| YouTube Channel

गुर्विणी (gurviNI)

 
शब्दसागरः
English
गुर्व्विणी
f.
 (-णी) A pregnant woman.
E.
 गर्व्व to be proud, Unadi affix इनच्
and ङीष् fem. affix, उ substituted for the radical अ
also गर्भिणी.
Capeller Eng
English
गुर्विणी
f.
 pregnant, a pregnant woman
N.
 of a metre.
Yates
English
गुर्व्विणी (णी) 3.
f.
 Pregnant.
Spoken Sanskrit
English
गुर्विणी gurviNI
f.
 pregnant woman
गुर्विणी gurviNI
f.
 pregnant
Wilson
English
गुर्व्विणी
f.
 (-णी) A pregnant woman.
E.
 गर्व्व to be proud, Uṇādi affix इनच् and ङीष् fem. affix, उ
substituted for the radical अ
also गर्भिणी.
Apte
English
गुर्विणी [gurviṇī] गुर्वी [gurvī], गुर्वी A pregnant woman
उत्तरां त्वमवेक्षस्व गुर्विणीं मा शुचः शुभे
Mb.
 * 14.36
गुर्विणीं नानुगच्छन्ति न स्पृशन्ति रजस्वलाम् -र्वी The wife of a preceptor.
Apte 1890
English
गुर्विणी, गुर्वी A pregnant woman
e. g. गुर्विणीं नानुगच्छति न स्पृशंति रजस्वलां.
र्वी The wife of a preceptor.
Monier Williams Cologne
English
गुर्विणी
f.
 (for °र्वी formed after गर्भिणी) pregnant, a pregnant woman,
MBh.
 xiv, 1843
MārkP.
 xxvii, 20
an irr. species of Āryā metre.
Monier Williams 1872
English
गुर्विणी, f. pregnant, a pregnant woman
N. of an
irregular species of the Āryā metre.
Macdonell
English
गुर्विणी gurv-iṇī,
f.
 pregnant woman
a metre.
Benfey
English
गुर्विणी गुर्विणी (a dialect. fem. of
गुरु),
f.
 A pregnant woman. MBh.
14, 1843.
Apte Hindi
Hindi
गुर्विणी
स्त्री*
 - गुरु - इनि - ङीप्
गर्भवती स्त्री
Shabdartha Kaustubha
Kannada
गुर्विणी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗರ್ಭಿಣಿ /ಬಸಿರು ಹೆಂಗಸು /ಗರ್ಭ ಧರಿಸಿದ ಹೆಂಗಸು
निष्पत्तिः - > "इनिः" (५-२-११५) । "ङीप्" (४-१-५)
व्युत्पत्तिः - > गुरुः अलघुर्गर्भोऽस्या अस्ति
L R Vaidya
English
gurviRI {% f. %} A pregnant woman, e.g. गुर्वुणीं नानुगच्छंति न स्पृशंति रजस्वलाम्.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 गर्भवती, अन्तःसत्त्वा, आपन्नसत्त्वा, आप्तगर्भा, उदरिणी, गुर्विणी, दौर्हृदिनी, सगर्भा, ससत्त्वा, दोहदवती, गुर्वी
noun
गर्भयुक्ता स्त्री।
"गर्भवतीनां विशेषं रक्षणं करणीयम्।"
Synonyms:
 गुर्विणी, गर्भगुर्वी, सगर्भा
adjective
सा यस्याः उदरे गर्भम् अस्ति।(पशुः)
"तस्य गौः गुर्विणी अस्ति।"
Synonyms:
 गर्भवती, गर्भिणी, अन्तर्वत्नी, गुर्विणी, दोहदवती, ससत्वा, आपन्नसत्वा, उदरिणी, गुर्वी
adjective
यस्याः उदरे गर्भः अस्ति।
"गर्भवत्याः सुश्रुषा सम्यक् कर्तव्या।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
अन्तर्वत्नी गुर्विणी स्याद्गर्भवत्युदरिण्यपि ॥ ५३८ ॥
आपन्नसत्त्वा गुर्वी च श्रद्धालुर्दोहदान्विता ।
-wordlist-
अन्तर्वत्नी (स्त्री), गुर्विणी (स्त्री), गर्भवती (स्त्री), उदरिणी (स्त्री), आपन्नसत्त्वा (स्त्री), गुर्वी (स्त्री), श्रद्धालु (स्त्री), दोहदान्विता (स्त्री)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
गुर्व्विणी,
स्त्री,
 (गर्व्वति कुक्षौ सन्तानमपत्यमित्यर्थःप्राप्नोति धारयतीति यावत् । गर्व्वगतौ “गर्व्वे-रत उच्च ।” उणां । २ । ५४ । इति उत् इनन्च गौरादित्वात् ङीष् । गर्व्वयति मुञ्चतीत्येके ।यद्वा गुरुर्गुरुभारयुक्तो गर्भोऽस्त्यस्याः अपत्य-धारणात्तथात्वम् । गुरु + “व्रीह्यादिभ्यश्च ।” ५ ।२ । ११६ । इति इनिः ।) गर्भिणी । इत्यमरः ।२ । ६ । २२ ॥
(यथा, मार्कण्डेये । २७ । २० ।“बन्धकीपद्मशरभशूलिकागुर्व्विणीस्तनात् ।प्रज्ञा नृपेण चादेया तथा गोपालयोषितः ॥
”यथाऽस्याः पथ्यापथ्यनियमः ।यद्यत् कामयते सा च तत्तद्दद्याद्भिषग्वरः ।वर्ज्जयेद्द्विदलान्नानि विदाहीनि गुरूणि च ॥
अम्लानि सोष्णक्षीराणि गुर्व्विणीनां विवर्ज्जयेत् ।मृत्तिका भक्षणीया न न च शूरण्कन्दकाः ॥
रसोनश्च पलाण्डुश्च सन्त्यज्यो गुर्व्विणीस्त्रिया ।शूरणानि प्रदेयानि गौल्यानि सरसानि च ॥
पथ्ये हितानि त्तैतानि गुर्व्विणीनां सदा भिषक् ।व्यायामं मैथुनं रोषं शौर्य्यञ्चंक्रमणन्तथा ॥
वर्ज्जयेद्गुर्व्विणीनाञ्च जायन्ते मुखसम्पदः ॥
”इति हारीते तृतीयस्थानेऽष्टचत्वारिंशेऽध्याये ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
गुर्विणी स्त्री गुरुर्गर्मोऽस्त्यस्याः ब्रीह्यादित्वात् इनि नि०गुणाभावः, गर्व--गतौ “गर्वेरत उच्चेति” उणा० इनन्गौरा० ङीष् वा । गर्भिण्याम् । “उत्तरां त्वमवेक्षस्वगुर्विणीं मा शुचः शुभे!” भा० आश्व० ६१ अ० । “गु-र्विणीं नानुगच्छन्ति न स्पृशन्ति रजस्वलाम्” अनायु-ष्योक्तौ ।
Capeller
German
गुर्विणी
f.
 eine Schwangere
Name eines
Metrums.
Stchoupak
French
गुर्विणी-
f.
 femme enceinte.