गोधूम (godhUma)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 गोधूम m.
  (-मः) Wheat: see the next.
 E.
  गुध्-वा° उम ।

 गोधूम m.
  (-मः)
	 1. Wheat.
	 2. The orange.
	 3. The name of a drug.
 E.
  गुध्
to surround,  and ऊम Unadi aff.
  

Capeller Eng

English

 गोधू॑म m.
  wheat. 

Yates

English

 गोधूम (मः) 1.
m.
  Idem
 an orange
the name of a drug.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 गोधूम
m.
  (-मः)
1 Wheat.
2 The orange.
3 The name of a drug.
E.
  गुध to surround,  and ऊम Uṇādi aff.
  

Monier Williams Cologne

English

 गो—धू॑म a m.
  (√ गुध्,  Uṇ.
 ) ‘earth-smoke’,  wheat (generally pl.
 ),  VS.
 
 TBr.
   i
 ŚBr.
   v (sg.),  xii,  xiv
 ŚāṅkhŚr.
  
 Mn.
   &c.
  

 the orange tree,  L.
 

 N.
  of a medicinal plant,  L.
 

 गो-धू॑म b &c.
   See गो॑,  p.
  365,  col. 1.

Monier Williams 1872

English

 गोधूम गो-धूम,  गोधूमक। See under गो।

Macdonell

English

 गोधूम go-dhū́ma,  m.
  [earth-exhalation],  🞄wheat (gnly. pl.
 )
 -narda,  a.
  roaring like a 🞄bull
 m.
  N. of a king
 pl.
  N. of a people
 🞄-nasā,  -nāsā,  f.
  snout of a cow.

Benfey

English

 गोधूम गो-धूम,  m.
 ,  usually pl., 
Wheat,  Man.  5,  25.

Apte Hindi

Hindi

गोधूमः
पुं*
  गो-धूमः -
गेहूँ

गोधूमः
पुं*
  गो-धूमः -
संतरा

Shabdartha Kaustubha

Kannada

गोधूम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗೋಧಿ
गोधूम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹೇರಿಳೆ ಗಿಡ
निष्पत्तिः - > गुध (परिवेष्टने) - "ऊमः" (उ० ५-२)

L R Vaidya

English

 go-DUma {% m. %} 1. wheat,  M.v.25
 2. the orange.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  गोधूम,  बहुदुग्धः,  अपूपः,  म्लेच्छभोजनः,  यवनः,  निस्तुषक्षीरः,  रसालः,  सुमनाः
noun
 
व्रीहिभेदः,  गोधूलि-वर्णीयः धान्य-विशेषः,  अस्य गुणाः-स्निग्धत्वम्,  मधुरत्वम्,  वात-पित्त-दाह-नाशित्वम्
 "यवगोधूमजम् सर्व पयसश्चैव विक्रिया [मनु 5.25]"

Synonyms:
  गोधूम,  बहुदुग्धः,  अपूपः,  म्लेच्छभोजनः,  यवनः,  निस्तुषक्षीरः,  रसालः,  सुमनाः
noun
 
व्रीहिभेदः,  गोधूलि-वर्णीयः धान्य-विशेषः,  अस्य गुणाः स्निग्धत्वम्,  मधुरत्वम्,  वात-पित्त-दाह-नाशित्वम्।
 "कृषीवलः गोधूमं भूमौ वपति।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
गोधूमे सुमनो वल्ले निष्पावः सितशिम्बिकः ॥ ११७४ ॥
-wordlist-
 
गोधूम (पुं),  सुमन (पुं),  वल्ल (पुं),  निष्पाव (पुं),  सितशिम्बिक (पुं)

Vedic Reference

English

 Go-dhūma,  ‘wheat, ’ is frequently referred to in the plural in
the Yajurveda Saṃhitās^1 and Brāhmaṇas, ^2 and is expressly
distinguished from ‘rice’ (Vrīhi) or ‘barley’ (Yava).^3 ‘Groats’
(saktavaḥ) made of this grain are also mentioned.^4 The word
occurs in the singular in the Śatapatha Brāhmaṇa.^5
1) Maitrāyaṇī Saṃhitā,  i. 2,  8
 Vāja-
saneyi Saṃhitā,  xviii. 12
 xix. 22. 89
xxi. 29,  etc.
2) Śatapatha Brāhmaṇa,  xii. 7,  1,  2
 2, 
9
 Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad,  vi. 3,  22
(Mādhyaṃdina = vi. 3,  13 Kāṇva),  etc.
3) Taittirīya Brāhmaṇa,  i. 3,  7,  2.
4) Śatapatha Brāhmaṇa,  xii. 9,  1,  5.
5) v. 2,  1,  6.
Cf. Zimmer,  Altindisches Leben,  241.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 गोधूमः,  पुं,
   (गुध्यते वेष्ट्यते त्वगादिभिः । गुध +“गुधेरूमः ।” उणां । ५ । २ । इति ऊमः ।)नागरङ्गः । ओषधीविशेषः । ब्रीहिभेदः । इतिमेदिनी ॥
 मे । ४३ । गम गोम् इति च भाषा ॥
शेषस्य पर्य्यायः । बहुदुग्धः २ अपूपः ३ स्नेच्छ-भोजनः ४ यवनः ५ निस्तुषक्षीरः ६ रसालः ७सुमनाः ८ । (यथा,  मनुः । ५ । २५ ।“यवगोधूमजं सर्व्वं पयसश्चैव विक्रियाः ॥
”)अस्य गुणाः । स्निग्धत्वम् । मधुरत्वम् । वात-पित्तदाहनाशित्वम् । गुरुत्वम् । श्लेष्ममदबल-रुचिवीर्य्यकारित्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥
बृंहणत्वम् । जीवनहितत्वम् । शीतत्वम् । भग्न-सन्घानस्थैर्य्यकारित्वम् । सारकत्वञ्च । इतिराजवल्लभः ॥
 (अथ गोधूमस्य नामानि लक्षणंगुणाश्च ।“गोधूमः सुमनोऽपि स्यात् त्रिविधः स चकीर्त्तितः ।महागोधूम इत्याख्यः पश्चाद्देशात् समागतः ॥
महागोधूमः वड गोधूमा इति लोके ।मधुली तु ततः किञ्चिदल्पा सा मध्यदेशजा ।निःशूको दीर्घगोधूमः क्वचिन्नन्दीमुखाभिधः ॥
गोधूमो मधुरः शीतो वातपित्तहरो गुरुः ।कफशुक्रप्रदो बल्यः स्निग्धः सन्धानकृत् सरः ॥
जीवनो बृंहणो वर्ण्यो व्रर्ण्यो रुच्यः स्थिरत्वकृत् ।कफप्रदो नवीनो न तु पुराणः ।पुराणयवगोधूमः क्षौद्रजाङ्गलशूलभागिति ।वाग्भटेन वसन्ते गृहीतत्वात् ।मधुली शीतला स्निग्धा पित्तघ्नी मधुरा लघुः ।शुक्रला बृंहणी पथ्या तद्बन्नन्दीमुखः स्मृतः ॥
”)इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे प्रथमे भागे ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 गोधूम त्रि०
  गुध--ऊम । १ नागरङ्गे २ व्रीहिभेदे च (गोहुम)च मेदिनिः तद्भेदादि भावप्र० उक्तं यथा “गोधूमः सुम-नोऽपि स्यात् त्रिविधः स च कीर्त्तितः । महागोधूमइत्याख्यः पश्चाद्देशात् समागतः । मधूली तु ततः कि-ञ्चिदल्पा सा मध्यदेशजा । निःशूको दीर्घगोधूमः क्व-चिन्नन्दोमुखाभिधः । गोधूमो मधुरः शीतो वातपित्त-हरो गुरुः । कफशुक्रप्रदो बल्यः स्निग्धः सन्धानकृत्-सरः । जीवनो वृंहणो वर्ण्योरुच्यो वीर्यस्थिरत्वकृत् ।कफप्रदः नवीनो न च पुराणः पुराणयवगोघूमक्षौद्रजाङ्गलशूल्यभुगिति” वाग्भटेन वसन्ते गृहीत-त्वात् । मधूली शीतला स्निग्धा पित्तघ्नी मधुरा लघुः ।शुक्रला वृंहणी पथ्या तद्वन्नन्दीमुखा स्मृता” तस्यकृतान्नशब्दे २१८१ पृ० पाकविशेषो दृश्यः ।

Capeller

German

 गोधू॑म m.
  Weizen. 

Burnouf

French

 गोधूम गोधूम et गोधुम m.
  (गो
 धूम)
blé,  froment.
		 Orange.
		 Sorte de drogue.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.