| YouTube Channel

गोपानसी (gopAnasI)

 
शब्दसागरः
English
गोपानसी
f.
 (-सी)
1. The wood of a thatch.
2. A crooked beam which
supports it.
3. The bamboo frame work on which it rests.
E.
 गवां
किरणानां पानं शोषणं गोपानं तत्स्यति सो-क गौरादित्वात् ङीष् ।
Yates
English
गोपा_नसी (सी) 3.
f.
 The wood of
thatch
its frame
crooked beam.
Wilson
English
गोपानसी
f.
 (-सी)
1 The wood of a thatch.
2 A crooked beam which supports it.
3 The bamboo frame work on which it rests.
E.
 गोप preserving, affixes नसट् and ङीष्, आ inserted.
Monier Williams Cologne
English
गोपानसी
f.
 the wood or bamboo frame-work of a thatch,
Lalit.
 xiv, 34
xvii
Kāraṇḍ.
Car.
 i, 30, 3
Śiś.
 iii, 49.
Apte Hindi
Hindi
गोपानसी
स्त्री*
 गो-पानसी -
"छप्पर को संभालने के लिए छत के नीचे लगी टेढ़ी बल्ली, बलभी"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
गोपानसी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮನೆಯ ಸೂರಿಗೆಆಧಾರವಾದ ಮರದ ಪಟ್ಟಿ
प्रयोगाः - > "गोपानसीषु क्षणमास्थितानाम्"
उल्लेखाः - > माघ० ३-४९
L R Vaidya
English
go-pAnasI {% f. %} a curved beam which supports a thatch.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
gopānasī (once, in mss., °sa
rare in Skt., see BR 〔5, Addenda〕, and pw
= Pali id., essentially Buddhist word
cf. Skt. gopāna, °naka, Acharya, Dict. Hind. Arch. s.v.), framework of a roof, rafters: Mvy 〔5580〕
gopānasī vigaḍita tatra sarvā SP 〔83.5〕 (vs
of a ruined house)
(-sālāyāṃ … vivṛtāyāṃ) gopānasy-āntarikāś ca virājante LV 〔254.11〕, the interstices of the roof-frame
similarly 〔256.1〕 and °sīye antarāṇi, or °sī-antarāṇi, vivaṭāni Mv 〔ii.125.14〕
〔127.1〕
〔128.7〕
〔129.9〕
because of curvature, used as type of the bent-over posture of old men (so Pali °sī-vaṅka), kubjo °sī-vakro vibhagno LV 〔188.1〕
Kv 〔48.12〕 (text °ṇasī°, and wrongly divided in ed.)
in parallel passage, bhagno °sī-vakro Mv 〔ii.150.19〕
kubja-gopānasī-vaṅkā Mv 〔iii.283.11〕
kubja-gopānasī- (ms. °sa, em. Speyer)-vakrā Av 〔ii.25.8〕.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 आता, आताः, गोपानसी
noun
आलेखनम् काचानिबद्धनार्थं कृता चतुष्कोनाकृतिः।
"एतद् आलेखनम् आतायां निबधान।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
गोपासनी तु वलभीच्छादने वक्रदारुणि ।
-wordlist-
गोपानसी (स्त्री), वलभीच्छादन (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
गोपानसी
गोपानसी
गोपानसी दारु च वक्रसंस्थम् ।
verse 2.1.1.303
page 0036
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
गोपानसी,
स्त्री,
 (गोपायति रक्षति गृहमिति । गुपूञ रक्षणे + बाहुलकात् नसट् यलोपस्ततो ङीप्च ।) वडभी । गृहाणामग्रभागे दत्तवक्रकाष्ठम् ।मुदनी इति भाषा ॥
इत्यमरटीकासारसुन्दरी ॥
गृहचूडा वडभी तच्छादनार्थं वक्रीकृत्य यत्काष्ठं दीयते सा वडभी चतुष्किकादिचूडातच्छादनाय वक्रीकृत्य यत् काष्ठं दीयते सा ।इति मधुः ॥
पटलाधोवंशपञ्जरम् । इति भट्टः ॥
कर्णिकाविष्कम्भिदारु इत्यन्ये । वक्रीभूतं धरण-काष्ठम् । इत्येके । इत्यमरटीकायां भरतः ॥
(यथा, माघे । ३ । ४९ ।“गोपानसीषु क्षणमास्थिताना-मालम्बिभिश्चन्द्रकिणां कलापैः ।हरिण्मणिश्यामतृणाभिरामै-र्गृहाणि नीध्रैरिव यत्र रेजुः ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
गोपानसी स्त्री० गवां किरणानां पानं शोषणं गोपानंतत् स्यति सो--क गौरा० ङीष् । कुड्येषु छाद-नार्थं बद्धे १ वक्रकाष्ठे (मुदनी) २ बन्धनाधारे पटलाधारेवंशपञ्जरे च अमरः । “गोपानसीषु क्षणमास्थितानाम्”माघः ।
Burnouf
French
गोपानसी गोपानसी
f.
 charpente d'un toit.