| YouTube Channel

गोधूमः (godhUmaH)

 
Apte Hindi
Hindi
गोधूमः
पुं*
गो-धूमः -
गेहूँ
गोधूमः
पुं*
गो-धूमः -
संतरा
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
गोधूमः
noun
एकः क्षुपः
"गोधूमस्य उल्लेखः कोशे वर्तते"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
गोधूमः,
पुं,
(गुध्यते वेष्ट्यते त्वगादिभिः गुध +“गुधेरूमः ।” उणां इति ऊमः ।)नागरङ्गः ओषधीविशेषः ब्रीहिभेदः इतिमेदिनी
मे ४३ गम गोम् इति भाषा
शेषस्य पर्य्यायः बहुदुग्धः अपूपः स्नेच्छ-भोजनः यवनः निस्तुषक्षीरः रसालः ७सुमनाः (यथा, मनुः २५ ।“यवगोधूमजं सर्व्वं पयसश्चैव विक्रियाः
”)अस्य गुणाः स्निग्धत्वम् मधुरत्वम् वात-पित्तदाहनाशित्वम् गुरुत्वम् श्लेष्ममदबल-रुचिवीर्य्यकारित्वञ्च इति राजनिर्घण्टः
बृंहणत्वम् जीवनहितत्वम् शीतत्वम् भग्न-सन्घानस्थैर्य्यकारित्वम् सारकत्वञ्च इतिराजवल्लभः
(अथ गोधूमस्य नामानि लक्षणंगुणाश्च ।“गोधूमः सुमनोऽपि स्यात् त्रिविधः चकीर्त्तितः ।महागोधूम इत्याख्यः पश्चाद्देशात् समागतः
महागोधूमः वड गोधूमा इति लोके ।मधुली तु ततः किञ्चिदल्पा सा मध्यदेशजा ।निःशूको दीर्घगोधूमः क्वचिन्नन्दीमुखाभिधः
गोधूमो मधुरः शीतो वातपित्तहरो गुरुः ।कफशुक्रप्रदो बल्यः स्निग्धः सन्धानकृत् सरः
जीवनो बृंहणो वर्ण्यो व्रर्ण्यो रुच्यः स्थिरत्वकृत् ।कफप्रदो नवीनो तु पुराणः ।पुराणयवगोधूमः क्षौद्रजाङ्गलशूलभागिति ।वाग्भटेन वसन्ते गृहीतत्वात् ।मधुली शीतला स्निग्धा पित्तघ्नी मधुरा लघुः ।शुक्रला बृंहणी पथ्या तद्बन्नन्दीमुखः स्मृतः
”)इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे प्रथमे भागे