| YouTube Channel

गोमय (gomaya)

 
शब्दसागरः
English
गोमय mn. (-यः-यं)
1. Cowdung.
2. The property or nature of a cow.
E.
गो a cow, and मयट् affix of relation or comprehension.
Capeller Eng
English
गोमय
a.
consisting of cattle
n.
(often
pl.
)
m.
cow-dung.
Yates
English
गोमय (यः-यं) 1.
m.
n.
Cow-dung
property or nature of a cow.
Spoken Sanskrit
English
गोमय gomaya
adj.
consisting of cattle
गोमय gomaya
adj.
defiled with cow-dung
गोमय gomaya
m.
cow-dung
गोमय gomaya
n.
often
गोमय gomaya
n.
bull shit
गोमय gomaya
n.
to smear with
गोमय gomaya
n.
dung
गोमय gomaya
n.
(m. ) cow dung
Wilson
English
गोमय
mn. (-यः-यं)
1 Cowdung.
2 The property or nature of a cow.
E.
गो a cow, and मयट् affix of relation or comprehension.
Apte
English
गोमय [gōmaya],
a.
Consisting of cattle
उदाजन् पितरो गोमयं वसु
Rv.*
1.62.2.
Defiled with cow-dung. -यः, -यम् Cow-dung. -यम् Cowdung cake
उपलशकलमेतद्भेदकं गोमयानाम्
Mu.*
3.15.
Comp.
उत्था a kind of beetle found in cow-dung
a gad-fly. -छत्रम्, -प्रियम् a mushroom, a fungus. -पायसीय-न्याय-वत्
ind.
(in the manner of cowdung and milky food) i. e. Very different in nature though having the same origin, Sarva.
S.*
2.169.
Apte 1890
English
गोमय a. 1 Consisting of cattle.
2 Defiled with cow-dung.
यः,
यं Cow-dung.
यं Cowdung cake
उपलशकलमेतद्भेदकं गोमयानां Mu. 3. 15.
Comp.
उत्था {1} a kind of beetle found in cow-dung {2} a gad fly.
छत्रं,
प्रियं a mushroom, a fungus.
Monier Williams Cologne
English
1. गो—म॑य
mfn.
consisting of cattle,
RV.
x, 62, 2
defiled with cow-dung,
R.
ii, v
गो—म॑य
n.
often
pl.
, rarely
m.
(g. अर्धर्चादि) cow-dung,
ŚBr.
xii
ĀśvGṛ.
Kauś.
Gobh.
Mn.
&c.
ung,
VarBṛS.
lv, 30
2. गो—मय (for the sake of euphony shortened for °यय),
Nom.
P.
°यति, to smear with (cow-dung),
Dhātup.
xxxv, 24.
Macdonell
English
गोमय go-máya,
a.
consisting of cows
full 🞄of cowdung
(m. )
n.
cowdung (often
pl.
): -pāyasīya-nyāya-vat, ad. after the manner of 🞄cowdung and milk-food, i. e. widely differing 🞄though identical in origin
-maya,
a.
(ī) 🞄made of cowdung.
Benfey
English
गोमय गो + मय,
m.
and
n.
Cow-
dung, Man. 3, 206.
Apte Hindi
Hindi
गोमयः
पुं*
- गो - मयट्
गोबर
गोमयम्
नपुं*
- गो - मयट्
गोबर
Shabdartha Kaustubha
Kannada
गोमय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಸುವಿನ ಸಗಣಿ
निष्पत्तिः - > गो - "मयट्" (४-३-१४५)
व्युत्पत्तिः - > गोः पुरीषम्
प्रयोगाः - > "यस्यामलिन्देषु चक्रुरेव मुग्धाङ्गना गोमयगोमुखानि"
उल्लेखाः - > माघ० ३-४८
गोमय
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬೆರಣಿ /ಒಣಗಿದಸಗಣಿ
प्रयोगाः - > "उपलशकमलमेतद्भेदकं गोमयानाम्"
उल्लेखाः - > मुद्रा० ३-१५
गोमय
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಗೋವುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ /ಬಹಳ ಹಸುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ
L R Vaidya
English
go-maya {% m.n. %} cowdung, M.iii.206.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
? gomaya, m., offal, refuse, if this word is intended in Mv 〔ii.65.7〕 gomayo ti (so Senart for mss. gometi) kṛtvā na siddhā, thinking it was offal, I did not prepare it as food
foll. by, kumāro āha, na eṣā godhā abhakṣyā, bhakṣyā eṣā manuṣyāṇāṃ. As Senart remarks, this seems a strange use of gomaya, and I share his suspicion of the reading, but can suggest no good emendation.
Lanman
English
gomáya,
—1. a. bovine
as n.
—2. cowdung,
103^22
—3. dung in general (see
go 4)
w. ānaḍuha, dung of a steer,
1053, 20. [see maya.]
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
गोमय 2. °कार्षी Divyāvad. 306, 23
369, 7.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
lci ba
१) गरीयस् २) गुरु ३) गुरुत्व ४) गोमय
lang gi lci ba
गोमय
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
आपीनमूधो गोविट् तु गोमयं भूमिलेपनम् १२७२
-wordlist-
आपीन (पुंक्ली), ऊधस् (क्ली), गोविष् (स्त्री), गोमय (पुंक्ली), भूमिलेपन (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
करीष
करीष, गोमय
गव्यं गोसम्भवं सर्वं करीषं गोमयं स्मृतम् २७३
verse 2.1.1.273
page 0033
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: गोमयम्
Root: गोमय
Gender: नपुं
Number: all
अर्थः गोमयम्
Meaning(s):
Cow dung
Shloka(s):
3|4|60|2 गोशकृद्गोमयो स्त्री गोग्रन्थिः शुष्कगोमयः॥ (भूमिकाण्डः/पशुसङ्ग्रहाध्यायः)
Synonym(s):
3|4|60|2 गोशकृत् (गोशकृत्) (नपुं) Cow dung गोमयम्
3|4|60|2 गोमयः (गोमय) (पुं) Cow dung गोमयम्
3|4|60|2 गोमयम् (गोमय) (नपुं) Cow dung गोमयम्
Related word(s):
अवयव_अवयवीसंबन्धः गौः
अमरकोशः
Sanskrit
Word: गोमयम्
Root: गोमय
Gender: नपुं
Number: all
Meaning(s):
cow-dung
consisting of cattle
defiled with cow-dung
Shloka(s):
2|9|50|3 गव्यं त्रिषु गवां सर्वं गोविड्गोमयस्त्रियाम्॥ (वैश्यवर्गः)
Synonym(s):
2|9|50|3 गोविट् (गोविष्) (पुं)
2|9|50|3 गोविट् (गोविष्) (नपुं)
2|9|50|3 गोमयः (गोमय) (पुं) cow-dung, consisting of cattle, defiled with cow-dung
2|9|50|3 गोमयम् (गोमय) (नपुं) cow-dung, consisting of cattle, defiled with cow-dung
Related word(s):
जातिः अचलनिर्जीववस्तु
परा_अपरासंबन्धः शुष्कगोमयम्
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
गोमयं,
क्ली,
पुं,
(गोः पुरीषम् “गोश्च पुरीषे ।”४ १४५ इति मयट् ।) गवां गूथम् ।गोवर इति भाषा
तत्पर्य्यायः गोविट् २इत्यमरः ५०
जगलम् गोहन्नम् ४गोशकृत् इति रत्नमाला
गोपुरीषम् ६गोविष्ठा गोमलम् इति राजनिर्घण्टः
तस्य माहात्म्यं यथा, --“शतं वर्षसहस्राणां तपस्तप्तं सुदुष्करम् ।गोभिः पूर्व्वविसृष्टाभिर्गच्छेम श्रेष्ठतामिति
अस्मत्पुरीषस्नानेन जनः पूयेत सर्व्वदा ।शकृता पवित्रार्थं कुर्व्वीरन् देवमानुषाः
ताभ्यो वरं ददौ ब्रह्मा तपसोऽन्ते स्वयं प्रभुः ।एवं भवत्विति विभुर्लोकांस्तारयतेति
*
तत्र लक्ष्म्या वासो यथा, लक्ष्मीं प्रति गवांवाक्यम् ।“अवश्यं मानना कार्य्या तवास्माभिर्यशस्विनि ! ।शकृन्मूत्रे निवस त्वं पुण्यमेतद्धि नः शुभे !
”श्रीरुवाच ।“दिष्ट्या प्रसादो युष्माभिः कृतो मेऽनुग्रहात्मकः ।एवं भवतु भद्रं वः पूजितास्मि सुखप्रदाः
”इति महाभारते दानधर्म्मः
(कृच्छ्रसान्तपने अस्य भक्षणविधिर्यथा, मनुः ।११ २१२ ।“गोमूत्रं गोमयं क्षीरं दधि सर्पिः कुशोदकम् ।एकरात्रोपवासश्च कृच्छ्रं सान्तपनं स्मृतम्
”“अत्यन्तजीर्णदेहाया बन्ध्यायाश्च विशेषतः ।रोगार्त्तायाः प्रसूताया गोर्गोमयमाहरेत्
”इति चिन्तामणिधृतस्मृतिवचनम्
गां सर्व्वतीर्थमयीं परिकल्प्य एतस्या गोमयंयमुनानदीतया परिकल्पयन्ति वृद्धाः यदु-क्तम्, --“गोमयं यमुना साक्षात् गोमूत्रं नर्म्मदा शुभा ।गङ्गा क्षीरन्तुयासां वै किं पवित्रमतःपरम्
*
)गवात्मके क्ली
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
गोमय पुंन० गोः पुरीषं गो + मयट् अर्द्धर्चादि (गोवर)१ गोः पुरीषे तद्गुणादिगोशब्दे २६८१ पृ० दृश्यम् “अत्यन्तजीर्णदेहाया बन्ध्यायाश्च विशेषतः रोगार्त्तायाःप्रसूताया गोर्गोमयमाहरेत्” शब्दार्थचि० स्मृतिः ।गोमयस्य श्रेष्ठताकारणम् ।“शतं वर्षं सहस्राणां तपस्तप्तं सुदुष्करम् गोभिः पूर्वविसृष्टाभिर्गच्छेम श्रेष्ठतामिति अस्मत्पुरीषस्नानेनजनः पूयेत सर्वदा शकृता पवित्रार्थं कुर्वीरन् देवमानुषाः ताभ्यो वरं ददौ व्रह्मा तपसोऽन्ते स्वयंप्रभुः एवं भवत्विति विभुर्लोकांस्तारयतेति च” तत्रलक्ष्म्या वासो यथा गोलक्ष्मीसंवादे “अवश्यंमाननां कार्य्या तवास्माभिर्यशस्विनि! शकृन्मूत्रे निव-स त्वं पुण्यमेतद्धि नः शुभे! श्रीरुवाच दिष्ठ्याप्रसादो युष्माभिः कृतो मेऽनुग्रहात्मकः एवं भवतुभद्रं वः पूजितास्मि सुखप्रदाः!” इति भा० शा० दान-धर्मे उक्तम् “गोमयं यमुना साक्षात् गोमूत्रं चसरस्वती” काशीख० “गोमयाच्च वृश्चिको जायते”शास्त्रकारप्रवादः “मुग्धाङ्गना गोमयगोमुखानि” माघः ।“शुचिं देशं विविक्तं गोमयेनोपलेपयेत्” मनुः ।२ तदात्मके
त्रि०
स्त्रियां ङीप
Capeller
German
गोम॑य aus Rindern bestehend
voll Kuhmist
(m. )
n.
(oft Pl.) Kuhmist.
Grassman
German
gomáya, a., aus Rindern [gó] bestehend.
-am vásu {888, 2}.
Burnouf
French
गोमय गोमय a. (sfx. मय) de la nature de la vache.
-- S.
m.
n.
le naturel de la vache.
Bouse de vache.
गोमयछत्र
n.
champignon qui croît sur le fumier de vache.
गोमयप्रिय
n.
esp. d'herbe odoriférante.
गोमयामि 10
pqp. अजुगोमम्
enduire de bouse de vache
enduire, en gén.
गोमयोत्था
f.
(उत्थ) bousier, esp. d'insecte.
गोमयोद्भव
m.
(उत्
भू) cassia fistula, la casse des
boutiques.
Stchoupak
French
गोमय-
nt.
pl.
(qqf.
m.
) bouse de vache,
fumier
a.
enduit, souillé de bouse
-मय- a. fait de bouse.