| YouTube Channel

गूहयमानः (gUhayamAnaH)

 
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“गुहू संवरणे”@} 2 3 गूहकः-हिका, गूहकः-हिका, 4 जुघुक्षकः-क्षिका, 5 जोगुहकः-हिका
6 गूहिता-त्री, गोढा-ढ्री, गूहयिता-त्री, जुघुक्षिता-त्री, जोगुहिता-त्री
गूहन्-न्ती, गूहयन्-न्ती, जुघुक्षन्-न्ती, -- गूहिष्यन्- 7 घोक्ष्यन्-न्ती-ती, गूहयिष्यन्-न्ती-ती, जुघुक्षिष्यन्-न्ती-ती
-- 8 गूहमानः, गूहयमानः, जुघुक्षमाणः, जोगुह्यमानः
गूहिष्यमाणः-घोक्ष्यमाणः, गूहयिष्यमाणः, जुघुक्षिष्यमाणः, जोगुहिष्यमाणः
9 सङ्घुट्-संङ्घुड्-संगुहौ-संगुहः
-- -- -- 10 11 गूढम्-गूढः-गूढवान्, गूहितः, जुघुक्षितः, जोगुहितः-तवान्
गुहः, 12 काकगुहाः 13, निगूही, 14 गूहः, 15 संजुघुक्षः, जोगुहः
गूहितव्यम्-गोढव्यम्, गूहयितव्यम्, जुघुक्षितव्यम्, जोगुहितव्यम्
गूहनीयम्, गूहनीयम्, जुघुक्षणीयम्, जोगुहनीयम्
16 गुह्यम्-गूह्यम्, गूह्यम्, जुघुक्ष्यम्, जोगुह्यम्
ईषद्गूहः-दुर्गूहः-सुगूहः
-- -- -- गूह्यमानः, निगूह्यमानः, जुघुक्ष्यमाणः, जोगुह्यमानः
गूहः, गूहः, जुघुक्षः, जोगुहः
गूहितुम्-गोढुम्, गूहयितुम्, जुघुक्षितुम्, जोगुहितुम्
17 गुहा-गूढिः, गूहना, जुघुक्षा, जोगुहा
गूहनम्, गूहनम्, जुघुक्षणम्, जोगुहनम्
18 गूहित्वा-गूढ्वा, गूहयित्वा, जुघुक्षित्वा, जोगुहित्वा
विगुह्य, विगूह्य, प्रजुघुक्ष्य, प्रजोगुह्य
गूहम् २, गूहित्वा २, गूढ्वा २, गूहम् २, गूहयित्वा २, जुघुक्षम् २, जुघुक्षित्वा २, जोगुहम् २
जोगुहित्वा २। 19
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (४१७)
02
=>
 (१-भ्वादिः-८९६। सक। सेट्। उभ।)
03
=>
 [[२। ‘ऊदुपधाया गोहः’ (६-४-८९) इति गुणहेतावजादौ प्रत्यये परतः सर्वत्र उपधाया ऊकारो भवति। एवं ण्यन्तेऽपि।]]
04
=>
 [[३। ‘सनि प्रहगुहोश्च’ (७-२-१२) इति इण्णिषेधः। ‘हलन्ताच्च’ (१-२-१०) इति सनः कित्त्वम्, ढत्वम्, भष्भावश्च। ‘षढोः कः सि’ (८-२-४१) इति कत्वम्। एवं सन्नन्ते सर्वत्र बोध्यम्।]]
05
=>
 [[४। यङन्ते द्वित्वे, अभ्यासस्य गुणे, यङवयवस्याकारस्यातोलोपे, ‘यस्य हलः’ (६-४-४९) इति लोपे च रूपम्। अल्लोपस्य स्थानिवद्भावाद्यङन्ते लघूपधगुणः सर्वत्र न।]]
06
=>
 [[५। ‘स्वरतिसूतिसूयतिधूञूदितो वा’ (७-२-४४) इति इड्विकल्पः। इडभावपक्षे, लघूपधगुणे, ढत्व-धत्व-ष्टुत्व-ढलोपदीर्घाः।]]
07
=>
 [[६। इडभावपक्षे-गुणे-ढत्व-भष्भाव-कत्वेषु रूपम्।]]
08
=>
 [[B। ‘गूहमानः स्वमाहात्म्यमटित्वा मन्त्रिसंसदः। नृभ्योऽपवदमानस्य रावणस्य गृहं ययौ।।’ भ। का। ८। ४५।]]
09
=>
 [[७। ढत्वे पदान्तनिमित्तकः भष्भावः। जश्त्वे चर्त्वविकल्पः।]]
10
=>
 [पृष्ठम्०४०७+ २५]
11
=>
 [[१। ऊदित्त्वेनेड्विकल्पात् निष्ठायाम्, ‘यस्य विभाषा’ (७-२-१५) इतीण्णिषेधः। ढत्व- धत्व-ष्टुत्ब-ढलोपेषु कृतेषु ‘ढ्रलोपे पूर्वस्य--’ (६-३-१११) इति दीर्घः।]]
12
=>
 [[२। काकेभ्यो गुह्यन्ते इति कर्मणि ‘मूलविभुजादिभ्यः--’ (वा। ३-२-५) इति क- प्रत्ययः।]]
13
=>
 [तिलाः]
14
=>
 [[३। ‘साधुकारिण्युपसंख्यानम्’ (वा। ३-२-७८) इति णिनिः।]]
15
=>
 [[आ। संजुघुक्षव आयूंषि ततः प्रतिरुरूषवः। रावणान्तिकमाजग्मुः हतशेषा निशाचराः।।’ भ। का। ९। १४।]]
16
=>
 [[४। ‘शंसिदुहिगुहिभ्यो वा’ (वा। ३-१-१०९) इति क्यपि रूपम्। क्यपो वैकल्पिकत्वात् पक्षे ण्यति गूह्यम् इति च रूपम्। ण्यति-गोह्यम् इति काशिका-माधव- धातुघृत्तिप्रभृतिषु रूपं प्रदर्शितम्। ‘ऊदुपधाया गोहः’ (६-४-८९) इत्यत्राजादौ प्रत्यय एव ऊकारविधानात् तदेव साध्विति प्रतीयते।]]
17
=>
 [[५। ‘गुहा गिर्योषध्योः’ (ग। सू। ३-३-१०४) इति भिदादिपाठात् अङ्। अन्यत्र गूडिः इति।]]
18
=>
 [[६। ‘इदपक्षे, ‘न क्त्वा सेट्’ (१-२-१८) इति कित्त्वनिषेधात् गूहित्वा इति एकमेव रूपम्।]]
19
=>
 [पृष्ठम्०४०८+ २३]