| YouTube Channel

गुहा (guhA)

 
Spoken Sanskrit
English
गुहा - guhA -
f.
 - heart
गुहा - guhA -
f.
 - heart fern [ Hemionitis cordifolia - Bot. ]
गुहा - guhA -
f.
 - ventricle
गुहा - guhA -
f.
 - medicinal plant known for psychedelic effects [ Desmodium Gangeticum - Bot. ]
गुहा - guhA -
f.
 - cave
गुहा - guhA -
f.
 - cavity
गुहा - guhA -
f.
 - cavern
गुहा - guhA -
f.
 - hiding-place
उदर-गुहा - udara-guhA -
f.
 - abdominal cavity [ Med. ]
देह - गुहा - deha - guhA -
f.
 - body coelom
जनन-गुहा - janana-guhA -
f.
 - conceptacle [ Bot. (a cavity containing reproductive cells) ]
गुहा-व्याघ्र - guhA-vyAghra -
m.
 - cave tiger [ Zool ]
महारोहिणी-गुहा - mahArohiNI-guhA -
f.
 - cavum aorticum [ Anat. ]
प्रमस्तिष्क- गुहा - pramastiSka- guhA -
f.
 - cerebral ventricle
गुहा - guhA -
f.
 - ventricle
त्रिशृङ्ग- गुहा - trizRGga- guhA -
f.
 - lateral ventricle [ three- horned ventricle ]
प्रमस्तिष्क- गुहा - pramastiSka- guhA -
f.
 - cerebral ventricle
Apte
English
गुहा [guhā], 1 A cave, cavern, hiding-place
गुहानिबद्धप्रतिशब्द- दीर्घम्
R.*
 2.28.51
धर्मस्य तत्त्वं निहित गुहायाम्
Mb.
Hiding, concealing.
A pit, hole in the ground.
The heart
Śvet.
Up.*
 3.2
भगवान्सर्वभूतानामध्यक्षो$वस्थितो गुहाम्
Bhāg.*
 2.9.24.
Intellect
विद्धि त्वमेतन्निहितं गुहायाम् Kaṭh.1.14
भद्रं वो$स्तु निहितं यद्गुहायाम्
Mb.
 * 1.191.25.Comp. -आहित
a.
 placed in the heart. -चरम् Brahman. -मुख
a.
 'cave-mouthed', wide-mouthed, openmouthed.
शयः a mouse.
a tiger or lion.
the Supreme soul.
Apte 1890
English
गुहा 1 A cave, cavern, hidingplace
गुहानिबद्धप्रतिशब्ददीर्घं R. 2. 28, 51
धर्मस्य तत्त्वं निहितं गुहायां Mb.
2 Hiding, concealing.
3 A pit, hole in the ground.
4 The heart.
5 Intellect.
Comp.
आहित a. placed in the heart.
चरं Brahman.
मुख a. ‘cave-mouthed, ’ widemouthed, open-mouthed.
शयः {1} a mouse. {2} a tiger or lion. {3} the Supreme soul.
Monier Williams Cologne
English
गुहा॑ a (instr. of 2. गुह्)
2. गु॑हा,
f.
 (gaṇas वृषादि and भिदादि) a hiding-place, cave, cavern,
VS.
 xxx, 16
TBr.
 i
MBh.
&c.
 (ifc. f(आ). ,
Hcat.
 i, 7 and 10)
(fig.) the heart,
ŚvetUp.
 iii, 20
MBh.
 xii
BhP.
 ii, 9, 24
Hemionitis cordifolia,
Suśr.
 i, 19, 27
v, 7, 1 (cf. प्रति-ग्°)
Desmodium gangeticum,
L.
गु॑हा
ind.
 (3. गु॑हा),
Ved.
 instr. in a hiding-place, in secret, secretly (opposed to आवि॑स्, and especially with √ धा, नि-√ धा, √ कृ, ‘to conceal, remove’),
RV.
AV.
ŚBr.
 xi, xiii.
गुहा c 2. & 3., see
s.v.
 गुह.
Monier Williams 1872
English
गुहा, f. a cave, a cavern, a hiding-place
a
pit, a hole in the ground
the plant Hemionitis
Cordifolia
another plant, = शाल-पर्णी
(आ), ind. in
a hiding-place, in secret, secretly (opposed to आविस्).
गुहा धा or गुहा निधा or गुहा कृ, Ved. to
conceal, remove.
—गुहा-गृह, अम्, n. a cavern.
—गुहा-चर, अस्, ई, अम्, going in secret or secretly,
going in the interior.
—गुहा-मुख, अस्, ई, अम्,
wide-mouthed, open-mouthed.
—गुहा-शय, अस्, आ or
ई, अम्, lying in a secret place, being in the interior or
in the heart
living in hiding-places or in caverns
(अस्), m. a tiger
an epithet of Viṣṇu.
—गुहा-
हित, अस्, आ, अम्, being in a secret or hidden place,
placed in the heart.
Macdonell
English
गुहा gúh-ā, hiding-place, cave
fig. inmost 🞄heart: in hiding, in secret: 🞄esp. with dhā or kṛ, conceal, hide
remove.
Benfey
English
गुहा गुह् + आ,
f.
1. A cave, Rām. 1,
6, 20.
2. The heart, Bhāg. P. 2, 9, 24
cf. Śvet. Up. 3, 20.
Hindi
Hindi
गुफा (स्त्री)
Apte Hindi
Hindi
गुहा
स्त्री*
 - गुह - टाप्
"गुफा, कन्दरा, छिपने का स्थान"
गुहा
स्त्री*
 - -
"छिपाना, ढकना"
गुहा
स्त्री*
 - -
"गढ़ा, बिल"
गुहा
स्त्री*
 - -
हृदय
Shabdartha Kaustubha
Kannada
गुहा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನರಿಬಾಲದ ಗಿಡ
गुहा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರ್ವತದ ಅಕೃತ್ರಿಮವಾದ ಬಿಲ
गुहा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗುಹೆ /ಗವಿ
प्रयोगाः - > "गुहाया निरगाद्वाली सिंहो मृगमिव द्युवन्"
उल्लेखाः - > भट्टि० ६-११८
गुहा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹೃದಯ
गुहा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಾಯೆ
गुहा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬುದ್ಧಿ
L R Vaidya
English
guhA {% f. %} 1. A cave, a cavern, a hiding place, गुहानिबद्धप्रतिशब्ददीर्घम् R.ii.28, 51
2. a pit, a hole in the ground
3. the heart
4. hiding, concealing.
Bopp
Latin
गुहा f. (r. गुह् s. आ) caverna, spelunca.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
guhā, cave as a residence for Buddhas (or monks): Mv 〔i.54.5〕 (prose) sapta-ratanamayānāṃ guhānāṃ aśīti sahasrāṇi Arko rājā adāsi Parvata-nāmasya (sc. Buddhasya).
Indian Epigraphical Glossary
English
guhā (SITI), literally, ‘a cave’
a monastery.
Lanman
English
gúhā, f. hiding-place
cavern. [do.]
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 पृश्निपर्णिका, पृश्निपर्णी, पृथक्पर्णी, चित्रपर्णी, अङ्घ्रिवल्लिका, क्रोष्टुविन्ना, सिंहपुच्छी, कलशिः, धावनिः, गुहा, पृष्णिपर्णी, लाङ्गली, क्रोष्टुपुच्छिका, पूर्णपर्णी, कलशी, क्रोष्टुकमेखला, दीर्घा, शृगालवृन्ता, त्रिपर्णी, सिंहपुच्छिका, सिंहपुष्पी, दीर्घपत्रा, अतिगुहा, घृष्ठिला, चित्रपर्णिका, महागुहा, शृगालविन्ना, धमनी, धामनी, मेखला, लाङ्गूलिका, लाङ्गूली, लाङ्गूलिकी, पृष्टिपर्णी, पृष्टपर्णी, दीर्घपर्णी, अङ्घ्रिपर्णी, धावनी, खरगन्धा, खरगन्धनिभा, गोरक्षतण्डुला, चतुष्फला, झषा, धावनी, नागबला, महागन्धा, महापत्त्रा, महाशाखा, महोदया, विश्वदेवा, विश्वेदेवा, ह्रस्वगवेधुका, घण्टा, घोण्टाफल, गोरक्षतण्डुल, गाङ्गेरुकी, गोलोमिका, द्युतिला, ब्रह्मपर्णी, रसालिहा, शीर्णनाला, सुमूला, खगशत्रुः, श्वपुच्छम्
noun
औषधोपयोगी लताविशेषः।
"पृश्निपर्णिकायाः श्वेतवर्णयुक्तं वर्तुलाकाररूपं पुष्पं भवति।"
Synonyms:
 गुहा, कन्दरः, विवरम्, श्वभम्, गव्हरम्, कुहरम्
noun
वन्यपशूनाम् वसति स्थानम्।
"सिंहः गुहायां गर्जति स्म। / गुहानिबद्धप्रतिशब्ददीर्घम्। "
Sanskrit Tibetan
Tibetan
khung bu
१) अवधि २) कूप ३) गर्त ४) गुहा ५) बिल ६) रन्ध्र
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
दरी स्यात्कन्दरोऽखातबिले तु गह्वरं गुहा ॥ १०३३ ॥
-wordlist-
दरी (स्त्री), कन्दर (त्रि), अखातबिल (पुंक्ली), गह्वर (क्ली), गुहा (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
गुहा
गुहा, पाषाणसन्धि, कन्दर, कन्दरा, दरी
गुहा पाषाणसन्धिः स्यात्कन्दरः कन्दरा दरी ।
verse 2.1.1.167
page 0021
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: गुहा
Root: गुहा
Gender: स्त्री
Number: all
अर्थः ⇒ गिरिबिलम्
Meaning(s):
⇒ Cave
Shloka(s):
3|2|6|2 ► दरी गुहा कन्दरोऽक्ली प्रपातस्तु तटो भृगुः॥ (भूमिकाण्डः/शैलाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|2|6|2 ⇢ दरी (दरी) (स्त्री) ⇒ Cave ⇒ गिरिबिलम्
➠ 3|2|6|2 ⇢ गुहा (गुहा) (स्त्री) ⇒ Cave ⇒ गिरिबिलम्
➠ 3|2|6|2 ⇢ कन्दरः (कन्दर) (स्त्री) ⇒ Cave ⇒ गिरिबिलम्
➠ 3|2|6|2 ⇢ कन्दरी (कन्दर) (पुं) ⇒ Cave ⇒ गिरिबिलम्
Related word(s):
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
गुहा, स्त्री (गुह् + कः टाप् च ।) सिंहपुच्छी-लता । गर्त्तः । पर्व्वतादेर्गह्वरम् । इति मेदिनी ।हे । ४ । (यथा, रामायणे । १ । १ । ७० ।“किष्किन्ध्यां रामसुग्रीवौ जग्मतुस्तौ गुहांतदा ॥
”)शेषस्य पर्य्यायः । विलम् २ शिलासन्धिः ३ देव-खातम् ४ गह्वरम् ५ । शालपर्णीवृक्षः ६ । इतिराजनिर्घण्टः ॥
(हृदयम् । यथा, शतपथ-ब्राह्मणे । ११ । २ । ६ । ५ ।“तस्मादिदं गुहाहृदयम् ॥
” गूढा ज्ञातृज्ञान-ज्ञेयपदार्थाः अस्यां गूहतेऽस्यामात्मा इति वा ।गुह + भिदादित्वादधिकरणे अङ् टाप् च ।बुद्धिः । यथा, श्वेताश्वतरोपनिषदि ।“अणोरणीयान् महतो महीयान्आत्मा गुहायां निहितोऽस्य जन्तोः ॥
”)
Grassman
German
gúhā, f., Versteck
davon der I. -hā als Adverb: 1〉 im Versteck, im Verborgenen, geheim
Gegensatz āvís, namentlich 2〉 mit dhā, verbergen, verstecken, ebenso 3〉 mit ní-dhā
4〉 mit kṛ, verhüllen, beseitigen.
-ā [I.] 1〉 {6, 5}
{65, 1}
{67, 3}. _{67, 7}
{141, 3}
{164, 45}
{167, 3}
{195, 9}
{235, 9}. _{235, 14}
{239, 10}
{301, 9}. _{301, 12}
{317, 7}
{356, 1}
{362, 3}
{626, 8}
{628, 23}
{634, 8}
{814, 2}
{848, 1}. _{848, 10}
{871, 2}
{872, 2}
{880, 5}
{887, 13}
{893, 4}
{894, 7}
{911, 16}
{950, 2}
{1007, 2}. — 2〉 {23, 14}
{202, 5}
{215, 6}
{273, 6}
{301, 8}
{303, 6}
{365, 6}
{369, 5}
{718, 9}
{722, 9}
{780, 5}
{831, 2}
{865, 9}
{974, 2}. — 3〉 {130, 3}
{290, 2}
{897, 1}
{905, 2}. — 4〉 {123, 7}
{203, 4}
{314, 5}
{926, 7}.
Burnouf
French
गुहा गुहा
f.
 (गुह्) cachette
trésor caché
caverne, lieu obscur
la nuit obscure, Vd.
Esp. de plante, cf.
सिंहपुच्छी।