियोगेन भजेत् ।फलं कलादि स्वं स्वं गते योगे सति ग्रहयोर्मार्गगयोःशोध्यं,  भविष्यति--एव्ये योगे सति तयोर्देयं योज्यम् ।द्वयोर्वक्रगत्योः स्वं स्वं फलं विपर्ययादुक्तवैपरीत्यत्कार्यम् । गते योगे योज्यम् । एव्ये योगे हीनमित्यर्थः ।द्वयोर्मध्य एकतरे तुकाराद्वक्रिणि सति तयोर्ग्रहयो-र्वक्रमार्गगयीः स्वस्वकलात्मकफलाङ्कौ धनव्ययौ युतहीनौकार्यौ । तथाहि । गतपोगे मार्गगग्रहे स्वफलं हीनं, वक्रिणि ग्रहे योज्यम् । एष्ये योगे वक्रग्रहे शोध्यम् ।मार्गागग्रहे योज्यमिति । एवं कृते तौ युतिसम्बन्धिनौग्रहौ भगणसंस्थौ भगणे राश्यधिष्ठितचक्रे संस्थितिर्य-योस्तौ राश्याद्यात्मकौ समलिप्तौ समकलौ स्तः । लिप्ता-पदस्य भगणावयवोपलक्षणत्वेन समौ स्त इत्यर्थः । अथयुतिकालज्ञानमाह विवरमिति । अभीष्टकालिकयो-र्युतिसम्बन्धिनोर्ग्रहयोरन्तरं कलात्मकं तद्वत् समकलो-पयुक्तफलज्ञानार्थं यथा गतिगुणितमन्तरं गतियोगेमगत्यन्तरेण भक्तं तथेत्यर्थः तेन हरेण भक्त्वा फलंदिनादिकं गतैष्ययुतिवशादभीष्टकालाद्गतैष्यमुच्यते ।तत्समये तद्युतिकाले तौ ग्रहौ समौ स्त इत्यर्थः । अत्रोप-पत्तिः । यदि गत्यन्तरेण गतिकलास्तदा ग्रहान्तरकलामिःका? इति फले गतयुतौ ग्रहयोः शोध्ये । एष्ययुतौयोज्ये । द्वयोर्वक्रत्वे गत्यन्तरभक्तफले गतयुतौ भ्रहयो-र्योज्ये । एष्ययुतौ शोध्ये वक्रग्रहस्योत्तरोत्तरं न्यू-नत्वात् । अथैको वक्री तदा तयोरन्तरं पत्यहं गतियोगेनोपचितम् । अतो गतियोगहरेणागतं फलं गतथोगेमार्गगग्रहे हीनं,  पूर्वं तस्य न्यूनत्वात् । वक्रग्रहे यो-ज्यम् पूर्वं तस्याधिकत्वात् । एप्ययोगे मार्गगग्रहेयोज्यम् उत्तरोत्तरमधिकत्वात् । वक्रग्रहे शोध्यम्तस्याग्रे न्यूनत्वात् । यदि गतियोगेन गत्यन्तरेण वादिनसेकं लभ्यते तदान्तरकलाभिः किम्? इत्यनुपातेनगतैष्यदिनाद्यवगमः” रङ्गना०

Capeller

German

 ग्रहयुति f.
  Konjunktion der Planeten. 

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.