| YouTube Channel

गोलक (golaka)

 
शब्दसागरः
English
गोलक
m.
(-कः)
1. A wooden ball for playing with, or any thing globu-
lar, a sphere, a globe, &c.
2. A widow's bastard.
3. A water jar.
4. Gum myrrh, 5. Pease.
n.
(-कं) The heaven of KRISHNA.
E.
कन्
added to the preceding. गुड-ण्वुल् डस्य लः
Capeller Eng
English
गोल°क
m.
ball, globe
a widow's bastard.
Yates
English
गोलक (कः) 1.
m.
A wooden play
ball, a globe
pease
water-jar
myrrh.
n.
Krishna's heaven.
Spoken Sanskrit
English
गोलक - golaka -
m.
- glans penis
गोलक - golaka -
m.
- myrrh
गोलक - golaka -
m.
- globular water-jar
गोलक - golaka -
m.
- ball for playing with
गोलक - golaka -
m.
- widow's bastard
गोलक - golaka -
m.
- ball or globe
गोलक - golaka -
m.
- kind of dish
गोलक - golaka -
m.
- conjunction of all the planets in one sign
गोलक - golaka -
m.
- kind of pease
गोलक - golaka -
m.
- sphere
गोलक - golaka -
n.
गोलक - golaka -
n.
- jujube
गोलक-विवरी - golaka-vivarI -
f.
- ball tap
Wilson
English
गोलक
m.
(-कः)
1 A wooden ball for playing with, or any thing globular, a sphere, a globe,
&c.
2 A widow's bastard.
3 A water jar.
4 Gum myrrh.
5 Pease.
n.
(-कं) The heaven of KṚṢṆA.
E.
कन् added to the preceding.
Apte
English
गोलकः [gōlakḥ], [गुड् ण्वुल डस्य लः]
A ball, globe
भूगोलक- विशेषं नामरूपमानलक्षणतो व्याख्यास्यामः
Bhāg.*
5.16.4.
A wooden ball for playing with.
A globular waterjar.
A widow's bastard
परदारेषु जायेते द्वौ सुतौ कुण्ड- गोलकौ पत्यौ जीवति कुण्डः स्यान्मृते भर्तरि गोलकः
Ms.*
3.174.
A conjunction of six or more planets in one sign.
Glans penis.
Molasses.
Gum myrrh.
Apte 1890
English
गोलकः [गुड् ण्वुल् डस्य लः] 1 A ball, globe.
2 A wooden ball for playing with.
3 A globular water-jar.
4 A widow's bastard.
5 A conjunction of six or more planets.
6 Molasses.
7 Gum myrrh.
कं The heaven of Kṛṣṇa.
Monier Williams Cologne
English
गोलक
m.
a ball or globe,
BhP.
v, 16, 4
VS.
xxxi, 22, Sch.
&c.
a ball for playing with,
Hariv.
15549
glans penis,
Sāy.
on
AitBr.
i, 20
a kind of pease (= पलाश),
Gobh.
iv, 4, 26
ŚāṅkhGṛ.
iv, 19, 4
myrrh,
L.
a globular water-jar,
L.
a kind of dish,
Gal.
a widow's bastard,
Mn.
iii, 156 and 174
MBh.
iii, 13366
the conjunction of all the planets in one sign,
VarBṛ.
xii, 3 and 19
N.
of a pupil of Deva-mitra,
VāyuP.
i, 60, 64
गोलक
n.
a ball or globe,
Nyāyam.
, Sch.
=
गो-लोक, Tantr.
Monier Williams 1872
English
गोलक, अस्, m. a ball or globe
a wooden ball
for playing with, anything globular, a sphere &c.
a
species of pease
gum myrrh
a globular water-jar
a widow's bastard
the conjunction of all the planets
or the presence of several in one sign
N. of a pupil
of Veda-mitra
(अम्), n. = गो-लोक, the heaven of
Kṛṣṇa.
Benfey
English
गोलक गोल + क,
m.
1. A ball, as
the Kadamba's round flower, Bhāṣāp.
p. 165 (v. r.)
ऊ-,
m.
The earth,
Bhāg. P. 5, 16, 4.
2. A widow's bastard, Man.
3, 156
174.
Apte Hindi
Hindi
गोलकः
पुं*
- "गुड् - ण्वुल्, डस्य लः"
"पिंड, भूगोल"
गोलकः
पुं*
- -
बच्चों के खेलने के लिए काठ की गेंद
गोलकः
पुं*
- -
पानी का मटका
गोलकः
पुं*
- -
विधवा का जारज पुत्र
गोलकः
पुं*
- -
पाँच या पाँच से अधिक ग्रहों का सम्मिलन
गोलकः
पुं*
- -
गुड़ की पिंडियाँ
गोलकः
पुं*
- -
खुशबूदार गोंद
Shabdartha Kaustubha
Kannada
गोलक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಧವೆಯಲ್ಲಿ ಜಾರಪುರುಷನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಗ
गोलक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗುಡಾಣ /ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ತುಂಬಿಡುವ ದೊಡ್ಡ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆ
गोलक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗುಡ /ಬೆಲ್ಲ
गोलक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗೋಲ ಪದದ ಅರ್ಥ
विस्तारः - > "गोलको विधवापुत्रे जारात् स्यात् मणिके गुडे" - मेदि०
गोलक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚೆಂಡು
गोलक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗೋಲೋಕ
L R Vaidya
English
golaka {% m. %} 1. A ball, a globe
2. a wooden ball for playing with
3. a globular water-jar
4. a widow’s bastard
5. a conjunction of six or more planets
6. molasses.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
golaka (m. or nt.
cf. prec.
Skt. Lex. bottle), a bottle-shaped [Page217-b] (or ball-shaped?) ornament on a building (this is a mg. of Tib. bum pa, see under prec.): (nagaraṃ …) aṭṭāla-(mss. aṭṭala-)-golaka-(v.l. goraka)-toraṇaṃ Mv 〔iii.160.13〕 (prose).
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
गोलक Gobh. 4, 4, 26 nach dem Komm. = पलाश. 2. f. गोलिका Tausendfuß, Sud. zu Āpast. Gṛhy. 23, 3.
गोलक [m.? n.?] = मण्डल, Śrīk. VI. 71.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
स्वजाते त्वौरसोरस्यौ मृते भर्तरि जारजः
गोलकोऽथामृते कुण्डे भ्राता तु स्यात्सहोदरः ५५०
समानोदर्यसोदर्यसगर्भसहजा अपि
सोदरश्च तु ज्येष्ठः स्यात्पित्र्यः पूर्वजोऽग्रजः ५५१
-wordlist-
औरस (पुं), औरस्य (पुं), गोलक (पुं), कुण्ड (पुं), भ्रातृ (पुं), सहोदर (पुं), समानोदर्य (पुं), सोदर्य (पुं), सगर्भ (पुं), सहज (पुं), सोदर (पुं), ज्येष्ठ (पुं), पित्र्य (पुं), पूर्वज (पुं), अग्रज (पुं)
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: गोलकः
Root: गोलक
Gender: पुं
Number: all
अर्थः
Meaning(s):
Person born in adultery of parents belonging to the same caste and whose mother is a widow
Shloka(s):
3|5|60|2 पत्यौ जीवति कुण्डोऽसौ भर्तर्यसति गोलकः॥ (भूमिकाण्डः/मनुष्याध्यायः)
3|5|62|1 क्षत्रकुण्डः पट्टबन्धो भोजः क्षत्रियगोलकः। (भूमिकाण्डः/मनुष्याध्यायः)
3|5|63|1 मणिकारो वैश्यकुण्डः शङ्खकारस्तु गोलकः। (भूमिकाण्डः/मनुष्याध्यायः)
3|5|63|2 शूद्रकुण्डो मालवको घासहारस्तु गोलकः॥ (भूमिकाण्डः/मनुष्याध्यायः)
Synonym(s):
3|5|60|2 गोलकः (गोलक) (पुं) Person born in adultery of parents belonging to the same caste and whose mother is a widow
3|5|62|1 गोलकः (गोलक) (पुं) Person born in adultery of parents belonging to the same caste and whose mother is a widow
3|5|63|1 गोलकः (गोलक) (पुं) Person born in adultery of parents belonging to the same caste and whose mother is a widow
3|5|63|2 गोलकः (गोलक) (पुं) Person born in adultery of parents belonging to the same caste and whose mother is a widow
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः शङ्खकारः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
गोलकं,
क्ली,
(गुड + घञ् स्वार्थे कन् ण्वुल्इत्येके ।) गोलोकम् यथा, तन्त्रे ।“यद्रूपं गोलकं धाम तद्रूपं नास्ति मामके
गोलकः,
पुं,
(गुड + घञ् ततः स्वार्थे कन् डस्यलत्वं ण्वुल् इत्येके ।) मृते भर्त्तरि जारजः ।इत्यमरः
राँडेर छेले इति भाषा
(यथा, मनुः १५६ ।“शूद्रशिष्यो गुरुश्चैव वाग्दुष्टः कुण्डगोलकौ
”)अलिञ्जरः गुडः पिण्डः इति हेमचन्द्रः
गन्धरसः इति रत्नमाला
कलायः इतिशब्दचन्द्रिका
मटर इति ख्यातः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
गोलक
पु०
गुड--ण्वुल् डस्य लः मणिके अलिञ्जरे (जाला)२ गुडे हेमच० गन्धरसे रत्नमाला कलाये (मटर)ख्याते शब्दच० तस्य गोलाकृतित्वात् तथात्वम् गोल +स्वार्थे गोलशब्दार्थे पिण्डे “तेजसां गोलकःसूर्य्यः ग्रहर्क्षाण्यम्बुगोलकाः प्रभावन्तोहि दृश्यन्तेसूर्य्यरश्मिप्रदोपिताः” सू० सि० गोलोके
न०
“यद्रूपंगोलकं धाम तद्रूपं नास्ति मामके” तन्त्रसा० जारज-गोलकस्य संस्कारार्हता कुण्डशब्दे २०८७ पृ० उक्ता ।७ इन्द्रियाधिष्ठानभेदे
न०
चक्षुर्गोलकम्