गुहाशय (guhAzaya)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
English गुहाशय guhAzaya dwelling in hiding-places or in caverns
गुहाशय guhAzaya being in the heart
गुहाशय guhAzaya tiger
Wilson
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishMacdonell
EnglishApte Hindi
Hindiगुहाशयः
गुहा-शयः -
चूहा
गुहाशयः
गुहा-शयः -
शेर
गुहाशयः
गुहा-शयः -
परमात्मा
Shabdartha Kaustubha
Kannadaगुहाशय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೂಷಿಕ /ಇಲಿ
निष्पत्तिः - > शीङ् (स्वप्ने) - "अच्" (३-२-१५)
व्युत्पत्तिः - > गुहायां शेते
गुहाशय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹುಲಿ ಸಿಂಹ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು
गुहाशय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಂತರ್ಯಾಮಿಯಾದ ಪರಮಾತ್ಮ
प्रयोगाः - > "श्रुतं मया सिद्धजनादिह स्वयं गुहाशयः प्राप्स्यति ते गुहामिति"
उल्लेखाः - > याद० १४-२७
गुहाशय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಾಣ
विस्तारः - > ನಿದ್ರಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರು.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritगुहाशयः, (गुहासु गिरिगह्वरादिषु शेतेअवतिष्ठते इति । शीङ् ल शयने + “अधिकरणेशेतेः ।” ३ । २ । १५ । इति अच् ।) व्याघ्रः ।इति राजनिर्घण्टः ॥
(गुहाशायित्वादेवास्यतथात्वम् । यथा, भावप्रकाशे ।“सिंहव्याघ्रवृका ऋक्षतरक्षुद्विपिनस्तथा ।बभ्रुजम्वुकमार्ज्जारा इत्याद्याः स्युर्गुहाशयाः ॥
”गुहायां हृदये बुद्धौ वा शेते विराजते इत्यर्थः ।)विष्णुः । (यथा, श्वेताश्वतरोपनिषदि । “सर्व्व-भूतगुहाशयः ।” यथा च ।“तावत् स भगवान् साक्षात् योगाधीशो गुहाशयः ।अन्तर्दधे ऋषेः सद्यो यथेहानीशनिर्म्मिता ॥
”इति श्रीभागवतम् ॥
(प्राणाः । यथा, मुण्डकोपनिषदि । २ । १ । ८ ।“सप्त इमे लोका येषु चरन्ति प्राणागुहाशया निहिताः सप्त सप्त ।”गुहाशायिनि त्रि ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskritगुहाशय स्त्री--गुहायां गर्त्ते शेते शी--अच् । १ मूषिकेशब्दार्थचि० २ सिंहादिषु जन्तुषु भावप्र० यथा “सिंहव्याघ्रवृका ऋक्षतरक्षुद्वीपिनस्तथा । बभ्रुजम्बुकमार्ज्जार इ-त्याद्याः स्युर्गुहाशयाः” । तन्मांसगुणा भाब० प्र० उक्तायथा “गुहाशया वातहरा गुरूष्णा मधुराश्च ते ।स्निग्धा बल्या हिता नित्यं नेत्रगुह्यविकारिणाम्” ।स्त्रियामुभयत्र जातित्वेऽपि योपधत्वात् टाप् । गुहायांहृदि शेते । ३ परमात्मनि । “एवं हि यो वेद गुहाशयंप्रभुम्” भा० आश्व० ४० अ० । “सर्वभूतगुहाशयः” श्वेता० उ० ।“गुहायां बुद्धौ शेते इति सर्वभूतगुहाशयः” भा०स्वापकाले हृदयेषु शायिनि ४ प्राणे “सप्त इमे लोकायेषुचरन्ति प्राणा गुहाशयानिहिताः सप्त सप्त” मुण्ड० उ०
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.