गुवाकः (guvAkaH)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Apte Hindi
Hindiगुवाकः
- गु - आक
सुपारी का पेड़
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritगुवाकः, (गुवति मलवत् क्वाथमुत्सृजतीति ।गु + “पिणाकादयश्च ।” उणां । ४ । १५ । इतिआकः तुदादित्वाद्गुणाभावः । निपातनात्दीर्घोऽपि दृश्यते ।) वृक्षविशेषः । गुया सुपारिइति च भाषा ॥
तत्पर्य्याय्नः । घोण्टा २ पूगः ३क्रमुकः ४ खपुरः ५ । इत्यमरः । २ । ५ । १३९ ॥
गूवाकः ६ । इति तट्टीका ॥
पूगवृक्षः ७दीर्घपादपः ८ वल्कतरुः ९ दृढवल्क १०चिक्कणः ११ । इति राजनिर्घण्टः ॥
पूगी १२ ।इति भावप्रकाशः ॥
सुरञ्जनः १३ गोपदलः १४राजतालः १५ छटाफलः १६ । इति त्रिकाण्ड-शेषः ॥
* ॥
अस्य फलस्य पर्य्यायः । क्रमुकफलम् १पूगम् २ चिक्कणी ३ चिक्का ४ चिक्कणम् ५श्लक्ष्णकम् ६ उद्वेगम् ७ पूगफलम् ८ । इति राज-निर्घण्टः ॥
पूगीफलम् ९ । इति भावप्रकाशः ॥
* ॥
अस्य मस्तिष्कस्य गुणाः । स्वादुत्वम् । तिक्तत्वम् ।कषायत्वम् । बलप्राणशुक्रवृद्धिभेदमदकारित्वम् ।मूत्ररोगनाशित्वञ्च । इति राजवल्लभः ॥
* ॥
अस्य निर्यासस्य गुणाः । हिमत्वम् । मोहनत्वम् ।गुरुत्वम् । विपाके उष्णत्वम् । क्षारत्वम् । साम्ल-त्वम् । वातघ्नत्वम् । पित्तलत्वञ्च ॥
* ॥
अस्य फल-गुणाः सम्मोहकारित्वम् । कषायत्वम् । स्वादु-त्वम् । रेचनत्वम् । त्रिदोषशमनत्वम् । रुच्यत्वम् ।वक्त्रक्लेदमलापहत्वञ्च । इति राजनिघण्टः ॥
गुरुत्वम् । रूक्षत्वम् । कफपित्तक्नारित्वम् । दीप-नत्वञ्च ॥
* ॥
आर्द्रस्य तस्य गुणाः । गुरुत्वम् ।अभिष्यन्दित्वम् । अग्निदृष्टिहरत्वञ्च ॥
* ॥
स्विन्नस्य तस्य गुणः । दोषत्रयच्छेदित्वम् । दृढ-मध्यं तदुत्तमम् । इति भावप्रकाशः ॥
* ॥
आम-पूगस्य गुणाः । कषायत्वम् । मुखमलरक्तामश्लेष्म-पित्तादराघ्माननाशित्वम् । कण्ठशुद्धिकारित्वम् ।सारकत्वञ्च ॥
* ॥
शुष्कस्य तस्य गुणाः । कण्ठा-मयघ्नत्वम् । रुचिकरत्वम् । पाचनत्वम् । रेचन-त्वञ्च ॥
* ॥
तत् ताम्बूलेनोनमयुतञ्च चेत् झटितिपाण्डुवातशोथकारित्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥
* ॥
तत्पीगगुणाः । तस्यादिपीगं विषतुल्यम् ।द्वितीयपीगं भेदकं दुर्जरञ्च । तृतीयपीगं पानोप-युक्तं सुधातुल्यं रसायनञ्च । इति राजवल्लभः ॥
(ताम्बूलेन विना केवलं गुवाकभक्षणाच्चाण्डा-लत्वावाप्तिस्तन्मोचनार्थं गङ्गादर्शनरूपप्राय-श्चित्तमप्युक्तम् । यथा, --“ताम्बूलं न मुखे दत्त्वा गुवाकं भक्षयेद् यदि ।तावच्चाण्डालतां याति यावद् गङ्गानदर्शनम् ॥
)
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.