| YouTube Channel

गोरस (gorasa)

 
शब्दसागरः
English
गोरस mn. (-सः-सं)
1. Milk.
2. Curdled or coagulated milk.
3. Butter-
milk.
E.
 गो a cow, and रस juice.
Capeller Eng
English
गोरस
m.
 cow-milk, milk
i.g.
Yates
English
गो-रस (सः-सं) 1.
m.
n.
 Milk, curdled
milk, butter-milk.
Spoken Sanskrit
English
गोरस - gorasa -
m.
 - cow-milk
गोधेनु - godhenu -
f.
 - milk-cow
गवामृत - gavAmRta -
n.
 - cow-milk
क्षीरधेनु - kSIradhenu -
f.
 - milk-cow
गव्य - gavya -
n.
 - cow-milk
दुहे { दुह् } - duhe { duh } - verb - milk cow or an udder [ i.e., take advantage of ]
दुग्धे { दुह् } - dugdhe { duh } - verb - milk cow or an udder [ i.e., take advantage of ]
दोग्धि { दुह् } - dogdhi { duh } - verb - milk cow or an udder [ i.e., take advantage of ]
सन्धिनीक्षीर - sandhinIkSIra -
n.
 - milk of a cow in heat
श्वैतरी - zvaitarI -
f.
 - cow abounding in milk
बहुक्षीरा - bahukSIrA -
f.
 - cow which gives much milk
पुनर्धेनु - punardhenu -
f.
 - cow that again gives milk
धेनुष्टरी - dhenuSTarI -
f.
 - milch cow ceasing to give milk
व्रतदुह् - vrataduh -
f.
 - cow which gives the vrata-milk
व्रतदुघा - vratadughA -
f.
 - cow which gives the vrata-milk
पीतदुग्धा - pItadugdhA -
f.
 - cow whose milk has been pledged
धेनुष्या - dhenuSyA -
f.
 - cow whose milk has been pledged
एकक्षीर - ekakSIra -
n.
 - milk of one and the same cow on
वञ्जुला - vaJjulA -
f.
 - cow that yields abundance of milk
होमधेनु - homadhenu -
f.
 - cow yielding milk for an oblation
गोरस - gorasa -
m.
 - cow-milk
गोरस - gorasa -
m.
 - curdled milk
गोरस - gorasa -
m.
 - milk
गोरस - gorasa -
m.
 - buttermilk
Wilson
English
गोरस
mn. (-सः-सं)
1 Milk.
2 Curdled or coagulated milk.
3 Buttermilk.
E.
 गो a cow, and रस juice.
Monier Williams Cologne
English
गो—रस
m.
 cow-milk,
MBh.
R.
Yājñ.
 i
Suśr.
VarBṛS.
milk,
Car.
 i, 27
buttermilk,
L.
curdled milk,
L.
Apte Hindi
Hindi
गोरसः
पुं*
 गो-रसः -
गाय का दूध
गोरसः
पुं*
 गो-रसः -
दही
गोरसः
पुं*
 गो-रसः -
छाछ
Shabdartha Kaustubha
Kannada
गोरस
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗೋಕ್ಷೀರ /ಹಸುವಿನ ಹಾಲು
व्युत्पत्तिः - > गोः रसः
गोरस
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೊಸರು
गोरस
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಜ್ಜಿಗೆ
प्रयोगाः - > "अन्नं पर्युषितं भोज्यं स्नेहोक्तं चिरसंस्थितम् । अस्नेहा अपि गोधूमयवगोरसविक्रयाः ॥"
उल्लेखाः - > याज्ञ० १-१६९
गोरस
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಾತಿನ ಸವಿ /ಮಾತಿನಲ್ಲಿರುವ ಮಾಧುರ್ಯ
व्युत्पत्तिः - > गवि रसः
प्रयोगाः - > "को रसो गोरसं विना"
उल्लेखाः - > उद्भ०
L R Vaidya
English
go-rasa {% m. %} 1. cow’s milk
2. curds
3. buttermilk.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
गुड इक्षुरसक्वाथः शर्करा तु सितोपला ॥ ४०२ ॥
सिता च मधुधूलिस्तु खण्डस्तद्विकृतिः पुनः ।
मत्स्यण्डी फाणितं चापि रसालायां तु भार्जिता ॥ ४०३ ॥
शिखरिण्यथ यूर्यूषो रसो दुग्धं तु सोमजम् ।
गोरसः क्षीरमूधस्यं स्तन्यं पुंसवनं पयः ॥ ४०४ ॥
-wordlist-
गुड (पुं), ईक्षुरसक्वाथ (पुं), शर्करा (स्त्री), सितोपला (स्त्री), सिता (स्त्री), मधुधूलि (स्त्री), खण्ड (पुंक्ली), मत्स्यण्डी (स्त्री), फाणित (क्ली), रसाला (स्त्री), मार्जिता (स्त्री), शिखरिणी (स्त्री), यू (पुं), यूष (पुंक्ली), रस (पुं), दुग्ध (क्ली), सोमज (क्ली), गोरस (पुं), क्षीर (पुंक्ली), ऊधस्य (क्ली), स्तन्य (क्ली), पुंसवन (क्ली), पयस् (क्ली)
--source--
पायसं परमान्नं च क्षैरेयी क्षीरजं दधि ।
गोरसश्च तदघनं द्रप्सं पत्त्रलमित्यपि ॥ ४०६ ॥
-wordlist-
पायस (पुंक्ली), परमान्न (क्ली), क्षैरेयी (स्त्री), क्षीरज (क्ली), दधि (क्ली), गोरस (पुं), द्रप्स (क्ली), पत्त्रल (क्ली)
--source--
दण्डाहते कालशेयघोलारिष्टानि गोरसः ॥ ४०८ ॥
रसायनमथार्धाम्बूदश्विच्छ्वेतं समोदकम् ।
-wordlist-
दण्डाहत (क्ली), कालशेय (क्ली), घोल (क्ली), अरिष्ट (क्ली), गोरस (पुं), रसायन (क्ली), उदश्वित् (क्ली), श्वेत (क्ली)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
गोरसः,
पुं,
 (गवां रसः ।) दुग्धम् । दधि । तक्रम् ।इति हेमचन्द्रः । ३ । ७२ ॥
(यथा, गोः रामा-यणे । ३ । २२ । ७ ।“प्राप्तकामा जनपदाः सम्पन्नयवगोरसाः ।विचरन्ति महीपाला यात्रार्थं विजिगीषवः ॥
”“विषदा गुरवो रूक्षा ग्राहिणस्तक्रपिण्डकाः ।गोरसानामयं वर्गो नवमः परिकीर्त्तितः ॥
”इति चरके सूत्रस्थाने २७ अध्याये ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
गोरस
पु०
 ६ त० । १ गोर्दुग्धे २ दध्नि ३ तक्रे च हेम० । “आ-द्यानां मांसपरमं मध्यानां गोरसोत्तरम् । तैलोत्तरंदरिद्राणां भोजनं भरतर्षभ!” भा० उ० ३३ अ० । “शालाःशालीक्षुगोरसैः” भा० आश्व० ८५ अ० । गोरसानुप-भुञ्जान उपभोगांश्च भारत!” । भा० व० २३९ अ० ।“अन्नं प्रर्य्युषितं भोज्यं स्नेहाक्तं चिरसंस्थितम् ।अस्नेहा अपि गोधूमयवगोरसविक्रियाः” याज्ञ०अस्नेहस्य चिरस्थितस्य तद्विकारस्य भोज्यतामाह ।“हरिद्रा गोरसो धान्यं पुनः पाकेन शुध्यति” स्मृतिः ।४ वाक्यरसे च “कोरसो गोरसं विना” उद्भटः ।
Capeller
German
गोरस
m.
 (Kuh-) Milch.)
Burnouf
French
गोरस गोरस
m.
n.
 (रस) lait
lait caillé
lait de
beurre.