धातुः: गृह्
मूलधातुः: गृह
धात्वर्थः: ग्रहणे
गणः: चुरादिः
कर्मकत्वं: सकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: आत्मनेपदी
रूपम्: गृहयते
अनुबन्धादिविशेषः: अदन्तः,आगर्वीयः


ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Madhavlya Dhatu Vritti is about Dhatus

गृह  (अर्थः)  ग्रहणे
( गृहयते गृहयालुः ) "स्पृहिगृहि'' इत्यादिना आलुच् गर्हत इति गृहेर्गर्हेश्च शपि, तत्रान्त्यः कुत्सार्थः गृह्णाति गृह्णीत इत्युपादानार्थस्य प्रसारिणः क्र्यादेः गर्हतीति गर्हेराधृषीयस्य निन्दार्थस्य 355

गृह ग्रहणे 
- गृहयते  गृहयाञ्चक्रे  गृहम्  गृहयालुः  342

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Various kridanta words of Dhatus.

<ul><li><sup id="ref_krm01"><a href="#foot_krm01">1</a></sup> {@“गृह ग्रहणे”@} <sup id="ref_krm02"><a href="#foot_krm02">2</a></sup> “ण्यन्तस्य ग्रहणे गृहेर्गृहयते, तत्रानदन्ताद् गृहेः भूवादेः शपि गर्हते, श्नि तु पदे गृह्णात्यगृह्णीत च। </li> <li>गर्हेर्वा णिचि निन्दनार्थविषये गर्हेत् तथा गर्हयेद् भूवादेः शपि कुत्सनार्थविषये गर्हेर्भवेद् गर्हते।।” <sup id="ref_krm03"><a href="#foot_krm03">3</a></sup> इति देवः। </li> <li><sup id="ref_krm04"><a href="#foot_krm04">4</a></sup> <sup id="ref_krm05"><a href="#foot_krm05">5</a></sup> गृहकः-हिका, <sup id="ref_krm06"><a href="#foot_krm06">6</a></sup> जिगृहयिषकः-षिका;</li> <li>  गृहयिता-त्री, जिगृहयिषिता-त्री;</li> <li>  <sup id="ref_krm07"><a href="#foot_krm07">7</a></sup> गृहयमाणः, जिगृहयिषमाणः;</li> <li>  गृहयिष्यमाणः, जिगृहयिषिष्यमाणः;</li> <li>  <sup id="ref_krm08"><a href="#foot_krm08">8</a></sup> प्रघृट्-प्रघृड्-प्रगृहौ-प्रगृहः;</li> <li>  -- गृहितम्-तः- <sup id="ref_krm09"><a href="#foot_krm09">9</a></sup> तवान्, जिगृहयिषितः-तवान्;</li> <li>  गृहः, <sup id="ref_krm10"><a href="#foot_krm10">10</a></sup> गृहयालुः, <sup id="ref_krm11"><a href="#foot_krm11">11</a></sup> जिगृहयिषुः;</li> <li>  गृहयितव्यम्, जिगृहयिषितव्यम्;</li> <li>  गृहणीयम्, जिगृहयिषणीयम्;</li> <li>  गृहयम्, जिगृहयिष्यम्;</li> <li>  ईषद्गृहः-दुर्गृहः-सुगृहः;</li> <li>  -- गृहयमाणः, जिगृहयिष्यमाणः;</li> <li>  गृहः, जिगृहयिषः;</li> <li>  गृहयितुम्, जिगृहयिषितुम्;</li> <li>  <sup id="ref_krm12"><a href="#foot_krm12">12</a></sup> गृहणा, जिगृहयिषा;</li> <li>  गृहणम्, जिगृहयिषणम्;</li> <li>  गृहयित्वा, जिगृहयिषित्वा;</li> <li>  <sup id="ref_krm13"><a href="#foot_krm13">13</a></sup> प्रगृहय्य, प्रजिगृहयिष्य;</li> <li>  <sup id="ref_krm14"><a href="#foot_krm14">14</a></sup> गृहम् २, गृहयित्वा २, जिगृहयिषम् २;</li> <li>  जिगृहयिषित्वा २।</li></ul><p>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (४२५)</li> <li id="foot_krm02">02 => (१०-चुरादिः-१८९९। सक। सेट्। अदन्तः, आगर्वीयः)</li> <li id="foot_krm03">03 => (श्लो। १९४)</li> <li id="foot_krm04">04 => [पृष्ठम्०४१६+ २६]</li> <li id="foot_krm05">05 => [[१। अस्य धातोरदन्तत्वादल्लोपस्य स्थानिवद्भावेन लघूपधगुणो न। एवं सर्वत्र।]]</li> <li id="foot_krm06">06 => [[२। ण्यन्तात् सनि णेरयादेशे, ‘सन्यतः’ (७-४-७९) इतीत्त्वे ‘जिगृहयिषकः’ इति रूपम्।]]</li> <li id="foot_krm07">07 => [[३। ‘आ गर्वादात्मनेपदिनः’ (गणसूत्रं चुरादौ) इति ण्यन्तादात्मनेपदमेव।]]</li> <li id="foot_krm08">08 => [[४। ‘हो ढः’ (८-२-३१) इति ढत्वे पदान्तत्वनिमित्तकः भष्भावः। स्थानिवत्त्वं तु ‘पूर्वत्रासिद्धे न--’ (वा। १-१-५७) इति निषेधान्न।]]</li> <li id="foot_krm09">09 => [[आ। ‘तच्चाकर्ण्य सरोषमुत्पदयते स्मोत्तुङ्गगञ्चं हरिः प्रोत्तिष्ठन् असिचर्मणी गृहितवान् कंसोऽपि मृग्योऽसताम्।’ धा। का। ३-५८।]]</li> <li id="foot_krm10">10 => [[५। ‘स्पृहिगृहिपतिदयि--’ (३-२-१५८) इति ताच्छीलिक आलुच्। ‘अयामन्ताल्वा- य्येत्न्विष्णुषु च’ (६-४-५५) इति णेरयादेशः।]]</li> <li id="foot_krm11">11 => [[B। ‘दीनधीः स तपसा हिमशैले दृक्पथं पुरहराद् गृहयालोः। आददे वरमथो विजयौ द्वावन्तरेण युधि पाण्डवरोधम्।।’ चम्पूभारते ५-७९।]]</li> <li id="foot_krm12">12 => [[६। ‘ण्यासश्रन्थो युच्’ (३-३-१०७) इति युच् स्त्रियाम्।]]</li> <li id="foot_krm13">13 => [[७। ‘ल्यपि लघुपूर्वात्’ (६-४-५६) इति णेरयादेशः।]]</li> <li id="foot_krm14">14 => [पृष्ठम्०४१७+ २१]</li></ul></p>

गृह (गृ꣡ह॒ ग्रहणे - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = गृहणम्
अनीयर् = गृहणीयः - गृहणीया
ण्वुल् = गृहकः - गृहिका
तुमुँन् = गृहयितुम्
तव्य = गृहयितव्यः - गृहयितव्या
तृच् = गृहयिता - गृहयित्री
क्त्वा = गृहयित्वा
ल्यप् = प्रगृहय्य
क्तवतुँ = गृहितवान् - गृहितवती
क्त = गृहितः - गृहिता
शानच् = गृहयमाणः - गृहयमाणा

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Only about Dhatus

गृह ग्रहणे
- गृहयते, अजगृहत  स्पृहिगृहि (32150) इत्यालुच्-गृहयालुः, गृहितम्  340

गृहकारिन् m. house or mason wasp.


INTERMEDIATE, Sanskrit to English, Cologne Edition

गृह—कारिन् m. ‘house-builder’, a kind of wasp, Mn. xii, 66; Yājñ. iii, 214.


गृहकारिन्

पदविभागः - >पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - >ಮನೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುವವನು /ಗೃಹನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವವನು
निष्पत्तिः - >डुकृञ् (करणे) - "णिनिः" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - >गृहं करोति

गृहकारिन्

पदविभागः - >पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - >ಕಣಜದ ಹುಳು
प्रयोगाः - >"बको भवति हृत्वाग्निं गृहकारी ह्युपस्करम्"
उल्लेखाः - >मनु० १२-६६

गृहकारिन् m. (-री)
	 1. A kind of wasp.
	 2. A house-builder.
 E. गृह a house,
and कारिन् who makes, building a nest or house of clay, &c.


<table><tr><td>गृहकारिन्</td><td><b>gRhakArin</b></td><td>m.</td><td> house-builder</td></tr><tr><td>गृहकारिन्</td><td><b>gRhakArin</b></td><td>m.</td><td> kind of wasp</td></tr></table>

<table> <tr> <td> </td> <td>गृहकारिन्</td> <td> gRhakArin</td> <td>m.</td> <td> house-builder</td> </td> </tr><tr> <td> </td> <td>गृहकर्तृ</td> <td> gRhakartR</td> <td>m.</td> <td> house-builder</td> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td>गृहसंवेशक</td> <td> gRhasaMvezaka</td> <td>m.</td> <td> house-builder</td> </td> </tr><tr> <td> </td> <td>गृहकारक</td> <td> gRhakAraka</td> <td>m.</td> <td> house-builder</td> </td> </tr> </table> <table width='800px' > <tr> <td> </td> </tr> </table> <table > <colgroup> <col width=160px> <col width=160px> <col width=160px> <col width=160px> <col width=160px> </colgroup>

गृहकारिन् त्रि० गृहं करोति कृ--णिनि । (घरामि)१ गृहकारके स्त्रियां ङीप् (कुमिरक्या) २ कीटभेदे ।सा च जातिः उपस्करहरणपापजाता । यथाह“वकोभवति हृत्वाग्निं गृहकारी ह्युपस्करम्” मनुः ।

गृहकारिन्
m. (-री)
1 A kind of wasp.
2 A house builder.
E. गृह a house, and कारिन् who makes, building a nest or house of clay,
&c.


गृह-कारिन् (री) 5.
m. Idem; a wasp.


गृहकारिन् (gRhakArin)

शब्दसागरः

Capeller Eng

Yates

Spoken Sanskrit

Wilson

Monier Williams Cologne

Shabdartha Kaustubha

वाचस्पत्यम्