| YouTube Channel

गूरयित्वा (gUrayitvA)

 
Kridanta Forms
Sanskrit
गूर् (गू꣡रँ॒ उद्यमने - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = गूरणम्
अनीयर् = गूरणीयः - गूरणीया
ण्वुल् = गूरकः - गूरिका
तुमुँन् = गूरयितुम्
तव्य = गूरयितव्यः - गूरयितव्या
तृच् = गूरयिता - गूरयित्री
क्त्वा = गूरयित्वा
ल्यप् = प्रगूर्य
क्तवतुँ = गूरितवान् - गूरितवती
क्त = गूरितः - गूरिता
शानच् = गूरयमाणः - गूरयमाणा
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“गूर उद्यमने”@} 2 ‘गुरते गू 3 रयेतेति शे णावुद्यमने तङि।
श्यनि गूर्यत इत्येवं गतिहिंसनयोस्तङि।।’ 4 इति देवः।
केचित् ‘गुरी’ इति पठन्ति।
अन्ये तु ‘गूरी’ इति पठन्ति।
आकुस्मीयः।
5 गूरकः-रिका, जुगूरयिषकः-षिका
गूरयिता-त्री, जुगूरयिषिता-त्री
6 गूरयमाणः, जुगूरयिषमाणः
गूरयिष्यमाणः, जुगूरयिषिष्यमाणः
अपगूः-अपगुरौ-अपगुरः
-- गूरितम्-तः-तवान्, जुगूरयिषितः-तवान्
गूरः, जुगूरयिषुः
गूरयितव्यम्, जुगूरयिषितव्यम्
गूरणीयम्, जुगूरयिषणीयम्
गूर्यम्, जुगूरयिष्यम्
ईषद्गूरः-दुगूरः-सुगूरः
-- गूर्यमाणः, जुगूरयिष्यमाणः
गूरः, जुगूरयिषः
गूरयितुम्, जुगूरयिषितुम्
गूरणा, जुगूरयिषा
गूरणम्, जुगूरयिषणम्
गूरयित्वा, जुगूरयिषित्वा
निगूर्य, निजुगूरयिष्य
गूरम् २। गूरयित्वा २, जुगूरयिषम् २
जुगूरयिषित्वा २। 7
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (४१८)
02
=>
 (१०-चुरादिः-१६९५। अक। सेट्। आत्म।)
03
=>
 (गु)
04
=>
 (श्लो। १५२)
05
=>
 [[१। अस्य धातोश्चुरांदिपाठात् ण्यन्तादेव रूपाणि। अनेकाच्त्वात् यङ् न।]]
06
=>
 [[२। ‘आ कुस्मादात्मनेपदिनः’ (ग। सू। चुरादौ) इति वचनात् ण्यन्ताच्छानजेव।]]
07
=>
 [पृष्ठम्०४०९+ २७]
1 {@“गूरी हिंसागत्योः”@} 2 गुरते गूर 3 येतेति शे णावुद्यमने तङि।
श्यनि गूर्यत इत्येवं गतिहिंसनयोस्तङि।।’ 4 इति देवः।
‘--हिंसावयोहान्योः’ इति क्वचित् पाठः।
गूरकः-रिका, गूरकः-रिका, जुगूरिषकः-षिका, जोगूरकः-रिका
गूरिता-त्री, गूरयिता-त्री, जुगूरिषिता-त्री, जोगूरिता-त्री
-- गूरयन्-न्ती, गूरयिष्यन्-न्ती-ती
-- 5 गूर्यमाणः, गूरयमाणः, जुगूरिषमाणः, जोगूर्यमाणः
गूरिष्यमाणः, गूरयिष्यमाणः, जुगूरिषिष्यमाणः, जोगूरिष्यमाणः
सुगूः-सुगूरौ सुगूरः
-- -- -- 6 गूर्णम्- 7 गूर्णः-गूर्णवान्, गूरितः, जुगूरिषितः, जोगूरितः-तवान्
गूरः, सुगूरी, 8 गूरणः, गूरः, जुगूरिषुः, जोगूरः
गूरितव्यम्, गूरयितव्यम्, जुगूरिषितव्यम्, जोगूरितव्यम्
गूरणीयम्, गूरणीयम्, जुगूरिषणीयम्, जोगूरणीयम्
ईषद्गूरः-दुर्गूरः-सुगूरः
-- -- गूर्यमाणः, गूर्यमाणः, जुगूरिष्यमाणः, जोगूर्यमाणः
गूरः, गूरः, जुगूरिषः, जोगूरः
गूरितुम्, गूरयितुम्, जुगूरिषितुम्, जोगूरितुम्, 9 गूरा, गूरणा, जुगूरिषा, जोगूरा
गूरणम्, गूरणम्, जुगूरिषणम्, जोगूरणम्
गूरित्वा, गूरयित्वा, जुगूरिषित्वा, जोगूरित्वा
निगूर्य, सङूगूर्य, सञ्जुगूरिष्य, सञ्जोगूर्य
10 गूरम् २, गूरित्वा २, गूरम् २, गूरयित्वा २, जुगूरिषम् २, उगूरिषित्वा २, जोगूरम् २
जोगूरित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (४१९)
02
=>
 (४-दिवादिः-११५४। सक। सेट्। आत्म।)
03
=>
 (गुर)
04
=>
 (श्लो। १५२)
05
=>
 [[१। ‘दिवादिभ्यः--’ (३-१-६९) इति श्यन्विकरणप्रत्ययः। ‘पर्जन्यवल्लक्षणं प्रवर्तते’ इति न्यायात् ‘हलि च’ (८-२-७७) इति दीर्घः।]]
06
=>
 [[२। ‘श्वीदितो निष्ठायाम्’ (७-२-१४) इति इण्णिषेधः। ‘रदाभ्याम्--’ (८-२-४२) इति निष्ठानत्वे णत्वम्।]]
07
=>
 [[आ। ‘गूर्णेऽस्मिन् बहुजन्तुघूरिणि खले जूर्णैः शशंसे नृभिः शौरिः शूरकपर्वचूरणपरः सन्तप्यमानः सताम्।’ धा। का। २-६०।]]
08
=>
 [[३। ‘अनुदात्तेतश्च हलादेः’ (३-२-१४९) इति युच् ताच्छीलिकः।]]
09
=>
 [[४। स्त्रियाम् ‘गुरोश्च हलः’ (३-३-१०३) इति अकारप्रत्ययः। अदन्तत्वात् टाप्।]]
10
=>
 [पृष्ठम्०४१०+ २५]