| YouTube Channel

ग्रन्थितः (granthitaH)

 
Kridanta Forms
Sanskrit
ग्रन्थ् (ग्र꣡न्थँ꣡ बन्धने - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = ग्रन्थनम्
अनीयर् = ग्रन्थनीयः - ग्रन्थनीया
ण्वुल् = ग्रन्थकः - ग्रन्थिका
तुमुँन् = ग्रन्थयितुम् / ग्रन्थितुम्
तव्य = ग्रन्थयितव्यः / ग्रन्थितव्यः - ग्रन्थयितव्या / ग्रन्थितव्या
तृच् = ग्रन्थयिता / ग्रन्थिता - ग्रन्थयित्री / ग्रन्थित्री
क्त्वा = ग्रन्थयित्वा / ग्रन्थित्वा / ग्रथित्वा
ल्यप् = प्रग्रथ्य
क्तवतुँ = ग्रन्थितवान् / ग्रथितवान् - ग्रन्थितवती / ग्रथितवती
क्त = ग्रन्थितः / ग्रथितः - ग्रन्थिता / ग्रथिता
शतृँ = ग्रन्थयन् / ग्रन्थन् - ग्रन्थयन्ती / ग्रन्थन्ती
शानच् = ग्रन्थयमानः / ग्रन्थमानः - ग्रन्थयमाना / ग्रन्थमाना
ग्रन्थ् (ग्र꣡न्थँ꣡ सन्दर्भे - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = ग्रन्थनम्
अनीयर् = ग्रन्थनीयः - ग्रन्थनीया
ण्वुल् = ग्रन्थकः - ग्रन्थिका
तुमुँन् = ग्रन्थयितुम् / ग्रन्थितुम्
तव्य = ग्रन्थयितव्यः / ग्रन्थितव्यः - ग्रन्थयितव्या / ग्रन्थितव्या
तृच् = ग्रन्थयिता / ग्रन्थिता - ग्रन्थयित्री / ग्रन्थित्री
क्त्वा = ग्रन्थयित्वा / ग्रन्थित्वा / ग्रथित्वा
ल्यप् = प्रग्रथ्य
क्तवतुँ = ग्रन्थितवान् / ग्रथितवान् - ग्रन्थितवती / ग्रथितवती
क्त = ग्रन्थितः / ग्रथितः - ग्रन्थिता / ग्रथिता
शतृँ = ग्रन्थयन् / ग्रन्थन् - ग्रन्थयन्ती / ग्रन्थन्ती
शानच् = ग्रन्थयमानः / ग्रन्थमानः - ग्रन्थयमाना / ग्रन्थमाना
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“ग्रथि कौटिल्ये”@} 2 ‘कौटिल्यम् = शाठ्यं वक्रता वा’ इति मा।
धा।
वृत्तिः।
‘कौटिल्यम् = कुसृतिर्बन्धश्च’ इति क्षीरस्वामी।
‘ग्रथ्नातीति तु सन्दर्भे, ग्रन्थयेद् ग्रन्थतीति यौ।
कौटिल्ये ग्रन्थते ग्रन्थेः ग्राथयेद् ग्रथति ग्रथेः।।’ 3 इति देवः।
4 ग्रन्थकः-न्थिका, ग्रन्थकः-न्थिका, जिग्रन्थिषकः-षिका, जाग्रन्थकः-न्थिका
ग्रन्थिता-त्री, ग्रन्थयिता-त्री, जिग्रन्थिषिता-त्री, जाग्रन्थिता-त्री
-- ग्रन्थयन्-न्ती, ग्रन्थयिष्यन्-न्ती ती
-- ग्रन्थमानः, ग्रन्थयमानः, जिग्रन्थिषमाणः, जाग्रन्थ्यमानः
ग्रन्थिष्यमाणः, ग्रन्थयिष्यमाणः, जिग्रन्थिषिष्यमाणः, जाग्रन्थिष्यमाणः
5 ग्रन्-ग्रन्थौ-ग्रन्थः
-- -- -- ग्रन्थितम्-तः, ग्रन्थितः, जिग्रन्थिषितः, जाग्रन्थितः-तवान्
6 ग्रन्थः, 7 ग्रन्थनः, ग्रन्थः, जिग्रन्थिषुः, जाग्रन्थः
ग्रन्थितव्यम्, ग्रन्थयितव्यम्, जिग्रन्थिषितव्यम्, जाग्रन्थितव्यम्
ग्रन्थनीयम्, ग्रन्थनीयम्, जिग्रन्थिषणीयम्, जाग्रन्थनीयम्
ग्रन्थ्यम्, ग्रन्थ्यम्, जिग्रन्थिष्यम्, जाग्रन्थ्यम्
ईषद्ग्रन्थः-दुर्ग्रन्थः-सुग्रन्थः
-- -- -- ग्रन्थ्यमानः, ग्रन्थ्यमानः, जिग्रन्थिष्यमाणः, जाग्रन्थ्यमानः
ग्रन्थः, ग्रन्थः, जिग्रन्थिषः, जाग्रन्थः
ग्रन्थितुम्, ग्रन्थयितुम्, जिग्रन्थिषितुम्, जाग्रन्थितुम्
ग्रन्था, ग्रन्थना, जिग्रन्थिषा, जाग्रन्था
8 ग्रन्थनम्, ग्रन्थनम्, जिग्रन्थिषणम्, जाग्रन्थनम्
ग्रन्थित्वा, 9 ग्रथित्वा, ] ग्रन्थयित्वा, जिग्रन्थिषित्वा, जाग्रन्थित्वा
सङ्ग्रन्थ्य, सङूग्रन्थ्य, सञ्जिग्रन्थिष्य, सञ्जाग्रन्थ्य
ग्रन्थम् २, ग्रन्थित्वा २, 10 ग्रन्थम् २, ग्रन्थयित्वा २, जिग्रन्थिषम् २, जिग्रन्थिषित्वा २, जाग्रन्थम्
जाग्रन्थित्वा
11 इप्रत्यये रूपम्।
ग्रन्थिः = बन्धः।]] ग्रन्थिः।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(४३६)
02
=>
(१-भ्वादिः-३६। सक। सेट्। आत्म।)
03
=>
(श्लो। ९७)
04
=>
[[२। ‘इदितो नुम् धातोः’ (७-१-५८) इति नुम्। एवं सर्वत्र नुम्।]]
05
=>
[[३। थकारस्य संयोगान्तलोपः।]]
06
=>
[पृष्ठम्०४३०+ २५]
07
=>
[[१। ‘अनुदात्तेतश्च हलादेः’ (३-२-१४९) इति तच्छीलादिषु कर्तृषु युच्।]]
08
=>
[[आ। ‘स वेथते स्माखिलवेथितं विधिं प्रश्रन्थितग्रन्थनधी रकत्थनः। अतेन्मुरारिर्मम चिन्मयोऽन्तिके च्योतन् दिशः प्रश्च्युतितैः स्मितामृतैः।।’ धा। का। १-६।]]
09
=>
[[[२। अस्य धातोरिदित्त्वात् ‘नोपधात्--’ (१-२-२३) इति कित्त्वविकल्पे ‘अनिदिताम्--’ (६-४-२४) इति नलोपो प्रवर्तते। अतः ‘ग्रन्थित्वा’ इत्येकमेव रूपम्। क्षीरस्वाम्याशयस्तु-- ‘नोपधात् थफान्ताद्वा’ (१-२-२३) इति क्त्वायां कित्त्वविकल्पः। तेन कित्त्वपक्षे ‘अनिदितां हल उपधायाः क्ङिति’ (६-४-२४) इति नकारलोपः, इति।]]
10
=>
[ग्रथित्वा २, ]
11
=>
[[३। औणादिके [द। उ। १-६८]
1 {@“ग्रन्थ सन्दर्भे”@} 2 सन्दर्भः = बन्धनम्।
‘ग्रथ्नातीति तु सन्दर्भे ग्रन्थयेद् ग्रन्थतीति यौ।
कौटिल्ये ग्रन्थते ग्रन्थेः ग्राथयेद् ग्रथति ग्रथेः।।’ 3 इति देवः।
4 ग्रन्थकः-न्थिका, ग्रन्थकः-थिका, जिग्रन्थिषकः-षिका, 5 जाग्रथकः-थिका
ग्रन्थिता-त्री, ग्रन्थयिता-त्री, जिग्रन्थिषिता-त्री, जाग्रथिता-त्री
6 ग्रथ्नन्-ती, ग्रन्थयन्-न्ती, जिग्रन्थिषन्-न्ती
-- ग्रन्थिष्यन्-न्ती-ती, ग्रन्थयिष्यन्-न्ती-ती, जिग्रन्थिषिष्यन्-न्ती-ती
-- -- ग्रन्थयमानः, ग्रन्थयिष्यमाणः, -- जाग्रथ्यमानः, जाग्रथिष्यमाणः
7 सुग्रत्-सुग्रथ् सुग्रथौ-सुग्रथः
-- -- ग्रथितम्-तः, ग्रन्थितः, जिग्रन्थिषितः, जाग्रथितः-तवान्
ग्रन्थः, ग्रन्थः, जिग्रन्थिषुः, जाग्रन्थः
ग्रन्थितव्यम्, ग्रन्थयितव्यम्, जिग्रन्थिषितव्यम्, जाग्रथितव्यम्
ग्रन्थनीयम्, ग्रन्थनीयम्, जिग्रन्थिषणीयम्, जाग्रथनीयम्
ग्रन्थ्यम्, ग्रन्थ्यम्, जिग्रन्थिष्यम्, जाग्रथ्यम्
ईषद्ग्रन्थः-दुर्ग्रन्थः-सुग्रन्थः
-- -- ग्रथ्यमानः, ग्रन्थ्यमानः, जिग्रन्थिष्यमाणः, जाग्रथ्यमानः
ग्रन्थः, ग्रन्थः, जिग्रन्थिषः, जाग्रन्थः
ग्रन्थितुम्, ग्रन्थयितुम्, जिग्रन्थिषितुम्, जाग्रथितुम्
8 ग्रन्था, ग्रन्थना, जिग्रन्थिषा, जाग्रथा
ग्रन्थनम्, ग्रन्थनम्, जिग्रन्थिषणम्, जाग्रथनम्
9 ग्रन्थित्वा- 10 ग्रथित्वा, ग्रन्थयित्वा, जिग्रन्थिषित्वा, जाग्रथित्वा
सङ्ग्रथ्य, सङ्ग्रन्थ्य, सञ्जिग्रन्थिष्य, सञ्जाग्रथ्य
11 ग्रन्थम् २, ग्रन्थित्वा २, ग्रथित्वा २, ग्रन्थम् २, ग्रन्थयित्वा २, जिग्रन्थिषम् २, जिग्रन्थिषित्वा२, जाग्रथम्
जिग्रन्थिषित्वा २, जाग्रथित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(४३७)
02
=>
(९-क्र्यादिः-१५१३। सक। सेट्। पर।)
03
=>
(श्लो। ९७)
04
=>
[पृष्ठम्०४३१+ २५]
05
=>
[[१। ‘अनिदितां हल उपधायाः क्ङिति’ (६-४-२४) इति यङ्निमित्तकः सर्वत्र नलोपः। ‘दीर्घोऽकितः’ (७-४-८३) इत्यभ्यासस्य दीर्घः।]]
06
=>
[[२। ‘क्र्यादिभ्यः--’ (३-१-८१) इति श्ना विकरणप्रत्ययः। ‘श्नाभ्यस्तयोरातः’ (६-४-११२) इत्याकारलोपः। ‘अनिदिताम्--’ (६-४-२४) इति नकारलोपः।]]
07
=>
[[३। ‘अनिदिताम्--’ (६-४-२४) इति नलोपे चर्त्वविकल्पः।]]
08
=>
[[४। ‘घट्टिवन्दिविदिभ्यश्च’ (वा। ३-३-१०७) इत्यत्र चकारादस्मादपि धातोः शुद्धादेव युचि ग्रन्थना इति प्रक्रियाकौमुदी।]]
09
=>
[[५। ‘नोपधात् थफान्ताद्वा’ (१-२-२३) इति कित्त्वविकल्पः। कित्त्वे नलोपः।]]
10
=>
[[आ। ‘पूतं शीतैर्नभस्वद्भिः ग्रन्थित्वेव स्थितं रुचः। गुम्फित्वेव निरस्यन्तं तरङ्गान् सर्वतो मुहुः।।’ भ। का। ७-१०५।]]
11
=>
[पृष्ठम्०४३२+ २२]