गौतमी (gautamI)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Apte
Englishगौतमी [gautamī], 1 of Kṛipī, wife of Droṇa.
An epithet of the Godāvarī.
The teaching of Buddha.
The Nyāya system of philosophy propounded by Gautama.
Turmeric.
A kind of yellow pigment.
An epithet of Durgā.
of the river Gomatī.
Apte 1890
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Apte Hindi
Hindiगौतमी
- गौतम् - ङीप्
"द्रोण की पत्नी, कृपी"
गौतमी
- -
गोदावरी का विशेषण
गौतमी
- -
बुद्ध की शिक्षा
गौतमी
- -
गौतम द्वारा प्रणीत न्यायशास्त्र
गौतमी
- -
हल्दी
गौतमी
- -
गोरोचन
Shabdartha Kaustubha
Kannadaगौतमी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರ ಪತ್ನಿ ಕೃಪಿ /ಕೃಪಾಚಾರ್ಯರ ಸಹೋದರಿ /ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ ತಾಯಿ
गौतमी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗೋರೋಚನ
गौतमी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದುರ್ಗಾದೇವಿ
गौतमी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಬ್ಬ ರಾಕ್ಷಸಿ
गौतमी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗೋದಾವರೀ ನದಿ
गौतमी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶಾಕ್ಯಮುನಿವಿರಚಿತವಾದ ವಿದ್ಯೆ
गौतमी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗೋತಮವಿರಚಿತವಾದ ವಿದ್ಯೆ
L R Vaidya
EnglishEdgerton Buddhist Hybrid
EnglishWordnet
Sanskrit अहल्या, गौतमी
गौतमऋषेः पत्नी या तस्य अभिशापात् शिला अभवत्।
"प्रभू-रामचन्द्रस्य पदस्पर्शात् अहल्या औद्धरत्।"
गोदावरी, गोदा, गौतमी, तपनी, दक्षिणगङ्गा
दक्षिणभारते वर्तमाना ख्याता नदी।
"दक्षिणभारते गोदावर्या गङ्गासदृशा महत्ता प्राप्ता।"
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskritगौतमी कौशिकी कृष्णा तामसी बाभ्रवी जया ॥ ४७ ॥
कालरात्रिर्महामाया भ्रामरी यादवी वरा ।
बर्हिध्वजा शूलधरा परमब्रह्मचारिणी ॥ ४८ ॥
अमोघा विन्ध्यनिलया षष्ठी कान्तारवासिनी ।
जाङ्गुली बदरीवासा वरदा कृष्णपिङ्गला ॥ ४९ ॥
p{0003}
दृषद्वतीन्द्रभगिनी प्रगल्भा रेवती तथा ।
महाविद्या सिनीवाली रक्तदन्त्येकपाटला ॥ ५० ॥
एकपर्णा बहुभुजा नन्दपुत्री महाजया ।
भद्रकाली महाकाली योगिनी गणनायिका ॥ ५१ ॥
हासा भीमा प्रकूष्माण्डी गदिनी वारुणी हिमा ।
अनन्ता विजया क्षेमा मानस्तोका कुहावती ॥ ५२ ॥
चारणा च पितृगणा स्कन्दमाता घनाञ्जनी ।
गान्धर्वी कर्वरी गार्गी सावित्री ब्रह्मचारिणी ॥ ५३ ॥
कोटिश्रीर्सन्दरावासा केशी मलयवासिनी ।
कालायनी विशालाक्षी किराती गोकुलोद्भवा ॥ ५४ ॥
एकानसी नारायणी शैला शाकंभरीश्वरी ।
प्रकीर्णकेशी कुण्डा च नीलवस्त्रोग्रचारिणी ॥ ५५ ॥
अष्टादशभुजा पौत्री शिवदूती यमस्वसा ।
सुनन्दा विकचा लम्बा जयन्ती नकुलाकुला ॥ ५६ ॥
विलङ्का नन्दिनी नन्दा नन्दयन्ती निरञ्जना ।
कालंजरी शतमुखी विकराली करालिका ॥ ५७ ॥
विरजाः पुरला जीरी बहुपुत्री कुलेश्वरी ।
कैटभी कालदमनी दर्दुरा कुलदेवता ॥ ५८ ॥
रौद्री कुन्द्रा महारौद्री कालंगमा महानिशा ।
बलदेवस्वसा पुत्री हीरी क्षेमंकरी प्रभा ॥ ५९ ॥
मारी हैमवती चापि गोला शिखरवासिनी ।
गौतमी (स्त्री), कौशिकी (स्त्री), कृष्णा (स्त्री), तामसी (स्त्री), बाभ्रवी (स्त्री), जया (स्त्री), कालरात्रि (स्त्री), महामाया (स्त्री), भ्रामरी (स्त्री), यादवी (स्त्री), वरा (स्त्री), बर्हिध्वजा (स्त्री), शूलधरा (स्त्री), परमब्रह्मचारिणी (स्त्री), अमोघा (स्त्री), विन्ध्यनिलया (स्त्री), षष्ठी (स्त्री), कान्तारवासिनी (स्त्री), जाङ्गुली (स्त्री), बदरीवासा (स्त्री), वरदा (स्त्री), कृष्णपिङ्गला (स्त्री), दृषद्वती (स्त्री), इन्द्रभगिनी (स्त्री), प्रगल्भा (स्त्री), रेवती (स्त्री), महाविद्या (स्त्री), सिनीवाली (स्त्री), रक्तदन्ती (स्त्री), एकपाटला (स्त्री), एकपर्णा (स्त्री), बजुभुजा (स्त्री), नन्दपुत्री (स्त्री), महाजया (स्त्री), भद्रकाली (स्त्री), महाकाली (स्त्री), योगिनी (स्त्री), गणनायिका (स्त्री), हासा (स्त्री), भीमा (स्त्री), प्रकूष्माण्डी (स्त्री), गदिनी (स्त्री), वारुणी (स्त्री), हिमा (स्त्री), अनन्ता (स्त्री), विजया (स्त्री), क्षेमा (स्त्री), मानस्तोका (स्त्री), कुहावती (स्त्री), चारणा (स्त्री), पितृगणा (स्त्री), स्कन्दमाता (स्त्री), घनाञ्जनी (स्त्री), गान्धर्वी (स्त्री), कर्बुरा (स्त्री), गार्गी (स्त्री), सावित्री (स्त्री), ब्रह्मचारिणी (स्त्री), कोटिश्री (स्त्री), मन्दरावासा (स्त्री), केशी (स्त्री), मलयवासिनी (स्त्री), कालायनी (स्त्री), विशालाक्षी (स्त्री), किराती (स्त्री), गोकुलोद्भवा (स्त्री), एकानसी (स्त्री), नारायणी (स्त्री), शैला (स्त्री), शाकम्भरी (स्त्री), ईश्वरी (स्त्री), प्रकीर्णकेशी (स्त्री), कुण्डा (स्त्री), नीलवस्त्रा (स्त्री), उग्रचारिणी (स्त्री), अष्टादशभुजा (स्त्री), पौत्री (स्त्री), शिवदूती (स्त्री), यमस्वसा (स्त्री), सुनन्दा (स्त्री), विकचा (स्त्री), लम्बा (स्त्री), जयन्ती (स्त्री), नकुला (स्त्री), कुला (स्त्री), विलङ्का (स्त्री), नन्दिनी (स्त्री), नन्दा (स्त्री), नन्दयन्ती (स्त्री), निरञ्जना (स्त्री), कालञ्जरी (स्त्री), शतमुखी (स्त्री), विकराला (स्त्री), करालिका (स्त्री), विरजस् (स्त्री), पुरला (स्त्री), जारी (स्त्री), बहुपुत्री (स्त्री), कुलेश्वरी (स्त्री), कैटभी (स्त्री), कालदमनी (स्त्री), दर्दुरा (स्त्री), कुलदेवता (स्त्री), रौद्री (स्त्री), कुन्द्रा (स्त्री), महारौद्री (स्त्री), कालङ्गमा (स्त्री), महानिशा (स्त्री), बलदेवस्वसृ (स्त्री), पुत्री (स्त्री), हीरी (स्त्री), क्षेमङ्करी (स्त्री), प्रभा (स्त्री), मारी (स्त्री), हैमवती (स्त्री), गोला (स्त्री), शिखरवासिनी (स्त्री)
अभिधानचिन्तामणीशिलोच्छः
Sanskritचन्द्रभागा चन्द्रभागी गोमती गौतमीत्यपि ॥ ९७ ॥
चन्द्रभागी (स्त्री), गौतमी (स्त्री)
Mahabharata
EnglishGautamī^1 (female descendant of Gotama), name of one or more women. § 270 (Brahmasabhāv.): II, 11, 457 (in the palace of Brahmán).--§ 635 (Rājadh.): XII, 38, 1397 (maharshīn iva Gºī, cf. Gautamī^2).--§ 719b (Gautamī-lubdhakavyāla-Mṛtyu-Kālasaṃv.): XIII, 1, 16 (saṃvādaṃ MṛtyuGºyoḥ kāla-lubdhakapannagaiḥ), 17, 18, (21), (†26), (†29), †30, (†31), 33, 77, (78), 80.
Gautamī^2 (do.) = Jaṭilā: I, 7265 (Jº, married seven ṛshis).
Gautamī^3 (do.) = Kṛpī: I, 5115, 5182.
Gautamī^4, a river. § 775 (Ānuśāsanik.): XIII, 166, 7647. [Gautamī-lubdhaka-vyāla-Mṛtyu-Kāla-saṃvāda(ḥ)]
(“the conversation between Gautamī, the fowler, the serpent, Death, and Time”). § 719b (Ānuśāsanik.): Bhīshma said: An old brahman lady named Gautamī found her son dead, bitten by a serpent
an angry fowler, Arjunaka, bound the serpent with a string and brought it before Gautamī
she told him to release it, as brahmans do not harbour resentment, and there is no good in tormenting and killing an enemy
the fowler mentioned how Indra killed Vṛtra and Mahādeva destroyed a sacrifice. The serpent said that Mṛtyu had sent him on this errand. Mṛtyu (masc.) appeared and said that Kāla (Time) was the real promoter
Sūrya, etc. () are created and destroyed by Kāla. Kāla came and said that it was the child's karman (deeds in the past) that was the cause
this was approved of by Gautamī and the fowler.
पुराणम्
Englishगौतमी १ / GAUTAMĪ I. Another name of Kṛpi, wife of droṇa. (See under kṛpī).
गौतमी २ / GAUTAMĪ II. The woman called Jaṭilā belonging to the family of gautama is known as gautamī also. (See under Jaṭilā).
गौतमी ३ / GAUTAMĪ III. A brāhmaṇī whose son succumbed to snake-bite. (See arjuna).
गौतमी ४ / GAUTAMĪ IV. A river referred to in verse 71, Chapter 165 of anuśāsana parva.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritगौतमी, (गोतमस्य इयम् । तस्येदमित्यण्ततः स्त्रियां ङीप् ।) दुर्गा । इति मेदिनी ॥
मे । ४३ ॥
(यथा, हरिवंशे । १७६ । ७ ।“गौतमीं कंसघाताञ्च यशोदानन्दवर्द्धिनीम् ॥
”)राक्षसीविशेषः । इति शब्दरत्नावली ॥
गोदा-वरी नदी । (यथा, गोः रामायणे । ६ । २ । २७ ।“यो नदीं गौतमीं रम्यां गिरिं पर्य्येति चार्व्वुदम् ॥
”तथा च हारीते प्रथमस्थाने सप्तमेऽध्याये ।“पश्चिमाद्रिसमुद्भूता गौतमी पुण्यभावना ।अस्याः शीतं जलं वापि कफवातविकारहृत् ॥
पित्तप्रशमनं बल्यं मूत्रदोषविकारकृत् ।पुण्या पयस्विनी वैषा प्रणीता च वरानना ॥
द्रोणा गोवर्द्धनी चान्या गौतम्यानुगता इमाः ।आसां जलं घनं नातिवातश्लेष्मविकारकृत् ॥
”)गोरोचना । इति राजनिर्घण्टः ॥
(गोत-मस्यापत्यं स्त्री । गोतमवंशीयशरद्वतः कन्या-त्वादस्यास्तथात्वम् । कृपी । सा तु द्रोणस्यभार्य्या अश्वत्थाम्नो माता च । यथा, महा-भारते । १ । १३१ । २३ ।“अलभत् गौतमी पुत्त्रमश्वत्थामानमेव च ॥
”गायत्त्रीरूपा महादेवी । यथा, देवीभाग-वते । १२ । ६ । ४० ।“गौतमी गामिनी गाधा गन्धर्व्वाप्सर सेविता ॥
”)
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.