गुर्वी (gurvI)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 गुर्व्वी f.
  (-र्व्वीं)
	 1. A pregnant woman. 
	 2. The wife of a Guru or spiritual
teacher.
 E.
  गुरु heavy,  &c. and ङीष् aff.
  

Yates

English

 गुर्व्वी (र्व्वी) 3.
f.
  A pregnant woman. 

Spoken Sanskrit

English

 
   गुर्वी  gurvI  adj.
  f.
   bulky  
   गुर्वी  gurvI  adj.
  f.
   great   
   गुर्वी  gurvI  f.
   mother  
   गुर्वी  gurvI  f.
   venerable woman     
            

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 गुर्व्वी
f.
  (-र्व्वी)
1 A pregnant woman. 
2 The wife of a Guru or spiritual teacher.
E.
  गुरु heavy,  &c. and ङीष् aff.
  

Monier Williams Cologne

English

 गुर्वी a (वी),  f.
  ‘venerable woman’,  a mother,  Āp.
   i,  21,  9

 ‘great (with child)’,  pregnant,  a pregnant woman,  L.
 

 the wife of a teacher,  W.
 

 गुर्वी b f.
  of °रु॑.

Apte Hindi

Hindi

गुर्वी
वि* - "गृ - कु,  उत्वम्"
"भारी,  बोझल"

गुर्वी
वि*  - -
"प्रशस्त,  बड़ा,  लम्बा,  विस्तृत"

गुर्वी
वि*  - -
लंबा

गुर्वी
वि*  - -
"महत्वपूर्ण,  आवश्यक,  बड़ा"

गुर्वी
वि*  - -
"दुःसाध्य,  असह्य"

गुर्वी
वि*  - -
"बड़ा,  अत्यधिक,  प्रचंड,  तीव्र"

गुर्वी
वि*  - -
"श्रद्धेय,  आदरणीय"

गुर्वी
वि*  - -
"भारी,  दुष्पाच्य"

गुर्वी
वि*  - -
"अभीष्ट,  प्रिय"

गुर्वी
वि*  - -
"अहंकारी,  घमंडी,  दर्पोक्ति"

गुर्वी
वि*  - -
दीर्घमात्रा

गुर्वी
स्त्री*
  - "गुरु - इनि - ङीप्,  गुरु - ङीष्"
गर्भवती स्त्री

Shabdartha Kaustubha

Kannada

गुर्वी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > गुरु ಪದದ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ರೂಪ
निष्पत्तिः - > स्त्रियां वा "ङीप्" (४-१-४४)
प्रयोगाः - > "तेन धूर्जगतो गुर्वी सचिबेषु निचिक्षिपे"
उल्लेखाः - > रघु० १-३४

L R Vaidya

English

 guru {% (I) a. (f. रु or र्वी
 compar. गरीयस्,  super. गरिष्ठ) %} 1. Heavy,  weighty,  Rt.i.7,  R.xii.102
great,  large,  extended
difficult,  arduous,  कांताविरहगुरुणा Megh.i.1,  तेन धूर्जगतो गुर्वी सचिवेषु निचिक्षिपे R.i.34,  ii.35
violent,  excessive,  गुरुः प्रहर्षः प्रबभूवनात्मनि R.iii.17,  Bg.vi.22
important,  momentous,  स्वार्थात् सतां गुरुतरा प्रणयिक्रियैव Vikr.iv.
long (in duration),  गुरुषु दिवसेष्वेषु गच्छत्सु Megh.ii.20
best,  excellent
dear,  beloved
venerable,  respectable
haughty,  proud (as a speech)
(a syallable) long by nature or position (as मा in मान् or म in मत्सर)
 it is usually represented by the letter ग (in prosody),  e.g. अगुरुचतुष्कं भवति गुरू द्वौ घनकुचयुग्मे शशिवदनाऽसौ Sr.B.

 gurvI {% f. %} A pregnant woman,  e.g. गुर्वुणीं नानुगच्छंति न स्पृशंति रजस्वलाम्.

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  गुर्व्
मूलधातुः:
   गुर्वी
धात्वर्थः:
  उद्यमने
गणः:
  भ्वादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  गूर्वति
अनुबन्धादिविशेषः:
  ईदित्

धातुप्रदीपः

Sanskrit

गुर्वीँ गुर्वी  उद्यमने 
-गूर्वति । गूः,  गुरौ,  गुरः । गूर्णः,  गूर्णवान्  ।। 574  ।।

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  गर्भवती,  अन्तःसत्त्वा,  आपन्नसत्त्वा,  आप्तगर्भा,  उदरिणी,  गुर्विणी,  दौर्हृदिनी,  सगर्भा,  ससत्त्वा,  दोहदवती,  गुर्वी
noun
 
गर्भयुक्ता स्त्री।
 "गर्भवतीनां विशेषं रक्षणं करणीयम्।"

Synonyms:
  गर्भवती,  गर्भिणी,  अन्तर्वत्नी,  गुर्विणी,  दोहदवती,  ससत्वा,  आपन्नसत्वा,  उदरिणी,  गुर्वी
adjective
 
यस्याः उदरे गर्भः अस्ति।
 "गर्भवत्याः सुश्रुषा सम्यक् कर्तव्या।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
अन्तर्वत्नी गुर्विणी स्याद्गर्भवत्युदरिण्यपि ॥ ५३८ ॥
आपन्नसत्त्वा गुर्वी च श्रद्धालुर्दोहदान्विता ।
-wordlist-
 
अन्तर्वत्नी (स्त्री),  गुर्विणी (स्त्री),  गर्भवती (स्त्री),  उदरिणी (स्त्री),  आपन्नसत्त्वा (स्त्री),  गुर्वी (स्त्री),  श्रद्धालु (स्त्री),  दोहदान्विता (स्त्री)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

आपन्नसत्त्वा
आपन्नसत्त्वा,  गुर्वी,  अन्तर्वत्नी,  गर्भिणी
आपन्नसत्त्वा गुर्वी स्यादन्तर्वत्नी च गर्भिणी ।
verse 2.1.1.498
page 0057

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 गुर्व्वी,  स्त्री,
   (गुरुर्भारयुक्तो गर्भोऽस्याः । गुरु +ङीष् ।) गर्भवती । इति हेमचन्द्रः । ३ । २०३ ॥
(“नहि बन्ध्या विजानाति गुर्व्वीप्रसववेदनाम् ॥
”इति हितोपदेशः ॥
)गुरुपत्नी । (गुरोः पत्नीति गुरु + ङीष् ।)गौरवयुक्ता । (गुरु + वोतोगुणवचनात् ।”४ । १ । ४४ । इति विभाषायां ङीष् ।) यथा ।अनन्यगुर्व्व्यास्तवकेन केवलः पुराणमूर्त्तेर्महिमा-वगम्यते । इति माघः ॥
 (गुरुभारविशिष्टा ।यथा,  महाभारते । ३ । २२ । ३७ ।“ततः शाल्वं गदां गुर्व्वीमाविध्यन्तं महाहवे ।द्विधाचकार सहसा प्रजज्वाल च तेजसा ॥
”गायत्त्री । यथा,  --देवीभागवते । १२ । ६ । ४२ ।“गुहावासा गुणवती गुरुपापप्रणाशिनी ।गुर्व्वी गुणवती गुह्या गोप्तव्या गुणरूपिणी ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 गुर्व्वी स्त्री गुरु--ङीष् । १ गर्भवत्याम् “न हि बन्ध्या विजा-नाति गुर्वीप्रसववेदनाम्” हितो० २ गौरवयुक्तस्त्रीलिङ्गार्थकपदार्थे च “गुर्वीरजसं दृषदः समन्तात्” माघः ।यत्तु “अनन्यगुर्वास्तव केन केवलम् पुराणमूर्त्तेः” घपदो अन्यगुर्व्या इति पाठं कल्पयित्वा शब्दक० उदाजहार तत् प्रामादिकं “न विद्यतेऽन्या गुरुर्यस्यास्तस्याअन्यग्यगुर्वा इत्यनीकारान्तः पाठः एव साधुः समासात्प्राङ् ङीषि “नद्यृतश्चेति” पा० कप्प्रत्ययः स्यात् पश्चात्तुअनुपसर्जनाधिकारात् “वोतो गुणवचनादिति” न प्राप्नो-तीति । तद्रूपसिद्धिस्तु “ङिति ह्रस्वश्चेति” पा० वा नदी-संज्ञत्कायाम् “आण्नद्याः” पा० इत्याडागमात्” मल्लि० ।समासान्तस्य विधेरनित्यकल्पनेन कबभावकल्पनस्यागतिक-विषयएव स्वीकारात् अत्र तथाऽकल्पनेऽपि छन्दोदोषाप्र-सङ्गात्” इति विभाव्यम् । ३ गुरुस्त्रियाञ्च ।

क्षीरतरङ्गिणी

Sanskrit

गुर्वीँ गुर्वी उद्यमे
- गूर्वति  गूः  उद्गूर्णः  चुरादौ गूरी उद्यमे (10142) अगूरयते  560

धातुवृत्तिः

Sanskrit

गुर्वीँ गुर्वी (अर्थः)  उद्यमने
मूर्वी बन्धने ( गूर्वति मूर्वति मुमूर्वेतयादि गूर्वा ) "गुरोश्च'' इत्यकारप्रत्ययः ( मौर्वी ) "तस्य विकारः''इत्यण्,  ङीप् 567

Burnouf

French

 गुर्वी गुर्वी et गुर्विनी f.
  (गुरु) femme enceinte.
		 Femme d'instituteur.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.