| YouTube Channel

गोदुग्ध (godugdha)

 
शब्दसागरः
English
गोदुग्ध
n.
(-ग्धं) Cow's milk.
E.
गो, and दुग्ध milk.
Yates
English
गो-दुग्ध (ग्धं) 1.
n.
Cow's milk.
Wilson
English
गोदुग्ध
n.
(-ग्धं) Cow's milk.
E.
गो, and दुग्ध milk.
Monier Williams Cologne
English
गो—दुग्ध
n.
=
-क्षीर॑,
W.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
गोदुग्ध
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಸುವಿನ ಹಾಲು
व्युत्पत्तिः - > गोः दुग्धम्
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
गोदुग्ध
न०
त० गोः क्षीरे भावप्र० तद्गुणा उक्तास्तच्चवाक्यं गोशब्दे दर्शितम् वर्णभेदेन गोर्दुग्धस्य गुणास्त-त्रैव “कृष्णाया गोर्भवं दुग्धं वातहारि गुणाधिकम् ।पीताया हरते पित्तं तथा वातहरं भवेत् श्लेष्मलंगुरु शुक्लाया रक्तायाश्चापि वातहृत् बालवत्सविव-त्सानां गवां दुग्धं त्रिदोषकृत् वष्कयिण्यास्त्रिदोषघ्नंतर्पणं बलकृत् पयः जाङ्गलानूपशैलेषु चरन्तीनां यथो-त्तरम् पयो गुरुतरं स्नेहो यथाहारं प्रवर्त्तते ।खल्यन्नभक्षणाज्जातं क्षीरं गुरु कफप्रदम् तत्तु बल्यंपरं वृष्यं स्वस्थानां गुणदायकम् पलालतृणका-र्पासवीजजं रोगिणो हितम्” राजनि० तु “गवां प्रत्यूषसि-क्षीरं गुरु विष्टम्भि दुर्जरम् तस्मादभ्युदिते सूर्येयामं यामार्द्धमेव वा समुत्तार्य पयोग्राह्यं तत्-पथ्यं दीपनं लघु विवत्साबालवत्सानां पयो दोष-लमीरितम् शस्तं वत्सैकवर्णायाघवलीकृष्णायोरपि”इक्ष्वादा मासपर्णादा ऊर्द्धशृङ्गो या भवेत् तासांगवां हितं क्षीरं शृतं वाऽशृतमेव वा गवां सितानांवातघ्नं कृष्णानां पित्तनाशनम् श्लेष्मघ्नं रक्तवर्णानांत्रीन् हन्ति कपिलापयः” राजनि०